III SO/Gl 7/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2017 r. sprawy z wniosku "A" sp. z o.o. w C. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika za zobowiązania w podatku od towarów i usług. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w C. (dalej: "wnioskodawca" albo "Spółka"), wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego paliw silnikowych za wrzesień 2016 r Decyzja ta została zaskarżona do Sądu i sprawa ze skargi na nią została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gl 868/17. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do nieodwracalnej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty przez skarżącego prowadzonej działalności gospodarczej. Szkoda oraz trudne do odwrócenia skutki wynikną z nieproporcjonalnej wysokości zaległości podatkowej ustalonej zaskarżoną decyzją do zdolności finansowej skarżącego. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie wykonać żadnej decyzji, w tym decyzji objętej niniejszym wnioskiem, bez poniesienia znacznej, nieodwracalnej szkody w postaci utraty prowadzonego przedsiębiorstwa. W orzecznictwie sądów administracyjnych, podkreśla się, że szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 PPSA, oznaczają taką szkodę, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego łub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość niepieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu łub zdrowiu" (postanowienie NSA z 15.05.2014 r. o sygn. II FZ 569/14). Strona uważa, że wykonanie zaskarżonej decyzji najprawdopodobniej spowoduje szkodę w postaci zablokowania możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i utraty całego przedsiębiorstwa. Powyższe konsekwencje mogą być bezpośrednim następstwem wykonania decyzji, ponieważ kwota, w jakiej zostało określone zobowiązanie podatkowe Wnioskodawcy jest nieproporcjonalnie wysoka do jego możliwości finansowych i posiadanego majątku. Ponadto skarżący nie jest w stanie złożyć zabezpieczenia wykonania zaskarżonej decyzji. Dodał, że sprzedaż (w tym w ramach egzekucji administracyjnej) przedmiotów służących prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącego nie pozwoli na zaspokojenie należności wynikających z ww. decyzji, a co więcej, spowoduje, że skarżący nie będzie mógł prowadzić działalności gospodarczej ani obecnie, ani w przyszłości. Bezpośrednim skutkiem będzie utrata całego sprzętu, składników majątku zgromadzonych w tym przedsiębiorstwie. W rezultacie skarżący nie będzie w stanie prowadzić podstawowej działalności, a zatem nie będzie mógł obsłużyć dotychczasowych, stałych klientów, ani pozyskać nowych. Wskutek braku prowadzenia aktywnej działalności, skarżący de facto zniknie z rynku i utraci wypracowaną pozycję. Skutki te nie są odwracalne w przyszłości poprzez zwrot wyegzekwowanych należności, ponieważ skarżący nie odzyska tych samych składników przedsiębiorstwa, klientów, ani raz utraconej pozycji. Do wniosku dołączono dokumenty takie jak raport o środkach trwałych, bilans i rachunek zysków i strat, kopię deklaracji VAT-7 za czerwiec 2017 r. oraz potwierdzenia złożenia zabezpieczeń akcyzowych na kwoty 300.000 zł i 500.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz.1369 tekst jedn. ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym, aby ocena Sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. Nie ulega wątpliwości Sądu, że skutki o jakich mowa w cytowany powyżej przepisie to skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Przepis wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 2434/11, publ. baza orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza powołanych przez skarżącego we wniosku okoliczności oraz przedłożonych do akt sprawy dokumentów daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę wysokość zobowiązania podatkowego i stwierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Egzekucja wymienionej kwoty mogłaby wyrządzić skarżącemu poważną szkodę a niebezpieczeństwo jej wyrządzenia jest realne. Strona skarżąca uprawdopodobniła bowiem w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Dlatego też należy zwrócić uwagę na oświadczenia strony skarżącej o możliwej utracie całego sprzętu i innych składników majątku zgromadzonego w przedsiębiorstwie i o braku możliwości odzyskania tych samych składników majątku, klientów i raz utraconej pozycji. W ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością analogicznych spraw tej strony rozpatrywanych przed sądem administracyjnym, może rodzić uzasadnione przypuszczenie możliwości utraty płynności finansowej skarżącej spółki i nawet ogłoszenie jej upadłości. Sąd uznał argumentację strony skarżącej dotyczącą groźby bezpowrotnej utraty majątku oraz utraty płynności finansowej w razie wykonania decyzji, co z kolei skutkować może likwidacją tego podmiotu. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04, dostępne w CBOSA). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, co oznacza, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia lub czynności. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że strona skarżąca uprawdopodobniła, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił jak w sentencji.