IV SA/Gl 1003/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; Postanowieniem wydanym w dniu 4 lutego 2016 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata M. K. Wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o oddaleniu skargi w niniejszej sprawie, z kolei postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r. pełnomocnikowi skarżącego przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W dniu 11 sierpnia 2016 r. adwokat M. K. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w treści której także zażądała przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Postanowieniem z dnia 5 października 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił wspomnianą skargę kasacyjną z uwagi na fakt, iż pełnomocnik skarżącego nie uzupełniła jej braków formalnych w terminie, który wyznaczony został w stosownym wezwaniu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że wspomniany przepis nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Godzi się bowiem zaakcentować, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu, przysługuje mu tylko za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Decyzja o przyznaniu prawa pomocy oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a nadto że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). W tym kontekście wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej, zaś wynagrodzenie może być przyznane wyłącznie wtedy, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 2012/13, publ. LEX nr 1748630, postanowienie tego Sądu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I FZ 321/14, publ. LEX nr 1528763 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I PZ 86/99, publ. PiZS 2001 r. nr 1 poz. 4 i z dnia 10 grudnia 2001 r., sygn., akt I PKN 248/01, publ. OSNAP z 2002 r. nr 9, poz. 5). Mając na względzie powyższe uznano, że wniosek pełnomocnika strony nie zasługuje na uwzględnienie. Adwokat ustanowiona dla skarżącego wniosła wprawdzie skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku, jednak następnie, pomimo wyraźnego wezwania Sądu, nie uzupełniła jej braków formalnych, co zostało jednoznacznie stwierdzone w postanowieniu z dnia 5 października 2016 r., mocą którego rzeczona skarga kasacyjna została odrzucona. W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się, aby złożenie tej skargi kasacyjnej stanowiło faktycznie udzieloną pomoc prawną, czyniącą zadość wymogom profesjonalizmu. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.