III SO/Gl 2/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści nadesłanego do tut. Sądu wniosku z dnia [...] r. J.B. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego M.K. pełniącego swoje obowiązki w Kancelarii "[...]" przy ul. [...]w B. W jego uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i córką. Miesięczny dochód całej rodziny wynosi 329,25 zł i obejmuje wynagrodzenie za pracę żony. Wnioskodawca z uwagi na problemy ze zdrowiem [...] jest bowiem osobą bezrobotną, która jak wynika z rubryki nr 7 i 8 formularza nie posiada żadnych składników majątku, tj. oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Ponieważ powyższe dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 18 lutego 2011 r. wezwano J.B. do uzupełnienia złożonego wniosku przez: - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy Urząd Pracy potwierdzającego, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest stosownych ofert zatrudnienia; - oświadczenie czy rodzina korzysta ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie i w jakiej wysokości (należało przedłożyć stosowne decyzje wydane w tym przedmiocie); - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez ZUS potwierdzającego, iż w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie były za skarżącego odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne; - udokumentowanie (odpisem z księgi wieczystej lub kopią stosownego aktu notarialnego) do kogo należy nieruchomość położona w B. przy ul. [...] oraz jaka jest jej powierzchnia, a nadto kto ponosi koszty jej utrzymania i w jakiej wysokości; - nadesłanie aktualnego zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość uzyskiwanych przez żonę skarżącego dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie odpisów bądź kserokopii złożonych przez wnioskodawcę oraz jego żonę za 2009 r. zeznań podatkowych lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego w 2009 r. dochodu oraz o wysokości dokonanych odliczeń; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii aktualnych dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp., natomiast w przypadku zalegania z płatnościami należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające tenże fakt; - sprecyzowanie czy córka wnioskodawcy kontynuuje naukę, w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało wskazać w jakim systemie (dziennym, wieczorowym lub zaocznym) odbywają się zajęcia, czy z tego tytułu ponoszone są dodatkowe wydatki, jeżeli tak to w jakiej wysokości; - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ gminy potwierdzającego, iż skarżący nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą; - nadesłanie wystawionej przez pracodawcę żony informacji o dochodach za rok 2010 oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w postaci PIT-11; - przedłożenie odpisu lub kserokopii stosownej dokumentacji medycznej wskazującej na obecny stan zdrowia skarżącego. W odpowiedzi na powyższe do tut. Sądu nadesłano jedynie część dokumentów źródłowych, z których ustalono, iż od 2005 r. do nadal skarżący przebywa pod opieką lekarza [...] (vide: zaświadczenie z dnia [...]r.), nie korzysta ze świadczeń oferowanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej i nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych (vide: zaświadczenie PUP z dnia [...]r.). W roku 2009 jego przychody ze stosunku pracy wynosiły 1.069,36 zł i po potrąceniu kosztów ich uzyskania w wysokości 1.001,25 zł przyniosły dochód rzędu 68,11 zł. Ponadto prowadzona przez niego wówczas działalność gospodarcza w zakresie sprzedaży hurtowej materiałami budowlanymi nie przyniosła żadnych dochodów (vide: zeznania podatkowe PIT-37 i PIT-36L). Z kolei jego żona w roku 2009 z wynagrodzenia za pracę osiągnęła dochód wielkości 2.505,00 zł, podczas gdy w ubiegłym roku ten uległ zmniejszeniu do 1.859,43 zł (vide: PIT-11). Obecnie jej miesięczne zarobki za pracę w niepełnym wymiarze godzin wynoszą 329,25 zł brutto (vide: zaświadczenie z dnia [...]r.). Z kwoty tej opłacają wydatki za energię elektryczną w wysokości 135,49 zł oraz utrzymują córkę, która jest uczennicą czwartej klasy Technikum [...] i uczy się w systemie dziennym. Wyjaśniono również, iż wszyscy zamieszkują w lokalu, który widnieje jako własność wnioskodawcy, jednak ten został wystawiony do sprzedaży w drodze licytacji komorniczej. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na jednoznaczną weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Do dnia dzisiejszego skarżący nie wykonał bowiem w całości wezwania z dnia 18 lutego 2011 r., tj. nie nadesłał wystawionego przez właściwy organ gminy zaświadczenia, iż nie figuruje już w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą. Tym samym przedstawiona przy piśmie z dnia [...]r. dokumentacja źródłowa okazała się niepełna. Nie pozwalała wszakże na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Brak bowiem było wystarczających informacji czy skarżący dalej prowadzi sprzedaż hurtową materiałami budowlanymi czy też działalność ta została zlikwidowana, a jeżeli nie to czy przynosi jakieś dochody. Tymczasem te mają istotne znaczenie w sprawie, jako że w treści formularza skarżący twierdził, że jest osobą bezrobotną (na utrzymaniu żony), ale faktu tego nie udowodnił. Przedłożone przy piśmie z dnia [...]r. zaświadczenie stwierdzało bowiem jedynie, iż wnioskodawca nie figuruje w ewidencji osób zarejestrowanych w PUP, w tym wśród osób poszukujących pracy. W tej sytuacji trudno było uznać podane wyżej dane za wiarygodne, wewnętrznie spójne i kompletne. Tym bardziej, że do dnia dzisiejszego skarżący nie przedłożył również wystawionego przez ZUS zaświadczenia potwierdzającego, iż w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie były za niego odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne, jako że zeznanie podatkowe za rok 2010 nie zostało jeszcze złożone. Nie można było zatem w sposób jednoznaczny wykluczyć, że stosowne przychody, od których składki te są odprowadzane nie były osiągane, zwłaszcza że z informacji pochodzących z wcześniejszego okresu inne źródła dochodu były wykazywane (vide: PIT-37 za 2009 r.). Dlatego też stwierdzić należało, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie nie została należycie wykazana. Za takim stanowiskiem przemawia również ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04 niepubl.). Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.