III SO/Gl 4/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-11-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Kandut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, spełnia przesłanki do jego przyznania, jeśli jej dochód z emerytury wynosi 1.506,89 zł, ponosi koszty bieżącego utrzymania, leczenia, spłaca kredyty z opóźnieniem i ma problemy zdrowotne?Ratio decidendi
Strona spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej dochód z emerytury jest niski, a ponoszone wydatki na bieżące utrzymanie, leczenie, spłatę kredytów (nawet z opóźnieniem) oraz problemy zdrowotne wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania. W takiej sytuacji sąd uwzględnia sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, niskie dochody z emerytury, koszty leczenia i bieżącego utrzymania oraz spłatę kredytów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała należycie swojej sytuacji majątkowej i że dochody synów powinny zostać uwzględnione. Strona wniosła sprzeciw, twierdząc, że mieszka sama, a synowie są jedynie zameldowani. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o ukaranie grzywną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w przedmiocie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia [...] r. J. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF podała, że aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Z oświadczenia zawartego na tym formularzu wynika, że jedynym dochodem jest świadczenie emerytalne w wysokości 1.506,89 zł; strona leczy się w poradni chorób [...], [...], [...]; w związku z tym ponosi koszty leków w wysokości
ok. 100 zł miesięcznie; ponosi także wydatki związane z opłatami za energię elektryczną, telefon, gaz, wywóz śmieci – w wysokości ok. 500 zł miesięcznie, a nadto jednorazowy wydatek na ogrzewanie domu w wysokości ok. 3.000 zł; koszty wyżywienia i wydatki pozostałe wynoszą kilkaset złotych miesięcznie.
Na majątek strony składa się: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz dom o powierzchni [...] m2.
Na wezwanie referendarza sądowego J. S. w dniu [...] r. przedłożyła dodatkowe wyjaśniania, załączając decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji emerytury oraz potwierdzenie przelewu dokumentujące uzyskiwane dochody z ZUS (1.506,89 zł), kopię zaznania podatkowego za 2013 r. (dochód: 21.225,34 zł), umowę rachunku bankowego oraz umowy kredytu wraz
z harmonogramami spłat (raty miesięczne: 351,09 zł oraz 214,66 zł)
Postanowieniem z dnia 30 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, po analizie wniosku oraz nadesłanych dokumentów, że nie jest prawdą, iż J. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z ustaleń poczynionych w tej sprawie wynika, że mieszka razem z synami: T. S. i R. S.. Wskazuje to, że prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe, a zatem dochody
i majątek synów powinny zostać podane we wniosku o prawo pomocy. Brak takich informacji nie pozwala przyjąć, że wnioskodawczymi należycie wykazała swoją sytuację majątkową, w sposób pozwalający na jej całościową ocenę.
Ponadto rozpoznający wniosek stwierdził, że fakt istnienia zobowiązań cywilnoprawnych i ponoszenie z tego tytułu wydatków nie może stanowić argumentu
za przyznaniem prawa pierwszeństwa tym wydatkom przed opłaceniem kosztów postępowania zainicjowanego przez wnioskodawczynię.
Od tego postanowienia wniesiony został sprzeciw.
W uzasadnieniu sprzeciwu wnioskodawczyni stwierdziła, że rozwiodła się
z mężem i mieszka sama; synowie są jedynie zameldowani pod wspólnym adresem.
Ma ciężką sytuację finansową, musi ponosić bieżące opłaty oraz spłacać kredyty,
co niekiedy czyni z opóźnieniem. Do sprzeciwu załączył dowody potwierdzające
w/w okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że J. S. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy obejmującego zwolnienie
od kosztów sądowych następuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść tychże kosztów.
Sąd dał wiarę faktom podanym w sprzeciwie. Wynika z nich, że wnioskodawczyni znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Przy dochodzie z emerytury w kwocie 1.506,89 zł. ponosi koszty bieżącego utrzymania, leczenia oraz spłaca zaciągnięte kredyty, mając zaległości w ich opłacaniu. Z nadesłanego zeznania podatkowego
za 2013 r. wynika, że skarżącą osiąga jedyny regularny dochód
w postaci świadczenia rentowego.
Uwzględniając wysokość dochodu (1.506,89 zł) oraz wydatków (1.315,75 zł) oraz fakt, że wnioskodawca ma problemy zdrowotne, co generuje przecież koszty w postaci zakupu leków (100zł), wizyt lekarskich - należy stwierdzić, że strona skarżąca spełnia ustawowe przesłanki przyznania jej prawa pomocy, gdyż nie jest ona w stanie ponieść kosztów opłat sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło