III SO/Gl 22/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer po rozpoznaniu w dniu 17 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody Śląskiego o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Radzie Gminy S. w przedmiocie skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy w sprawie przyjęcia programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy postanawia: wymierzyć Radzie Gminy S. grzywnę w wysokości 1 000 zł (słownie: tysiąc złotych). Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2022 r. Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wymierzenie Radzie Gminy S. (dalej: Rada Gminy) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi Wojewody Śląskiego nr [...] z 8 października 2021 r. na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 7 września 2020 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy S. na lata 2020-2025 wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2022 r., pismem z dnia 7 września 2022 r. wezwał Radę Gminy do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w terminie 15 dni od daty otrzymania wezwania, doręczając odpis wniosku z dnia 30 sierpnia 2022 r. Pismem z dnia 23 września 2022 r. pełnomocnik Rady Gminy udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie kary grzywny. Jednocześnie wyjaśnił, że do wysłania dokumentów nie doszło w dniu 22 września 2022 r. z uwagi na przerwę techniczną portalu. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy Rada Miejska w S. lub działający w jej imieniu Prezydent powinni przekazać skargę do 10 listopada 2021 r. Nie podał powodów uchybienia terminu dokonania powyższej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast według art. 55 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula. Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Co istotne, naruszenie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. jest jedyną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd podziela również i to stanowisko, że nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. wiąże się z funkcją represyjną, albowiem możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy również zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy. Przyczyny i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. może natomiast mieć wpływ na ocenę, czy nałożenie grzywny w określonej wysokości znajduje w danej sytuacji uzasadnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku (powołana wyżej uchwała NSA w sprawie II GPS 3/09, ponadto postanowienie NSA z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14). Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze charakter, pozycję i sytuację organu administracji, przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów, a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej. Nie bez znaczenia pozostają również okoliczności faktyczne, które legły u podstaw uchybienia przez organ ciążącemu na nim obowiązkowi. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd stanął na stanowisku, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga została przekazana do Sądu z naruszeniem ustawowego terminu. W konsekwencji w ocenie Sądu zaszły przesłanki do nałożenia grzywny. Ustalając wysokość nałożonej grzywny Sąd uznał, że kwota 1 000 zł będzie wystarczająca do realizacji celów grzywny, w niniejszej sprawie przede wszystkim celu prewencyjnego i represyjnego. Uchybienie terminowi do przekazania skargi wraz z aktami postępowania i odpowiedzią na skargę było znaczne. Skarga miała zostać przekazana do Sądu 10 listopada 2021 r., a została przesłana 23 września 2022 r. Grzywna w wysokości określonej w sentencji wystarczająco zmotywuje Radę Gminy do troski o właściwą obsługę pism. Zrealizowana zostanie zatem funkcja prewencyjna grzywny. Wskazana wyżej kwota będzie stanowiła również wystarczającą dolegliwość dla Rady Gminy i spełni funkcję represyjną. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.