III SO/Gl 10/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-24
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie. Wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób jasny i rzetelny, co uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. Wnioskodawca wykazał brak środków finansowych, ujemne salda na rachunkach bankowych, brak przychodów od 2014 r., brak zdolności kredytowej oraz liczne postępowania egzekucyjne. Mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji, spółka przedstawiła zeznania podatkowe i deklaracje VAT-7K, które potwierdziły znikomy obrót.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "A" Sp. z o.o. w S. o przyznanie prawa pomocy (odnoszącego się do sprawy dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług) w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych.
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca oświadczył, że nieprawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy K. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości wnioskującej spółki z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postepowania upadłościowego. Podobne co do rozstrzygnięcia orzeczenia zapadały również w roku 2016 i 2015. Strona aktualnie mnie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych pozwalających jej na dokonywanie jakichkolwiek operacji finansowych – wszystkie rachunku i kasa są pozajmowane przez komorników, salda na rachunkach bankowych są ujemne, spółka nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada zdolności kredytowej, ani nie dysponuje majątkiem do spieniężenia.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 50.000 zł, wartość środków trwałych spółki, wg jej oświadczenia jest niemożliwa do określenia, ponieważ jej dokumentacja księgowa znajduje się w dyspozycji Prokuratury Okręgowej w K. Z tego samego powodu spółka nie sporządziła bilansu – nie osiąga zresztą przychodów, a więc i zysku, od 2014 r.
Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada dwa rachunki bankowe w Banku [...] S.A. i posiada na nich debety w wysokości (-) 16.576,67 zł i (-) 4.151,14 zł. Wskazano jednocześnie, ze w kasie spółki znajduje się kwota 5 zł.
Załącznikami do wniosku były liczne orzeczenia sądów powszechnych zwalniające wnioskodawcę z opłat sądowych; pisma z Prokuratury Okręgowej w K., z których wynika, że Prokuratura posiada stosowną dokumentację, jednak z uwagi na potrzeby śledztwa nie zwróci jej spółce; postanowienia sądu upadłościowego oddalającego wniosek o ustanowienie zarządu przymusowego nad majątkiem dłużnika; szereg pism wskazujących na toczenie się postępowań egzekucyjnych przeciwko spółce. Do akt nadesłano również wydruk listy spraw, wskazujących na tytuły wykonawcze na podstawie których było lub jest prowadzone postępowanie egzekucyjne (lista wymagalnych wierzytelności wobec wnioskującej spółki). Wydruk ten został sporządzony przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy i jej ostatnio składane zeznania podatkowe.
Wraz z pismem przewodnim z dnia [...] r. wnioskodawca nadesłała do akt sprawy następujące dokumenty: zeznania podatkowe CIT-8 za 2015 r. i 2016 r.; kwartalne deklaracje VAT-7K za drugi i trzeci kwartał 2017 r.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania w całości.
Na wstępie stwierdzić należy, że w zakresie kompetencji referendarza sądowego nie znajduje się ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawie sądowoadministracyjnej. Jednak na potrzeby postępowania wpadkowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wartość tę ustalić. Z danych zawartych w rubryce nr 3.5 druku urzędowego formularza PPF wynika, że przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W sprawie takiej nie pobiera się wpisu stosunkowego, lecz wpis stały. W takiej kategorii spraw wpis stały wynosi 500 zł, co wynika z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami).
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób dostatecznie jasny i rzetelny.
Istotna jest analiza deklaracji kwartalnych VAT-7K, która rzeczywiście wskazuje na znikomy obrót. Faktem jest, że obrotu nie można utożsamiać z przychodem, czy dochodem. Wskazuje on jednak na aktywność przedsiębiorcy w obrocie gospodarczym i częstotliwość dokonywanych transakcji. Z deklaracji tych wynika, że spółka faktycznie nie uczestniczy w obrocie.
Istotnym argumentem, przemawiającym za uwzględnieniem wniosku spółki, jest także wielość toczących się postepowań egzekucyjnych.
W ocenie rozpoznającego spółka zdołała wykazać, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło