III SO/Gl 2/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "A" Sp. j. z siedzibą w T. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: zwolnić skarżącą Spółkę od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2018 r. Spółka jawna "A" z siedzibą w T. domagała się zwolnienia z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego uzasadnieniu podała, że w związku z prowadzoną działalnością w roku 2012 uzyskała dochód wynoszący ok. 7.500.000,00 zł, niemniej jednak zaciągnęła dwa kredyty w "A" w łącznej kwocie ok. 4.000.000,00 zł, których nie była w stanie spłacić, gdyż organy podatkowe wraz z prokuraturą okręgową zablokowały jej na skutek prowadzonego postępowania kwotę ok. 2.100.000,00 zł, nadto wstrzymały zwrot podatku VAT za 12/2012 wynoszący ok. 4.125.000,00 zł. I choć prokuratura zwolniła zajęte środki (vide: postanowienie komornika z dnia [...] r. i [...] r. oraz pismo z dnia [...] r. kierowane do Sądu Rejonowego w C.) to w związku z wypowiedzeniem umów kredytowych te zostały zajęte przez bank. W tej sytuacji Spółka nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby na zapłatę należnych kosztów sądowych. Tym bardziej, że w 2013 r. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, a ponieważ posiadała znaczne zaległości z tytułu zaległych składek ZUS i podatków wszczęte zostało wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne. To nadal się toczy, gdyż Spółka nie posiada żadnych środków trwałych (vide: oświadczenie złożone w tym przedmiocie). Podobnie jej rachunki bankowe zostały zablokowane, a zatem w przypadku wpływu jakichkolwiek środków na konto Spółki bądź jej wspólników te podlegają natychmiastowemu zajęciu (vide: zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] r.). Na potwierdzenie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - raporty kasowe Spółki wraz z rachunkiem zysków i strat za 2014 i 2015 r.; - zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej; - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r.; - korekty deklaracji VAT-7 za lipiec i sierpień 2013 r.; - zeznania podatkowe wspólników za 2015 r., 2016 r. i 2017 r.; - deklaracje PIT-4R o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy wraz z PIT-11 za 2013 r.; - zaświadczenia z ZUS z dnia [...] r.; - wydruki z rachunków bankowych Spółki prowadzone w EUR i PLN; - tytuł wykonawczy z dnia [...] r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia Spółki jawnej "A" z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona. Z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych wynika bowiem, że działalność Spółki jest zawieszona od 20 czerwca 2013 r. (vide: odpis z KRS dołączony do akt o sygn. III SA/Gl 618/18). Wprawdzie 31 maja 2015 r. ta została wznowiona, niemniej jednak uchwałą z 4 maja 2015 r. ponownie ją zawieszono (vide: sprawozdanie finansowe za 2015 r. str. 5). Według sporządzonego z tego okresu rachunku zysków i strat ustalono, że poza pozostałymi przychodami rzędu 183,64 zł, które przeznaczono na zwiększenie kapitału zapasowego (vide: uchwała [...]) innych nie wykazano. Podobnie raporty kasowe sporządzone za ten okres poza kwotami 1,97 zł i 3,71 euro przeniesionymi z roku 2014 żadnych wpływów z działalności nie zarejestrowały. Z informacji przekazanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. ustalono, że ostatnie deklaracje VAT, PIT-4R oraz PIT-11 Spółka składała za 2013 r. (vide: zaświadczenie z [...] r. wystawione w tym przedmiocie). W związku z posiadanymi zaległościami (vide: wystawione tytuły wykonawcze) toczy się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne skierowane do posiadanych składników majątku (vide: zajęcie zabezpieczające) oraz rachunku bankowego prowadzonego w "A". Dlatego też jego saldo w okresie ostatnich trzech miesięcy było zerowe (vide: wyciąg na dzień [...] r.). Nie odnotowało też żadnych operacji uznaniowych. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca Spółka kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uiszczenie wpisu sądowego, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków w sprawie o sygn. III SA/Gl 618/18, rzeczywiście nie jest w jej przypadku możliwe. Tym bardziej, że wspólnicy Spółki od roku 2015 składają zerowe zeznania podatkowe PIT-36L (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Co więcej nie figurują w systemie informatycznym ZUS jako osoby zgłoszone do ubezpieczeń społecznych (vide: zaświadczenia z dnia [...] r. wystawione w tym przedmiocie), a Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. [...] r. złożył wniosek o wpisanie ich do rejestru dłużników niewypłacalnych (vide: informacja zawarta w aktach sprawy o sygn. III SA/Gl 1944/15 tej samej Spółki, gdzie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w tożsamym zakresie został uwzględniony). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.