IV SA/Gl 1006/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...]r. o odmowie przyznania S. K. zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia [...]. wyżej wymieniona zwróciła się do organu I instancji o przyznanie świadczeń rodzinnych na rzecz dzieci B. i M. . Z jej oświadczenia z dnia [...]r. wynikało, że otrzymuje alimenty na dzieci w wysokości łącznej [...] zł. miesięcznie. Ponadto według zaświadczenia o dochodach z tytułu działalności opodatkowanej w formie zryczałtowanej, wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r., w roku podatkowym [...] przychód S. K. wyniósł [...]zł., składki na ubezpieczenie społeczne [...]zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne [...]zł., a zryczałtowany podatek należny [...] zł. W oświadczeniu o wysokości dochodu z działalności opodatkowanej w formie ryczałtu ewidencjonowanego wyżej wymieniona wskazała natomiast, że jej dochód za [...] r. po odliczeniu należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i zryczałtowany podatek dochodowy wyniósł [...]zł. Następnie podniósł, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 z późn. zm.) stanowi, iż zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku zaś, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Ponadto organ podniósł, że w [...] r. dochód przypadający na jednego członka rodziny S. K. wyniósł [...]zł. miesięcznie. Był zatem wyższy od kryterium ustawowego tj. [...] zł., a kwota nadwyżki przekraczała wysokość najniższego zasiłku rodzinnego. Następnie organ wskazał, że według przepisu art. 23 ust. 4 pkt. 3 cytowanej ustawy, oświadczenie o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby podlegające przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawiera w szczególności informacje o wysokości dochodu, wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne, wysokości należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, wysokości i formie opłacanego podatku dochodowego, wysokości dochodu po odliczeniu należnych składek i podatku. Ponadto dodał, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć oświadczenie członków rodziny o wysokości uzyskanego dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli członkowie rodziny rozliczają się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wzór oświadczenia określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. W związku z tym organ podkreślił, że wysokość dochodu jest ustalana w oparciu o wskazany wzór oświadczenia, który S.K. wypełniła, chociaż - jak podała w protokole z dnia 2 września 2010 r. - nie podpisała tego oświadczenia, bo uzależniła to od wyjaśnienia sposobu obliczenia jej dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Podała jednak w przedmiotowym oświadczeniu, że jej dochód za [...] r. wyniósł [...]zł., po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł i należnego podatku w wysokości [...] zł. Wobec tego organ wskazał, że skoro S. K. sama podała wskazaną kwotę dochodu, to nie było podstaw aby tego nie uwzględnić. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, S.K. podniosła zarzut naruszenia przy jej wydaniu przepisu art. 3 pkt 1 ppkt b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest równy przychodowi z tej działalności, pomniejszonemu jedynie o składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz podatek dochodowy, pomimo że w przepisie mowa jest o dochodzie deklarowanym, pomniejszonym o składki i podatek. Ponadto zarzuciła naruszenie przez organ przepisu art. 9 K.p.a. poprzez brak starannej i rzetelnej informacji dla strony, co do sposobu określenia dochodu deklarowanego z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne i podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za udowodniony fakt złożenia oświadczenia co do dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, pomimo braku podpisu strony pod oświadczeniem i wyraźnej deklaracji, że oświadczenie nie zostało złożone. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli członkowie rodziny rozliczają się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wzór oświadczenia został określony w załączniku nr 3 cytowanego rozporządzenia. Natomiast według przepisu art. 23 ust. 4 pkt. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 z późn. zm.) oświadczenie o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby podlegające przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawiera w szczególności informacje o wysokości dochodu, wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne, wysokości należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, wysokości i formie opłacanego podatku dochodowego, wysokości dochodu po odliczeniu należnych składek i podatku. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył powyższe regulacje i wskazał, że wysokość dochodu w rozpoznawanej sprawie została ustalona w oparciu o wskazany wzór oświadczenia, który skarżąca wypełniła, chociaż - jak podała w protokole z dnia [...]r. - nie podpisała tego oświadczenia, bo uzależniła to od wyjaśnienia sposobu obliczenia jej dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego organ wskazał, że w związku z tym, iż S. K. sama podała wskazaną kwotę dochodu, nie było podstaw aby tego nie uwzględnić. W ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać zatem należało, że akta administracyjne (k.10) zawierają formularz "oświadczenia członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy", tj. w roku [...]. Formularz powyższy jest częściowo wypełniony, ale nie został podpisany przez osobę składającą oświadczenie, tj. nie zawiera podpisu skarżącej. W związku z tym powyższe pismo nie spełnia warunków przedmiotowego oświadczenia i powinno zostać uzupełnione poprzez wezwanie osoby składającej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, do uzupełnienia braków wniosku przez przedłożenie podpisanego oświadczenia. Podkreślenia bowiem wymaga, że przepis § 2 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, iż postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, do którego – zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 lit. c tego rozporządzenia, należy dołączyć przedmiotowe oświadczenie. Wobec tego postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego zostało przeprowadzone pomimo, że złożony przez skarżącą wniosek, na podstawie którego wszczyna się to postępowanie, zawierał istotne braki, gdyż zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 6 lit. c wyżej wymienionego rozporządzenia, został do niego dołączony tylko formularz tego oświadczenia - częściowo wypełniony, ale nie podpisany przez składającą to oświadczenie skarżącą. Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe wskazania i wezwie skarżącą do uzupełnienia braków wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego przez przedłożenie podpisanego oświadczenia określonego w § 2 ust. 2 pkt 6 lit. c cytowanego wyżej rozporządzenia oraz ponownie rozpatrzy cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i oceni na podstawie jego całokształtu, czy okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, zostały udowodnione. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie miała przymiotu wykonalności - jako utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego - bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie w zakresie art. 152 P.p.s.a.