III SO/Gl 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku A. C. o wymierzenie Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić wniosek. Pismem z 19 stycznia 2026 r. . A. C. (dalej wnioskodawca) reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wymierzenie Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim (dalej: organ) grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 25 listopada 2025 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że skarga na bezczynność postępowania administracyjnego prowadzonego przez ten organ złożona przez M. C., w sprawie z wniosku A. C., została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z 23 stycznia 2026 r. Zgodnie z informacją zawartą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pismo wraz z aktami sprawy zostało doręczone do Sądu w dniu 29 stycznia 2026 r. Organ poinformował, że przekazanie skargi wniesionej przez skarżącą w terminie przekraczającymi termin wskazany w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), nie było podyktowane jego celowym działaniem, ale wynikało z faktu, iż skarga została wniesiona poprzez system nie będący elektroniczną skrzynką podawczą. W odpowiedzi z 23 stycznia 2026 r. na skargę z 19 stycznia 2026 r. (sygn. akt III SAB/Gl 70/26) poinformował, że skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem systemu Emp@tia oraz że skarga nie została skutecznie wniesiona zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. Organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż dokumenty złożone poprzez wskazany system wpływają bezpośrednio do "teczki osobowej" osoby zainteresowanej w systemie EKSMOoN, Wojewódzki Zespół nie jest w stanie na bieżąco monitorować wpływającej w ten sposób korespondencji. Powyższe wiązałoby się z obowiązkiem codziennego przeglądania wszystkich wniosków znajdujących się w systemie EKSMOoN, co z uwagi na ich ilość - ponad 82 tysiące, nie jest możliwe wnosząc jednocześnie o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 54 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1). Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula (art. 54 § 2). Następnie stosownie do art. 55 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1). Natomiast art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, że grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Podkreślenia wymaga, że w świetle art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Co więcej, postępowanie w sprawie wymierzenia organowi grzywny jest odrębnym postępowaniem wszczynanym na wniosek strony skarżącej (w rozumieniu art. 63 p.p.s.a.), a zatem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie – niezależnie od tego, czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Oznacza to, że skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.), aniżeli sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (w tej sprawie – w ocenie skarżącej – bezczynność Prokuratora), to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania, czy podmiot, któremu – zdaniem wnioskodawcy – należy wymierzyć grzywnę, jest organem podlegającym sądowej kontroli administracji w rozumieniu art. 1 p.p.s.a., ponieważ okoliczność ta nie jest przesłanką warunkującą wymierzenie grzywny. Przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny jest jedynie wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. – bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Okoliczność zatem ewentualnej niedopuszczalności skargi nie ma znaczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Stanowisko to zostało potwierdzone uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23, w której uznano, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna (por. także: postanowienie NSA z 6 marca 2025 r., III OZ 73/25, Legalis nr 3196305). W niniejszej sprawie wnioskodawca w dniu z 25 listopada 2025 r. wniósł do WSA w Gliwicach za pośrednictwem organu skargi z 25 listopada 2025 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Termin do przekazania ww. skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi upływał zatem w dniu 29 grudnia 2025 r. Organ w zakreślonym terminie nie wykonał jednak nałożonego na niego obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. przekazania skargi z 25 listopada 2025 r. do Sądu administracyjnego. Skarga z 25 listopada 2025 r. z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi została przekazana 27 stycznia 2026 r. W odpowiedzi na skargę poinformował, że skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem systemu Emp@tia oraz że skarga nie została skutecznie wniesiona zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. Pomimo powyższego uchybienia, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do nałożenia na organ grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie do Sądu skargi wnioskodawcy. Sąd przeanalizował stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na wniosek oraz w odpowiedzi na skargę w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 70/26 i stwierdził, że przedstawione tam okoliczności nie świadczą o celowym, świadomym działaniu organu skierowanym na naruszenie praw wnioskodawcy wynikających z p.p.s.a. lub innych ustaw. Poza tym na działanie organu miało wpływ niewłaściwe wniesienie skargi tj. poprzez system inny niż właściwy do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego należy uznać, iż postępowanie organu w niniejszej sprawie nie uzasadniało wymierzenia mu grzywny. Kwestionowane przez wnioskodawcę uchybienie nastąpiło nie z winy organu, a przyczyną jego było niewłaściwe wniesienie skargi Orzeczenie grzywny nie byłoby zatem celowe – w tej sprawie. Art. 55 § 1 p.p.s.a nie obliguje również Sądu do każdorazowego wymierzenia grzywny, a jedynie przewiduje taką możliwość ("sąd może"). W tej sytuacji biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. wniosek oddalił.