III SO/Gl 2/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "A" Sp. j. R. K., W. J. w T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (zabezpieczenia na majątku podatnika) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 4 października 2013 r. Spółka jawna "A" R. K., W. J. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego uzasadnieniu podała, że przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż hurtowa elektrycznych artykułów użytku domowego. Z tego tytułu w 2012 r. osiągnęła zysk rzędu [...] zł. Jej kapitał, według złożonego oświadczenia, wynosi wprawdzie [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie [...] zł. Jednakże stan jej kont bankowych, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, wynosił: [...] euro i [...] zł. Ponadto prokuratura wraz z organami podatkowymi wszczęła wobec Spółki i jej wspólników postępowanie, w wyniku którego do depozytu złożono [...] zł. Podobnie zwrot podatku VAT za 12/2012 w wysokości [...] zł został wstrzymany, zadeklarowana nadwyżka podatku naliczonego nad należnym za 1/2013, która wynosiła [...] zł przeniesiona została na następny okres rozliczeniowy. Niezależnie od powyższego zaskarżoną decyzją organ podatkowy zabezpieczył na majątku podatnika przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT, czyli ok. [...] zł. W tych okolicznościach bank wypowiedział zawarte umowy kredytowe rzędu: [...] zł i [...] zł. Zarówno Spółka, jak i jej wspólnicy, nie posiadali już zdolności kredytowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wszczął bowiem egzekucję przeciwko wspólnikom zmierzającą do wyegzekwowania należnego podatku dochodowego za 2012 r. Dodatkowo z przedłożonej przy piśmie z dnia [...] r. dokumentacji źródłowej ustalono, że na koncie Spółki w "A", w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, dostępne saldo wynosiło: [...] zł i [...] zł (vide: wyciągi z [...] r.). Natomiast wykazana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania za ostatnie sześć miesięcy wynosiła: [...] zł (marzec), [...] zł (kwiecień), [...] zł (maj), [...] zł (czerwiec), [...] zł (lipiec) oraz [...] zł (sierpień). Stan kasy w miesiącu sierpniu wynosił: [...] zł i [...] zł, podczas gdy we wrześniu zamykał się w kwotach: [...] zł i [...] zł. Wspólnikami Spółki są: R. K. oraz W. J. W zeznaniach podatkowych PIT-36L za 2012 r. zadeklarowali oni dochody rzędu [...] zł (każdy). Tymczasem na podstawie tytułów wykonawczych z czerwca 2013 r. wszczęte zostało wobec nich postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania podatku dochodowego w kwocie [...] zł (R. K.) oraz [...] zł (W. J.). Podobnie wobec Spółki wystawione zostały tytuły egzekucyjne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. oraz Urząd Skarbowy w T. skierowane do rachunku bankowego w "A" oraz "B". Dodatkowo Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C., na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, po bezskutecznym wezwaniu do dobrowolnego poddania się egzekucji skierował ją zgodnie z wnioskiem wierzyciela do ruchomości, wierzytelności i rachunku bankowego (vide: zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z [...] r. oraz pisma "A" i "B" z [...] r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza przedłożonych do akt dokumentów źródłowych nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, że w 2012 r. Spółka wypracowała przychód rzędu [...] zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie [...] zł przyniósł dochód wielkości [...] zł. Jej kapitał, według złożonego oświadczenia, wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie [...] zł. Ponadto stan jej kont w "A" na dzień [...] r. wynosił: [...] zł i [...] zł, podczas gdy w "C" S.A.: [...] zł oraz [...] euro, tj. po przeliczeniu [...] zł. Wprawdzie oba konta w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostały zajęte (vide: nadesłane przy piśmie z dnia [...] r. dokumenty źródłowe), niemniej jednak należy zauważyć, że zgodnie z art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Tym samym podniesione w treści złożonego wniosku dodatkowe okoliczności dotyczące wszczętego wobec Spółki i jej wspólników postępowania egzekucyjnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Mechanizmy zawarte w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zapewniają bowiem dłużnikom minimum egzystencji. A ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna dotycząca zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT, od której pobiera się wpis stały w wysokości [...] zł, przyjąć należało, że Spółka jawna "AX" nie wykazała jakoby poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych było w jej przypadku oraz jej wspólników rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.