III SO/Gl 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanawia 1. ustanowić adwokata z urzędu, 2. umorzyć postępowanie w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...] (data wpływu [...]) skarżący – L. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnosząc o ustanowienie adwokata. Do ww. wniosku zostały dołączone m.in. następujące dokumenty: - kopia umowy majątkowej (intercyzy) z dnia [...] r. zawartej pomiędzy L. S. (obecnie L. K.), a K. K., - kopia umowy o pracę L. K. zawarta [...] r. na okres próbny do dnia [...] r., - kopia umowy o pracę skarżącego z "A" Sp. z o.o. z O., zawarta [...] r. na czas określony od [...] r. do [...] r., - kopia wypowiedzenia umowy o pracę L. K. z "A" Sp. z o.o. z O. z dnia [...] r., - kopie przelewów, obrazujących zapłatę alimentów, w tym z "A" Sp. z o.o. do A. S. na kwotę [...] złotych, jako alimenty za miesiące [...] i [...] [...] r. oraz [...] złotych na podręczniki dla dzieci, [...] zł za [...] płacone [...] r., jak również [...] zł na podręczniki dla dzieci płacone [...] r., ponadto [...] zł tytułem wyrównania za miesiąc [...] [...] r., płacone [...] r., - kopia listy płac z umowy o dzieło pomiędzy L. K. a “B" K. K. za okres [...] do [...], - kopia listy płac z umowy o dzieło pomiędzy L. K., a “B" K. K. za okres [...] do [...](wskazująca na kwotę otrzymanego wynagrodzenia w wysokości [...] złotych), - kopia pierwszej strony decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., zawierająca harmonogram spłat i kwotę należności z tytułu zaległego podatku dochodowego za [...] r., w wysokości [...] zł, - kopia wpłaty do ZUS w wysokości [...] złotych (tytułem zaległych składek pracowniczych), - kopia zaświadczenia ze studiów z dnia [...] r., - kopia postanowienia Sądu Rodzinnego z dnia [...] r. o zwolnieniu od kosztów sądowych, - kopia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] r. o zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu, - kopia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...]r. o zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu, - kopia protokołu o stanie majątkowym L. K., sporządzonego przez poborcę podatkowego z Urzędu Skarbowego w M. w dniu [...] r., - kopia wydruku stanu zaległości L. K., sporządzonego w Urzędzie Skarbowym w M. z dnia [...] r. (wskazującego na zaległości w wysokości [...] zł), - kopia PIT-11 za [...] roku dotycząca L. K., składany przez pracodawcę do Urzędu Skarbowego w M. (obrazującego dochód w kwocie [...] złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że rozpoznawany wniosek z dnia [...] r. (zgodnie z dyspozycją zawartą w rubryce 4 urzędowego formularza) obejmuje częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na mocy art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). Zauważyć należy, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wydaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] r., nr [...] Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący jest zatem w niniejszej sprawie objęty ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych, co w świetle art. 241 powołanej ustawy oznacza, że jest zwolniony zarówno od uiszczania opłat sądowych, w tym wpisów sądowych i opłat kancelaryjnych, jak i ponoszenia wydatków. W tym stanie rzeczy wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku umorzyć, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego merytoryczne rozpoznanie niniejszego wniosku o przyznania prawa pomocy sprowadza się do zbadania przesłanki przyznanie tego prawa w kontekście żądania ustanowienia adwokata. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz zawartego w rozpoznawanym wniosku oświadczenia strony wskazuje, iż skarżący jest w trudnej sytuacji majątkowej, a jego stan majątkowy i wysokość środków finansowych dostępnych w comiesięcznym budżecie domowym, uniemożliwia opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należy bowiem wskazać, że miesięczny dochód skarżącego z tytułu umowy o pracę wynosi [...] brutto, z czego – według jego oświadczenia popartego przedłożonymi kopiami przelewów - przeznacza [...] zł miesięcznie na alimenty. Dnia [...] r. ciązyło na nim zadłużenie w wysokości ponad [...] zł (o czym świadczy kopia wydruku stanu zaległości L. K., sporządzonego w Urzędzie Skarbowym w M.). Z kopii PIT-11 za [...]roku dotyczącego wnioskodawcy wynika dochód za [...] r. w kwocie [...] złotych. Skarżący nie wykazał majątku, ani oszczędności. Spełniona została zatem przesłanka uwzględnienia wniosku strony w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, tym samym sąd, działając w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 254 § 1 p.p.s.a., orzekł jak pkt 1 sentencji postanowienia. Na marginesie należy nadmienić, że przedmiotowe orzeczenie koresponduje z innymi orzeczeniami sądowymi wydanymi wobec skarżącego. Tytułem przykładu należy wskazać, ze postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Po 1121/08 referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w P. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych. Ustanowiony został również dla niego adwokat z urzędu.