III SO/Gl 20/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku ,,A’’ sp. z o.o. w B. o wymierzenie grzywny [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu w K. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia – wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić wnioskodawcy kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku. W piśmie z 30 czerwca 2020 r. zatytułowanym "wniosek o ukaranie organu grzywną" ,,A’’ sp. z o.o. w B. (zwana dalej w skrócie "wnioskodawcą") domagała się ukarania [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. grzywną w kwocie 1.000.000 zł w sprawie toczących się postępowań sygn. akt [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia nr [...] na prowadzenie apteki ,,B’’ ,,C’’ sp. z o.o. w B. W uzasadnieniu wniosku podano, iż mimo toczących się spraw karnych w przedmiocie i w związku z pełnieniem funkcji publicznej oraz działania w zorganizowanej grupie przestępczej organ miał wydawać korzystne decyzje administracyjne, które miały na celu utrzymanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Dodatkowo powołano się na toczące się postępowania karne o sygn. [...], w którym wnioskodawca ma status pokrzywdzonego oraz wyrok Sądu Okręgowego w B. z [...] r. uchylający postanowienie umarzające postępowanie karne wobec inspektorów L. B., E. I. i E. J. o sygn. [...]. Natomiast w piśmie z 2 listopada 2020 r., nadesłanego do III KO/Gl 95/20, wskazano, że pomimo prawomocnego postanowienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] r. odnośnie do umorzenia całego postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzeni apteki ogólnodostępnej, pracownicy organu bądź organ nadal się nie włączyli w sprawie. W odpowiedzi na wniosek organ administracji wniósł o jego odrzucenie, z uwagi na jego niedopuszczalność, ewentualnie o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu podkreślił, że w niniejszej sprawie nie spełniła się żadna przesłanka, która dawałaby podstawę do wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu. Skarżąca nie wniosła bowiem do organu skargi, sprzeciwu lub innego pisma skierowanego do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten jest zobowiązany przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w zakreślonym przez ustawodawcę terminie 30 dni od jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków, które ustawodawca nałożył na nie w art. 54 § 2 p.p.s.a., które dotyczą przekazania sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę, przy czym początek terminu na przekazanie akt przez organ sądowi administracyjnemu wyznacza data rzeczywistego otrzymania skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, dostępną na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (zob. postanowienia NSA: z 15 października 2013 r., sygn. akt I OZ 891/13, z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1477/16, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wyżej opisano, sąd administracyjny rozpoznaje skargi na działanie organów, bezczynność organów, bądź też przewlekłe prowadzenie postępowań przez organy. Procedura wnoszenia skarg na działania, bezczynność organów albo na przewlekłe prowadzenie postępowań przez organy przewiduje, że skargi wnoszone są za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Dopiero wniesienie skargi w prawidłowym trybie, rodzi po stronie organu obowiązek określony w art. 54 p.p.s.a. Z kolei w razie niezastosowanie się przez organ do obowiązków określonych w art. 54 p.p.s.a., powstaje możliwość wymierzenia organowi grzywny jako środka dyscyplinującego organ (art. 55 p.p.s.a.). Grzywna taka jest orzekana przez sąd administracyjny, na wniosek skarżącego. Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednak warunkiem koniecznym do zainicjowania postępowania w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie wniesienie przez wnioskodawcę do tego organu skargi na jego działanie, bezczynność, bądź na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. W przedmiotowej sprawie został złożony wniosek o ukaranie organu grzywną. Brak jednak podstaw do rozpoznania wniosku o wymierzenie organowi grzywny, z uwagi na fakt, że strona ta nie wniosła uprzednio żadnej skargi na działanie, bezczynność, albo na przewlekle prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ – [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. W takiej sytuacji wniosek o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niedopuszczalny. Brak bowiem wyczerpania trybu dopuszczającego możliwość zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie ukarania organu grzywną i wymierzenia przez sąd administracyjny takiej grzywny. Wniosek taki nie może odnieść żadnego skutku i brak jest możliwości jego merytorycznego rozpoznania przez Sąd. W tym stanie rzeczy, wniosek należało odrzucić, jako niedopuszczalny. Działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. Jednocześnie, działając na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwrócono wnioskodawcy kwotę 100 zł, uiszczoną przez niego tytułem wpisu sądowego od wniosku.