IV SA/Gl 1000/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pobytu w Dziennym Domu Pomocy Społecznej oraz zobowiązania do zwrotu należności za pobyt uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może ona być wykonana. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 269 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T.R., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta D. z dnia [...]r. nr [...] mocą której: 1) uchylono decyzję z dnia nr [...] z dnia [...]r. w sprawie przyznania T.R. nieodpłatnego pobytu w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w D. (dalej także DDPS) przy ul. [...] w okresie od 1 grudnia 2012 r. do 30 kwietnia 2013 r., 2) przyznano na okres od dnia 1 grudnia 2012 r. do 12 marca 2013 r. pobyt w DDPS w D. przy ul. [...] i ustalono odpłatność dzienną w okresie: a) od dnia 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w wysokości 19 zł b) w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 12 marca 2013 r. bezpłatnie. 3) zobowiązano stronę do wpłaty kwoty 399 zł zł za pobyt w DDPS w okresie od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. na wskazane konto bankowe lub do kasy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: MOPS) w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...]r. przyznał stronie bezpłatną pomoc w DDPS w D. w okresie od dnia 1 grudnia 2012 r. do 30 kwietnia 2013 r. Tymczasem – jak zaznaczył – na dzień wydania tej decyzji nie była znana temu organowi okoliczność otrzymywania przez stronę wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy zarobkowej. W związku z tym organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie zakończone wskazaną decyzją. W wyniku tego postępowania na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, że na dochód strony składał się zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy oraz wynagrodzenie za pracę i wynosił odpowiednio w listopadzie – 3412,36 zł, a od miesiąca grudnia 542 zł. Strona była zatrudniona w okresie od 24 sierpnia 2010 r. do 28 września 2012 r., a ostatnie wynagrodzenie zostało jej wypłacone 10 października 2012 r., natomiast 10 listopada 2012 r. stronie został wypłacony ekwiwalent za niewykorzystany urlop i wyrównanie świadczenia rehabilitacyjnego. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Jednocześnie podniósł, że szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w okresie korzystania przez stronę z pobytu w DDPS określa uchwała Rady Miejskiej w D. Nr [...] z dnia [...]r. W dalszej kolejności zauważył, że strona systematycznie korzystała z pobytu w DDPS w okresie od 1 grudnia 2012 r. do 12 marca 2013 r. oraz, że obecna w nim była przez 89 dni, tj. od listopada 2012 r. do marca 2013 r., w tym w grudniu 18 dni. W tym stanie organ odwoławczy uznał, że zasadnie organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. i przyznał stronie pomoc w formie pobytu w DDPS oraz ustalił odpłatność dzienną w okresie od dnia 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokości 19 zł, a w pozostałym okresie przyznał tą pomoc bezpłatnie W jego ocenie prawidłowo określił też, że strona powinna wnieść opłatę w wysokości 399 zł. Skoro bowiem organ pierwszej instancji ustalił, że strona w chwili wydawania decyzji z dnia [...]r. przyznającej pobyt w DDPS otrzymywała jeszcze świadczenia pieniężne związane z wynagrodzeniem, to tym samym jej dochód miał wpływ na ustalenie odpłatności za pobyt w DDPS za okres od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w łącznej wysokości 399 zł W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca – analogicznie jak w odwołaniu – zaskarżonej decyzji zarzuciła brak właściwego ustalenia stanu faktycznego i nie uwzględnienia przez orzekające w sprawie organy realnie osiąganego przez nią dochodu, a nie podawanego przez pracodawcę nie uwzględniającego dokonywanych z niego potrąceń komorniczych oraz jej trudnej sytuacji życiowej. Formułując powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej a także o umorzenie należności. