III SO/Gl 11/16

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A S.A. w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, że nie posiada żadnych środków finansowych zarówno w gotówce jak i na rachunkach bankowych. Te bowiem na skutek wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w S. tytułów wykonawczych zostały zajęte. Wprawdzie kapitał Spółki wynosi 100.000,00 zł, niemniej jednak w ubiegłym roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 1.026.361,62 zł. Dodatkowo wskazała, że ujawniona w bilansie wartość środka trwałego 80.964,27 zł stanowi "modernizacja biura" w związku z czym nie ma możliwości jego zbycia, celem pozyskania środków finansowych. Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: zestawienie operacji w rachunku bieżącym, którego saldo na dzień 29 lipca 2016 r. wynosiło (-) 771,25 zł, zeznania podatkowe CIT-8 Spółki za 2014 r. i 2015 r. wraz ze sporządzonym za ten okres bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową, raportem kasowym z 31 sierpnia 2016 r., którego saldo wynosiło 28,59 zł oraz zerowymi deklaracjami VAT za ostatnie trzy miesiące, gdzie nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc wynosiła 20.502,00 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia Spółki A S.A. w C. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, nie została spełniona. Należy bowiem zauważyć, że jej kapitał (fundusz) podstawowy wynosi - według bilansu - 100.000,00 zł. Niezależnie od powyższego posiada jeszcze kapitał zapasowy, który od roku 2014 nie uległ zmianie i kształtuje się na poziomie 845.576,19 zł, jak również utworzoną w 2014 r. rezerwę w kwocie 739.489,00 zł na przyszłe obciążenia związane z toczącą się kontrolą celną (vide: dane o stanie rezerw zamieszczone w informacji dodatkowej do sprawozdania), albowiem zysk z tego okresu (vide: CIT-8) wynosił 7.713.009,21 zł. W tej sytuacji poniesiona w 2015 r. strata rzędu 1.026.361,62 zł (vide: bilans), nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że jak wynika z treści dołączonego do wniosku zeznania podatkowego CIT-8, spowodowana ona była nadwyżką ponoszonych kosztów wynoszących 1.055.878,53 zł nad uzyskanym przychodem, który w tym okresie kształtował się na poziomie 810.662,41 zł, a zatem dla celów podatkowych została zaksięgowana jako kwota 245.216,12 zł. Wprawdzie wobec Spółki - jak wskazano w treści wniosku - prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, należy jednak zauważyć, że tytuły wykonawcze, na które się powołano zostały wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w S. i dotyczyły 2013 r. Okoliczność ta nie uniemożliwiała Spółce prowadzenia działalności zarówno w 2014 r., kiedy to wypracowała przychód w kwocie 130.290.900,11 zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8), jak również w 2015 r., kiedy to jej przychód, przy niezmienionym kapitale zapasowym, wyniósł 810.662,41 zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8), a dokonywane wydatki przy ograniczonej działalności handlowej i usługowej kształtowały się na poziomie 1.055.878,53 zł. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca Spółka powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że jej akcjonariuszami, są: B z siedzibą na C. (45 akcji) i C (55 akcji) z siedzibą na C. (vide: wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2015 r.), a zobowiązania Spółki w kwocie 464.513,00 zł zostały zabezpieczone zastawem skarbowym wynoszącym 300.000,00 zł (vide: informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego). Co więcej fakt, że aktualny raport kasowy podobnie jak wyciąg z rachunku bankowego nie zostały, mimo wezwania w tym zakresie, nadesłane, bo zestawienia dotyczącego lipca czy sierpnia 2016 r. w sytuacji, kiedy wniosek złożono 1 grudnia 2016 r., nie można było uznać za wystarczające uzupełnienie podanych w treści formularza danych. Dlatego też dokumenty te nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ich wartość dowodowa nie może mieć bowiem znaczenia przesądzającego w sytuacji, kiedy strona mimo trudności finansowych, o których pisze, nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.