III SO/Gl 8/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy (odnoszącego się do sprawy z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego) w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca oświadczył, że uiszczenie łącznego wpisu jest dla niego oraz jego rodziny obciążeniem praktycznie niemożliwym do poniesienia. Dochód, jaki wnioskodawca osiągnął w roku 2010 zamknął się w kwocie 42.000 zł, a w tej sytuacji z perspektywy instytucji bankowych nie posiada on zdolności kredytowej, która pozwoliłaby na finansowanie kosztów kredytem bankowym. W prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, strona musi wszelkie środki finansowe otrzymywane od nabywców przeznaczać na zakup kolejnych partii towarów. W przeciwnym razie wygaśnie źródło uzyskiwanych przez stronę dochodów. Tym bardziej, że dochody te są jedynym źródłem utrzymania dla jego rodziny. Jednocześnie, strona terminowo opłaca zobowiązania publicznoprawne z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ podatkowy rozpoczął egzekucję z majątku wnioskodawcy i zajął środki zgromadzone na jego rachunkach bankowych. W tym stanie rzeczy, działalność gospodarcza, zdaniem wnioskodawcy utraciła płynność. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną I. oraz dwójką dzieci: D. ([...] lat) i A. ([...] lat). Jedynym majątkiem wymienionym we wniosku o prawo pomocy jest mieszkanie o powierzchni [...] m2, stanowiące własność małżonki strony. Swój dochód, skarżący określił jako "wynagrodzenie" w kwocie 3.500 zł brutto na miesiąc i zaznaczył, że jest to jedyny dochód we wspólnym gospodarstwie domowym. Strona dodatkowo podkreśliła, że majątek jego firmy został zajęty przez Dyrektora Izby Celnej w K. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r., wnioskujący nadesłał następujące dokumenty obrazujące jego aktualną sytuację majątkową: konta syntetyczne bilansowe, obrazujące obroty i salda za okres od stycznia do marca 2011 r.; zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o dochodzie żony skarżącego, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych; wyciąg z rachunku bankowego firmy za okres od stycznia do marca 2011 r.; informacja z Banku "A" w G. o egzekucyjnym zajęciu w/w rachunków; wyciąg z rachunku bankowego żony wnioskodawcy; raport kasowy za marzec 2011 r.; protokoły zajęcia zabezpieczającego [...] marki [...] i samochodu osobowego marki [...]; zeznanie podatkowe PIT-36 strony; rachunek zysków i strat oraz bilans (oba dokumenty obrazujące stan na dzień [...] r.). Ponadto wnioskodawca dołączył do akt następujące rachunki: opłata za mieszkanie (łącznie z funduszem remontowym i opłatą za wodę) – 758,81 zł; gaz – 45,38 zł; energia elektryczna – 215,82 zł. W wyjaśnieniach, wnioskodawca oświadczył, że opłata czynszowa i za media wynosi średnio 1.000 zł miesięcznie, wydatki na żywność i środki czystości to 1.500 zł miesięcznie oraz 500 zł miesięcznie na dojazd dzieci do szkoły (i obiady) oraz inne wydatki. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że strona składając wniosek o prawo pomocy zażądała jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku D. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki skutkujące przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną i dwójką małoletnich dzieci. Źródłem dochodu w tym gospodarstwie jest praktycznie jedynie dochód, który wnioskodawca osiąga z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Należy mieć na uwadze, że średni dochód miesięczny brutto, deklarowany przez stronę, zamyka się w kwocie 3.500 zł. Tymczasem kwota ta w całości przeznaczana jest na potrzeby wspólnego gospodarstwa domowego. To wnioskodawca jest jedynym żywicielem rodziny, mającym na utrzymaniu niepracującą żonę oraz dwoje małoletnich dzieci. Faktem jest, że firma skarżącego obecnie funkcjonuje i zachowuje jednak płynność finansową, ale jednocześnie rachunki bankowe wnioskodawcy są objęte zajęciem komorniczym. Wierzycielem egzekwującym jest Dyrektor Izby Celnej w K. Tymczasem do tutejszego Sądu wpłynęły już skargi wniesione przez wnioskodawcę na sześć decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego (III SA/Gl 673 – 678/11). Skargi te zainicjowały w/w postępowania sądowoadministracyjne. Łączny wpis sądowy od skarg w tych sprawach zamyka się w kwocie 12.000 zł. Kwota ta ewidentnie przekracza zakres możliwości finansowych wnioskodawcy, a jej uiszczenie w całości z pewnością pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego samego i jego rodziny. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to zwolnieniem wnioskującego od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.