III SO/Gl 18/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. Z. o przyznanie prawa pomocy (odnoszącego się do sprawy z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług) w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, strona oświadczyła, że jest zatrudniona jako [...] w [...] w T.. Praca ta jest jej jedynym źródłem utrzymania. Mąż wnioskodawcy dopiero od stycznia bieżącego roku osiąga stały dochód (jest to jednak "najniższa krajowa"). Wcześniej małżonek wnioskodawcy był bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca ma dwoje dzieci, ich miesięczne utrzymanie zamyka się w kwocie około 1.000 zł. Samo utrzymanie rodziny wynosi miesięcznie około 1.000 zł. Działalność gospodarcza musiała zostać zlikwidowana, ponadto pozostaje jeszcze spłata kredytu, gdzie jedna rata wynosi 900 zł miesięcznie. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem (K. Z.) oraz z dwojgiem dzieci: M. ([...] lat) i K. ([...] lat). Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani żadnych oszczędności, czy przedmiotów wartościowych, o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Wynagrodzenie zarówno wnioskującej, jak i jej małżonka zamyka się w kwocie 1.317 zł brutto. Jako załączniki do wniosku, wnioskodawca dołączyła zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach – swoich i męża. Potwierdzają one dane zawarte w oświadczeniach zawartych na urzędowym formularzu wniosku PPF. Nadesłane zostało także oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, że koszt mediów (wody, prądu elektrycznego oraz opału) jest rozliczany "przez trzy rodziny w rozbiciu na ilość domowników". Udział rodziny Z. w opłatach za media zamyka się średnio w kwocie 400 zł miesięcznie. Nadesłane zostały jednocześnie kserokopie poszczególnych rachunków i dowodów opłat za poszczególne media. Poza tym dołączone do akt zostały kserokopie dwóch miesięcznych biletów ulgowych PKS, dla synów wnioskodawcy. Cena takiego biletu dla syna M. wynosi 56,10 zł, a dla K. 40,90 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 września 2010 r., wnioskująca nadesłała następujące dokumenty obrazujące jej aktualną sytuację majątkową: wspólne zeznania podatkowe wnioskodawcy i jej męża za lata 2009 i 2008 (PIT – 37) oraz korespondencję małżonka wnioskodawcy z bankiem "A" S.A., prowadzoną w związku z zaległościami w spłacie kredytów zaciągniętych przez K. Z.. W piśmie przewodnim z dnia [...] r., wnioskodawca oświadczyła natomiast, że ona i jej małżonek otrzymują wynagrodzenie w gotówce, bezpośrednio w kasie pracodawcy i nie posiadają rachunków bankowych. Jednocześnie, wnioskodawca oświadczyła, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z rodzinami S. i C.. Z rodzinami tymi zamieszkuje wnioskodawca i jej rodzina – łącznie [...] osób. Poszczególne kwoty opłat za konkretne media są uiszczane po przeliczeniu ich zużycia przez poszczególną rodzinę. Nie ma jednocześnie oddzielnych liczników, które wykazywałyby ile dana rodzina zużywa określonych mediów. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że strona składając wniosek o prawo pomocy zażądała jedynie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku B. Z., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki skutkujące przyznaniem jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim mężem i dwójką małoletnich dzieci. Źródłem dochodu w tym gospodarstwie jest wynagrodzenie wnioskodawcy i małżonka. Są to niskie wynagrodzenia, a na utrzymaniu jest dwoje dzieci. W efekcie dochód na jedną osobę zamknie się w granicach 500 zł. Nie należy jednocześnie tracić z pola widzenia faktu, że małżonek wnioskodawcy ma zaległości kredytowe, co stanowi dodatkowe, istotne obciążenie domowego budżetu. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to zwolnieniem wnioskującej od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.