III SO/Gl 39/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 21 marca 2011 r. sprawy z wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego w kwestii sprzeciwu od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia 1. zwolnić J. B. z kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Przed wszczęciem postępowania wnioskiem z dnia [...] r. złożonym na urzędowym formularzu PPF J. B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego M. K. prowadzącego "A" M. K. ul. [...], B.. W rubryce 2.2. wniosku jako adres do korespondencji wnioskodawca wpisał: "A"ul. [...], B.. W jego uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i córką. Miesięczny dochód całej rodziny z tytułu wynagrodzenia za pracę żony wynosi [...] zł. Dalej zaznaczył, że z uwagi na problemy ze [...] jest osobą bezrobotną. Nie ma żadnych składników majątku, tj. oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów o wartości powyżej [...] euro. Referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez: - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy Urząd Pracy potwierdzającego, iż jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, dla którego brak jest stosownych ofert zatrudnienia; - oświadczenie czy rodzina korzysta ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie i w jakiej wysokości (należało przedłożyć stosowne decyzje wydane w tym przedmiocie); - nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez ZUS potwierdzającego, iż w okresie ostatnich [...] miesięcy nie były za niego odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne; - udokumentowanie (odpisem z księgi wieczystej lub kopią stosownego aktu notarialnego) do kogo należy nieruchomość położona w B. przy ul. [...] oraz jaka jest jej powierzchnia, w tym zakresie należało ponadto wskazać kto ponosi koszty jej utrzymania i w jakiej wysokości; - nadesłanie aktualnego zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość uzyskiwanych przez jego żonę dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie odpisów bądź kserokopii złożonych przez wnioskodawcę oraz jego żonę za [...] r. zeznań podatkowych lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego w [...] r. dochodu oraz o wysokości dokonanych odliczeń; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii aktualnych dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp., natomiast w przypadku zalegania z płatnościami należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające tenże fakt; - sprecyzowanie czy córka wnioskodawcy kontynuuje naukę, w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało wskazać w jakim systemie (dziennym, wieczorowym lub zaocznym) odbywają się zajęcia, czy z tego tytułu ponoszone są dodatkowe wydatki, jeżeli tak to w jakiej wysokości. Przesyłka zawierająca to wezwanie przesłana na adres do doręczeń była dwukrotnie "awizowana" dnia [...] r. i [...] r., a po bezskutecznym upływie stosownych terminów zwrócona nadawcy. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone dnia [...] r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W sprzeciwie z dnia [...] r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia [...] r.) wnioskodawca poinformował, że nie otrzymał wezwania i dlatego został pozbawiony fachowej pomocy prawnej. Uznał przy tym, że jego sytuacja majątkowa spełnia wszelkie przesłanki do przyznania wnioskowanego prawa pomocy i że nie uległa ona zmianie od czasu, gdy uzyskał taką pomoc w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 1613/10, III SA/Gl 1614/10, III SA/Gl 1615/10. Do pisma tego zostały dołączone kserokopie następujących dokumentów: - zaświadczenia z dnia [...] r. wystawionego przez Powiatowy Urząd Pracy w B. - zeznań podatkowych za [...] r. wnioskodawcy i jego żony, w których zadeklarowano dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł i [...] zł oraz zerowy przychód z działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży hurtowej materiałami budowlanymi, - oświadczenia, że lokal, który widnieje jako jego własność został wystawiony do sprzedaży w drodze licytacji komorniczej, - obwieszczeń z dnia [...] r. o drugiej licytacji nieruchomości należących do J. B. położonych w B.przy ul. [...] i ul. [...] - faktury VAT z dnia [...] r. dokumentującej sprzedaż energii elektrycznej na kwotę [...] zł, - oświadczenia, że córka K. jest uczennicą [...]klasy Technikum Hotelarskiego w B. i że nie ponosi z tego tytułu dodatkowych opłat, - zaświadczenia z dnia [...] r. wystawionego przez firmę "B" J. B.ul. [...], B., z którego wynika, że żona wnioskodawcy jest zatrudniona w tej firmie w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto, - oświadczenia, że nie korzysta ze świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. podnoszone były te same argumenty, co w sprzeciwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwaną dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez wnioskodawcę sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy – złożony przed wniesieniem skargi -uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej, czyli składający się z wypełnionego druku formularza i kserokopii dokumentów dołączonych do sprzeciwu, o które strona była wzywana wcześniej. We wniosku strona wnosiła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Warunkiem przyznania osobie fizycznej zwolnienia od kosztów sądowych, czyli opłat sądowych i wydatków w całości, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i 4 P.p.s.a., jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 P.p.s.a.). Oceniając zebrany materiał dowodowy, w świetle powyższych regulacji prawnych, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Wnioskodawca jak wynika z treści formularza pozostaje razem z córką na utrzymaniu swojej żony, której miesięczny dochód ze stosunku pracy wynosi jedynie [...] zł. Ma to odzwierciedlenie w zestawieniu łącznych dochodów rocznych deklarowanych w zeznaniach podatkowych małżonków za [...] r. Kwota ta rzeczywiście nie pozwala zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego, tak jak w postępowaniach o sygn. akt III SA/Gl 1613/10, III SA/Gl 1614/10, III SA/Gl 1615/10, należało przyjąć, że wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych, podobnie jak opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego, przekracza jego możliwości finansowe. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2, art. 259 § 1 i art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.