III SO/Gl 17/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "A" w W. o wymierzenie grzywny "B" w S. w przedmiocie informacji publicznej - wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) postanawia: 1. wymierzyć "B" w S. grzywnę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych); 2. zasądzić od podmiotu wskazanego w pkt 1 na rzecz wnioskodawcy kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 10 listopada 2021 r. "A" w W. (dalej określane jako wnioskodawca), działające przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyło wniosek o wymierzenie "B" w S. (dalej określanemu jako organ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) z tytułu nieprzekazania Sądowi skargi na bezczynność organu w przedmiocie złożonego przez wnioskodawcę wniosku datowanego na 6 lipca 2021 r. o udzielenie informacji publicznej. Określił proponowaną wysokość grzywny na [...] zł. Pełnomocnik wnioskodawcy podkreślił w uzasadnieniu wniosku, że skargę na bezczynność organu, polegającą na nieudzieleniu wnioskowanej informacji publicznej złożył listem poleconym w dniu 31 sierpnia 2021 r. Do organu dotarła ona 3 września 2021 r. i do chwili złożenia wniosku (według stanu na 9 listopada 2021 r.) nie została przekazana do sądu. Z kolei uzasadniając proponowaną wysokość grzywny pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, iż za podstawę jej wymiaru przyjął aktualną na wrzesień 2021 r. kwotę średniego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku a zgodnie z określeniem na mocy obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 19 października 2021 r. Zaznaczył, że za taką kwotą przemawia komercyjny charakter działalności organu a także wysoce dochodowy sektor, tj. praktyka lekarska, przy czym i tak w wypadku organu jest to kwota umiarkowana. W ocenie autora wniosku wymierzenie takiej grzywny powinno być wystarczające dla zmotywowania organu do przekazania sądowi skargi, a także "zapobiec braku poszanowania prawa w podobnych przypadkach w przyszłości". W datowanej na 19 stycznia 2022 r. odpowiedzi organ – również działający przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł o oddalenie wniosku. Jednocześnie nadesłał skargę do sądu, udzielił odpowiedzi na skargę i ustosunkował się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W zakresie wniosku o wymierzenie grzywny z tytułu nieprzekazania skargi do sądu pełnomocnik organu przyznał, że doszło do uchybienia ustawowego obowiązku. Podkreślił natomiast, że uchybienie to miało charakter nieopatrzny, gdyż organ jako podmiot leczniczy od niespełna dwóch lat działa w szczególnych warunkach organizacyjnych, związanych ze stanem epidemii wywołanej wirusem Covid-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018r. poz. 1330). Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, sąd nie jest zobligowany do jej orzeczenia. Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie, skarga wpłynęła do organu w dniu 3 września 2021 r. Zatem winna być przekazana do Sądu najpóźniej w dniu 20 września 2021 r., czego jednak organ nie uczynił a w chwili złożenia wniosku o wymierzenie grzywny zwłoka ta wyniosła łącznie 51 dni. W ocenie Sądu za wymierzeniem organowi grzywny świadczy fakt, że nie podał on w odpowiedzi na skargę przekonującego tłumaczenia swojej zwłoki w jej przekazaniu powołując się ogólnie na działanie w szczególnych warunkach organizacyjnych, związanych ze stanem epidemii. Nie sprecyzował jednak ani na czym polega specyfikacja warunków działania organu a sądowi z urzędu wiadomym jest, że w wypadku podmiotów świadczących doraźną pomoc medyczną (a takim jest organ działający jako zakład lecznictwa ambulatoryjnego) wpływ ogłoszonego stanu pandemii na bieżące funkcjonowanie jest dużo niższy niż w wypadku stacjonarnych jednostek leczniczych (w szczególności szpitali). Zatem trudno znaleźć usprawiedliwienie dla faktu, że w ciągu 15 dni od złożenia skargi organ nie był w stanie sporządzić odpowiedzi na skargę i przekazać ją sądowi wraz z aktami sprawy, tym bardziej, że był to okres zmniejszonej ilości zachorowań na koronawirusa i znacznego ograniczenia związanych z tym obostrzeń. Tym samym uznać należy, że zaniedbanie organu miało charakter zawiniony i uzasadniający zastosowanie grzywny. Zarazem jednak Sąd nie podziela oceny wniosku co do wysokości grzywny, uznając proponowaną kwotę za zbyt wysoką. Należy podkreślić, że do wysokości grzywny określonej w art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje zastosowanie art. 154 § 3 p.p.s.a. ustalający jej górną granicę w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast dolna granica grzywny nie została określona. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy za adekwatną do stopnia przewinienia organu uznano kwotę [...] złotych. Sąd wziął pod uwagę w szczególności fakt niezwłocznego przekazania skargi wraz z odpowiedzią a także załatwienie sprawy niezwłocznie w reakcji na przekazanie wniosku i uznał, że skoro ustawowy obowiązek został dobrowolnie wykonany a zaniedbanie miało w swej istocie charakter incydentalny kwota proponowana przez wnioskodawcę byłaby rażąco za wysoka. W ocenie Sądu najważniejszym czynnikiem decydującym o wymiarze grzywny powinien być stopień winy zobowiązanego podmiotu a nie jego stan majątkowy, którego wnioskodawca nie zna a który wywodzi wyłącznie ze statystycznej przeciętnej dochodowości sektora usług medycznych. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł, jak w sentencji postanowienia. A na postawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. zasądził na rzecz wnioskodawcy od organu kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na wysokość zasądzonej kwoty złożyły się wpis od skargi wynoszący 100 zł zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 21, poz. 2193) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie [...] zł zgodnie z § 21 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68 ze zm.)