IV SA/Gl 101/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-13
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym. Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się brakiem zasobów finansowych i majątku łatwego do spieniężenia, przy niskim dochodzie przypadającym na członka rodziny, uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca N. S. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną, brak dochodu, utrzymywanie czworga małoletnich dzieci oraz posiadanie jedynie udziału w lokalu mieszkalnym i starego samochodu. Złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, dołączając dokumenty potwierdzające jej sytuację.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
W skardze z dnia 22 grudnia 2014 r. N. S. zażądała ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata M. K., powołując się na trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich praw.
Następnie, to jest w dniu 27 lutego 2015 r. skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się nie tylko ustanowienia adwokata, lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca podkreśliła, że nie uzyskuje aktualnie żądnego dochodu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i czworgiem małoletnich dzieci oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych. Posiada natomiast odziedziczony udział (wynoszący 1/8) w lokalu mieszkalnym o powierzchni 65 m2 oraz samochód marki [...], rok produkcji 1998.
Równocześnie wnioskująca zadeklarowała, że na dochód jej rodziny składa się wynagrodzenie męża, w kwocie 1.750 zł oraz alimenty, w wysokości 500 zł.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające okoliczności związane z jej sytuacją materialną. Przedłożyła mianowicie kopię wyroku o zasądzeniu alimentów na rzecz jej syna, w kwocie 600 zł miesięcznie oraz wyciąg bankowy obrazujący wysokość dochodu małżonka, w kwocie netto 1.237,20 zł. Strona przedstawiła również wydruk z CEIDG potwierdzający fakt zakończenia prowadzonej w przeszłości działalności gospodarczej, z dniem 30 marca 2015 r., a także dokumenty obrazujące wysokość czynszu i opłat za energię elektryczną oraz gaz.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, będącej świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W konsekwencji, skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (pogląd zgodny ze stanowiskiem wyrażonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 stycznia 2015 r. - karta nr 1 akt sprawy). W tym stanie rzeczy, wniosek strony o zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku N. S. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Równocześnie, dochód przypadający na jej gospodarstwo domowe nie umożliwia dokonania w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Z nadesłanych w toku postępowania dokumentów wynika bowiem, że wynosi on 1.837,20 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę daje zaledwie około 300 zł.
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że strona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że opłacenie profesjonalnego pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło