IV SA/Gl 101/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-09-01

Skład orzekający: Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którego skarga dotyczy postanowienia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że z mocy ustawy jest zwolniony z kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący, którego skarga dotyczy postanowienia w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, jest z mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwolniony z kosztów sądowych. Jednakże, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochód skarżącego jest niewystarczający do pokrycia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, prawo pomocy w tym zakresie powinno zostać przyznane.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie stopnia niepełnosprawności. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał na niskie dochody, ponoszone koszty utrzymania oraz wydatki związane ze stanem zdrowia, a także brak wiedzy prawniczej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności. Wyrok powyższy został skarżącemu doręczony wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego przez niego żądania w dniu [...]roku. W dniu [...] roku skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że domaga się on przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskujący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoim synem, posiada mieszkanie o powierzchni 62 m2, nie posiada środków pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca oświadczył nadto, że syn, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada żadnych źródeł dochodu. Skarżący pobiera natomiast emeryturę w wysokości 1280,00 zł. netto. We wniosku ponadto skarżący wskazał, że miesięczne koszty utrzymania rodziny to kwota 604,00 zł., na którą składają się opłata za: czynsz – 365,00 zł., energię elektryczną – 46,00 zł., telefon – 45,00 zł., gaz – 56,00 zł., oraz miesięczna rata za zakup pralki - 92,00 zł. (na co przedłożył kserokopie faktur, pokwitowań i poleceń przelewów). Jednocześnie skarżący zaznaczył, że ponosi również wydatki na zakup niezbędnych, w związku ze stanem jego zdrowia, leków w kwocie około 500, 00 zł. miesięcznie. We wniosku podał ponadto, że nie posiada niezbędnej wiedzy prawniczej, aby móc skutecznie podważać decyzje i orzeczenia wydane w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zakres wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został przez niego zakreślony w punkcie 4 druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika jednoznacznie, iż intencją skarżącego było uzyskanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z regulacją art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie ppsa) stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym w myśl art. 245 § 1 ppsa. W niniejszej sprawie jednak skarga została złożona na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, a więc na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej wydane w przedmiocie związanym z ubezpieczeniami społecznymi. Zgodnie natomiast z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ppsa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona wówczas, gdy przedmiotem jej skargi jest działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego z mocy samej ustawy wnioskujący został objęty zwolnieniem od kosztów sądowych, a więc zarówno od obowiązku ponoszenia opłat sądowych, w tym wpisów sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tych też względów wniosek skarżącego, w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Sąd zobligowany był natomiast rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Co do zasady prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje jedynie zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków bądź też od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego bądź rzecznika patentowego. Jest również regułą, że przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy będącemu osobą fizyczną w tym zakresie następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ppsa). W ocenie Sądu sytuacja skarżącego w pełni wypełnia wskazane wyżej przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Jak wynika bowiem z treści wniosku skarżącego środki finansowe, które posiada pozwalają jedynie na utrzymanie jego rodziny. Dochód netto przypadający na jego dwuosobowe gospodarstwo domowe, w kwocie nieco ponad 1200,00 zł miesięcznie nie pozwala, zdaniem Sądu, na poczynienie oszczędności, które umożliwią opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru, bez ryzyka powstania uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych tej rodziny. Z powyższego wynika, iż skarżący nie posiada środków na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło