III SO/Gl 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 29 czerwca 2021 r. sprawy z wniosku M. A. o wymierzenie grzywny Zarządowi Koła Łowieckiego "D." w D. w przedmiocie: wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. Wymierzyć Zarządowi Koła Łowieckiego "D." w D. grzywnę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych); 2. Zasądzić od Zarządu Koła Łowieckiego "D." w D. na rzecz wnioskodawcy M. A. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] r. M. A., za pośrednictwem pełnomocnika (dalej zwanego "wnioskodawcą"), wniósł skargę na bezczynność Zarządu Koła Łowieckiego "D." w D. w związku z nierozpatrzeniem jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] r. Pismem z [...] r. M. A. złożył wniosek o wymierzenie grzywny Zarządowi Koła Łowieckiego "D." w D. (zwanego dalej "organem") z tytułu nieprzekazania do sądu jego skargi na bezczynność. W odpowiedzi na wniosek organ wyjaśnił, że o treści żądania M. A. udostępnienia mu informacji publicznej dowiedział się z treści przesłanej przez niego skargi. Wskazana przez wnioskodawcę korespondencja elektroniczna trafiła do tzw. spamu i zarząd Koła ustalił jej treść dopiero po doręczeniu skargi. Zdaniem organu wnioskodawca myli się twierdząc, że koła łowieckie mają obowiązek skonfigurowania skrzynek poczty elektronicznej jak organ administracji. Koła bowiem są podmiotami prawa prywatnego realizującymi zadania publiczne, co nie czyni je jednak organami publicznymi. Dlatego rygory postępowania właściwe dla tych ostatnich nie mogą być wprost odnoszone do kół łowieckich. Poza tym zdaniem organu powód przeniesienia do spamu korespondencji mailowej leży po stronie samego jej nadawcy, gdyż nie podał on tematu korespondencji, a takie maile traktowane są często przez programy pocztowe jako potencjalnie niebezpieczne. W piśmie z [...] r. organ poinformował, że dla niniejszej sprawy nie zakładano odrębnej teczki, a wszystkie posiadane przez organ akta sprawy zostały przesłane do Sądu dnia [...] r. Organ poinformował, że nie posiada wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdyż takowy nie został przesłany do nich ze strony wnioskodawcy. Jedyne co organ przesłał to dokumenty potwierdzające nadanie przesyłki poleconej kierowanej do wnioskodawcy z odpowiedziami na zadane pytania. Przesyłka ta została wysłana w dniu [...] r. Do pisma organ dołączył potwierdzenie nadania listu poleconego z [...] r. wraz z kserokopią treści tego listu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii dopuszczalności wniosku, wobec podniesienia przez organ argumentacji, że Koło Łowieckie nie należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej kwestii wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. I OZ 1155/13, a pogląd wyrażony w uzasadnieniu powołanego orzeczenia sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. "Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 Polski Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulacje liczebności populacji zwierząt łownych. Zaś łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1 tej ustawy). Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa (art. 2 przedmiotowej ustawy). Zatem, w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje m. in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (porównaj: motywy uzasadnienia do wyroku TK z dn. 6.11.20102 r., sygn. K 21/11, opubl. OTK-A 2012/10/119). Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa. Stanowi o tym przepis art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie. Przy czym koła łowieckie posiadają osobowość prawną, którą nabywają w momencie nabycia członkostwa w Polskim Związku Łowieckim. Podmioty te prowadzą swoją działalność na podstawie prawa łowieckiego, statutu oraz uchwał organów Polskiego Związku Łowieckiego i koła łowieckiego (§ 31 statutu Polskiego Związku Łowieckiego, stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego). Dalej wskazać należy, że podstawowym podmiotem wydzierżawiającym obwody łowieckie jest koło łowieckie. Zatem na dzierżawionym przez siebie obwodzie koło ma obowiązek realizacji celów i zadań łowiectwa, tj. prowadzenia gospodarki łowieckiej (art. 8 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie) rozumianej jako element ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Nadto wskazać należy, że koła łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, albowiem obowiązane roczne plany łowieckie sporządzane przez koła – dzierżawców, po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) podlegają zatwierdzeniu przez nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności kategorie podmiotów wskazane w punktach 1-5. Użycie wyrazu "w szczególności" powoduje, że mamy tutaj do czynienia z przykładowym, otwartym katalogiem podmiotów, które mogą być obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Zatem żeby dany podmiot mógł zostać zaliczony jako podmiot podlegający ustawie o dostępie do informacji publicznej, to co do zasady musi on mieścić się w definicji "władzy publicznej", bądź "innego podmiotu wykonującego zadania publiczne" oraz może w ramach wykonywania powierzonych mu zadań publicznych wytwarzać lub pozyskiwać informację publiczną. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że koła łowieckie są tymi "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem, skoro jak już wyżej wywiedziono, koła łowieckie wykonują zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy Prawo łowieckie, to co do zasady, mogą być one zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej." Zatem przedmiotowy wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie pod względem podmiotowym bez żadnej wątpliwości jest dopuszczalny. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie 30-dniowego terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. W orzecznictwie podkreśla się, iż sam fakt przekazania skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do wymierzenia na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Wskazania wymaga przy tym, że w sprawie niniejszej, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429). Przedmiotem skargi z dnia [...] r. była bowiem bezczynność "Zarządu Koła Łowieckiego "D." w D. " w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z powołanym przepisem przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku spraw dotyczących informacji publicznej podmiot, do którego wpłynęła skarga skierowana do sądu administracyjnego, obowiązany jest przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Na przyjęcie tylko dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005, s. 259; v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 621/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej ustalono, że skarga M. A. wpłynęła do organu w dniu [...]r. (w związku z brakiem informacji o odebraniu skargi – Sąd dokonał wydruku ze strony Poczty Polskiej z informacją o dacie otrzymania przesyłki skarżącego). W sprawie jest bezsporne, że organ, nie wypełnił ustawowego obowiązku i nie nadesłał do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Do dnia [...] r. organ obowiązany był skargę przekazać, czego nie uczynił. Sąd stwierdził, że zaszła podstawa do wymierzenia organowi grzywny. Wymierzając grzywnę w wysokości [...] złotych, Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności tej sprawy. Należy także zwrócić uwagę, że organ dopiero pismem z [...] r. przekazał przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na nią oraz na wniosek o wymierzenie grzywny. Z tych przyczyn, w ocenie Sądu, wymierzenie grzywny w wysokości [...] zł jest adekwatne do stwierdzonego naruszenia przez organ ustawowego obowiązku. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji, obejmujących kwotę wpisu sądowego od wniosku, wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawcy i opłatę od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.