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem nie spełnia wymogów legalności, a właśnie pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Za taką oceną przemawiają przy tym głównie okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż organ I instancji z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...]r. w sprawie przyznania T.R. nieodpłatnego pobytu w Dziennym Domu Pomocy Społecznej w D. (dalej także DDPS) w okresie od 1 grudnia 2012 r. do 30 kwietnia 2013 r., bowiem na dzień wydania tej decyzji nie była znana temu organowi okoliczność otrzymywania przez stronę wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy zarobkowej. Nie ulega natomiast wątpliwości, że od wysokości dochodu uzależniona jest odpłatność za pobyt w DDPS oraz wysokość tej odpłatności. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.182) – opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Natomiast szczegółowe zasady tej odpłatności, w tym jej wysokości określone zostały w uchwale Rady Miejskiej w D. Nr [...] z dnia [...]r. Ponownie ustalając odpłatność oraz jej wysokość organ I instancji wziął pod uwagę dochód strony z miesiąca listopada 2012 r. w wysokości 3412,36 zł , na który składał się zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy oraz wynagrodzenie za pracę, nie wskazując jednak przy tym poszczególnych kwot osiąganych z ww. tytułów, i na tej podstawie ustalił odpłatność dzienną za miesiąc grudzień 2012 r. w wysokości 19 zł, nie określając przy tym jak kwota ta została wyliczona. Organ odwoławczy przyjął to ustalenie uznając za trafne wyliczenie wysokości odpłatności dziennej w kwocie 19 zł w ogóle nie wyjaśniając sposobu tego wyliczenia, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a.. Organ odwoławczy nie wyjaśnił również na jakiej podstawie uznał za prawidłowe wyliczenie kwoty do wpłaty której strona został zobowiązana. Natomiast biorąc pod uwagę, iż zgodnie z ustaleniami organów, strona w miesiącu grudniu 2012 r. przebywała w DDPS 18 dni, oraz przyjmując dzienną odpłatność w wysokości 19 zł, to iloczyn wskazanych wartości daje kwotę 342 zł. Natomiast w punkcie 3 rozstrzygnięcia organ I instancji zobowiązał stronę do wpłaty kwoty 399 zł. Można dalej zauważyć, że Kolegium powtórzyło za organem I instancji, że strona w okresie od 1 grudnia 2012 r. do 12 marca 2013 r. była obecna w ośrodku wsparcia 89 dni, nie wyjaśniając dlaczego w tej liczbie organ ujął także pobyt strony w listopadzie 2012 r. w ilości 21 dni, co przy zastosowaniu stawki 19 zł dawałoby kwotę 399 zł. Ponadto organ odwoławczy rozpoznając sprawę pominął również inną okoliczność, która mogła mieć istotny wpływ na jej wynik. Mianowicie w aktach administracyjnych zalega pismo kierowane przez organ I instancji do strony z dnia 23 kwietnia 2013 r. znak [...], w którym została ona zawiadomiona o zebranym materiale dowodowym po wznowieniu postępowania w sprawie decyzji dotyczących odpłatności za pobyt w DDPS, w tym między innymi decyzji z dnia [...]r., ale także decyzji w sprawie zasiłków stałych wydawanych w latach 2010-2012. Tymczasem organ I instancji ponownie ustalając odpłatność oraz jej wysokość w dochodzie strony uwzględnił nie tylko wysokość kwoty uzyskanej przez nią z tytułu świadczonej pracy, ale również kwotę zasiłku stałego. O ile zatem i w kwestii zasiłku stałego toczyło się postępowanie wznowieniowe, to obowiązkiem organu odwoławczego było odnieść się do tej okoliczności. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej stronie prawo do tego świadczenia, na mocy której strona świadczenie to pobierała mogło mieć bowiem wpływ na ustalenie wysokości odpłatności w DDPS, zgodnie z przyjętymi zasadami ponoszenia tej odpłatności określonymi w uchwale Rady Miejskiej w D. Nr [...] z dnia [...]r. Niedostrzeżenie tej zależności przez organ odwoławczy potwierdza brak wszechstronnego zbadania sprawy i powoduje, że z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. sprawa nie została należycie wyjaśniona oraz oceniona, zaś zaskarżona decyzja nie zawiera pełnych ustaleń faktycznych oraz dostatecznych rozważań faktycznych jak i prawnych. Wobec powyższego zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy w naprowadzonych kierunkach i wydania stosownego rozstrzygnięcia uwzględniającego zaprezentowane wyżej wywody. Przy czym rozstrzygnięcie to winno spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a., które nie zostały zachowane w zaskarżonej decyzji. W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.