III SO/Gl 12/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-02-22
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka komandytowa, której komplementariuszem jest spółka z o.o., a komandytariuszem osoba fizyczna z wysokimi dochodami, może zostać zwolniona z kosztów sądowych, mimo zaprzestania działalności handlowej i posiadania niewielkiego majątku?Ratio decidendi
Spółce komandytowej odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała, że jej sytuacja materialna oraz sytuacja jej wspólników uniemożliwia partycypowanie w kosztach postępowania. Mimo zaprzestania działalności handlowej, spółka ponosiła wydatki, a jej komandytariusz osiągał wysokie dochody, co wykluczało przyznanie zwolnienia na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. Spółka komandytowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, argumentując zaprzestaniem działalności handlowej i niewielkim majątkiem. Spółka wykazała kapitał własny na poziomie ujemnym i niewielkie aktywa. Wnioskodawca przedłożył dokumenty finansowe oraz poinformował o braku kont bankowych i raportów kasowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A Sp. z o.o. Spółka komandytowa w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że w 2013 r. podjęła decyzję o zaprzestaniu działalności handlowej polegającej na nabywaniu, sprzedaży i składowaniu wyrobów [...]. Według bilansu za ostatni rok obrotowy jej kapitał podstawowy wynosił 1.000,00 zł, natomiast kapitał własny kształtował się na poziomie (-) 81.421,72 zł. Poza kwotą 3,38 zł (vide: rubryka na 10 formularza) żadnego majątku nie posiada. Na dzień 31 grudnia 2015 r. poniosła bowiem stratę wynoszącą (-) 1.600,00 zł, podczas gdy jej zaległości wynikające z decyzji, którą skarży wynoszą 4.023.698,00 zł.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła:
- sprawozdanie finansowe Spółki za 2015 r. wraz z rachunkiem zysków i strat oraz bilansem za 2016 r.;
- ewidencję środków trwałych wraz z deklaracjami VAT z okresu ostatnich trzech miesięcy;
- sprawozdanie finansowe komplementariusza za 2015 r. wraz z rachunkiem zysków i strat oraz bilansem za 2016 r.;
- zeznania podatkowe komplementariusza i komandytariusza za 2015 r.
Dodatkowo w piśmie z dnia 3 lutego 2017 r. poinformowała, że nie posiada kont bankowych i nie sporządza raportów kasowych z uwagi na brak operacji gotówkowych. Podobnie komplementariusz Spółka z o.o. A’ w Z. nie posiada żadnych środków trwałych, kont bankowych czy zgromadzonej w kasie gotówki.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zauważyć bowiem należy, że choć w 2013 r. skarżąca Spółka zaprzestała prowadzenia działalności handlowej to jednak dalej ponosi wydatki, które w 2015 r. i 2016 r. kształtowały się na poziomie 1.600,00 zł i 1.421,00 zł. Pochodzenia tych środków nie podała. Dotyczy to również dokonanych w okresie ostatnich trzech miesięcy nabyć towarów i usług za łączną kwotę 673,00 zł (vide: deklaracje VAT-7). A ponieważ wnioskodawcą jest Spółka komandytowa, ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Stosownie bowiem do art. 102 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.) za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (komandytariusza) jest ograniczona. Również art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Wprawdzie jak ustalono z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych komplementariuszem skarżącej Spółki jest A’ Sp. z o.o., która poza aktywami obrotowymi rzędu 3.885,51 zł żadnego majątku nie posiada, niemniej jednak jej komandytariuszem jest P. Ż., który za 2015 r. zadeklarował przychody rzędu: 16.684.188,99 zł (vide: PIT-36L). I choć wyjaśnił, że te pochodzą z udziału w B Sp. z o.o. Sp. k. w upadłości likwidacyjnej, która jest pod zarządem syndyka (vide: pismo z dnia 3 lutego 2017 r.), to z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych ustalono, że Spółka ta (w której posiada 64% udziałów) w 2015 r. wypracowała przychód rzędu 25.958.141,08 zł, z czego 16.613.210,29 zł przypadało na podatnika, czyli P. Ż., który w tym okresie zadeklarował jeszcze przychód w kwocie 70.978,70 zł z działalności wspomagającej usługi finansowe (vide: zeznanie PIT-36L zał. PIT/B) oraz ze stosunku pracy i innych źródeł w wysokości 12.828,84 zł (PIT-37). W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie wykazała jakoby jej sytuacja materialna oraz jej wspólników uniemożliwiała partycypowanie w kosztach postępowania. Funkcjonuje bowiem na rynku, nie znajduje się w stanie likwidacji, nie wszczęto wobec niej postępowania upadłościowego. Dlatego też na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło