IV SA/Gl 1011/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii sprzeciwu strony skarżącej na postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 29 czerwca 2017 r. p o s t a n a w i a zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy Pismem z dnia 6 października 2016 r. Z.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżący w piśmie z dnia 23 marca 2017 r. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Następnie nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, że domaga się ustanowienia adwokata, a także zwolnienia od kosztów sądowych. Z.O. podał, że pozostaje w trójosobowym gospodarstwie domowym z niepełnosprawną w stopniu znacznym małżonką i z pełnoletnim, także niepełnosprawnym synem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani nieruchomości (zamieszkuje w domu o powierzchni 100 m2 na zasadzie dożywocia). Posiada natomiast samochód marki [...], rok prod. 1999. Miesięczny dochód rodziny wnioskującego określony został w kwocie ogółem 3800 zł, na którą składa się pobierana emerytura skarżącego (2114 zł), renta jego małżonki (1115 zł) oraz renta socjalna ich syna – M.O. (530 zł). Jednocześnie skarżący wskazał ponoszone wydatki na opał (4000 zł w skali roku), koszt zakupu lekarstw (300-500 zł miesięcznie), wydatki na paliwo (300 zł miesięcznie), a także miesięczne opłaty: za telefony (150 zł), za energię elektryczną (80 zł), za gaz (84 zł) oraz za wodę (70 zł). Ponadto ponosi miesięcznie wydatki na zakup butów i odzieży (300 zł) oraz żywność (600 zł). W odpowiedzi z dnia 14 czerwca 2016r. na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające wysokość świadczeń pobieranych przez siebie, żonę i syna oraz obrazujące część ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania, jak również wydatków poniesionych na spłatę pożyczek, zakup obuwia ortopedycznego (kwota 444 zł) i na opłacenie wywozu odpadów związanych z remontem dachu w zamieszkiwanym domu. Równocześnie wnioskodawca nadesłał pisma procesowe, w których powołał się na okoliczność ponoszenia znacznych wydatków na różne cele wyszczególniając ponoszone w tym zakresie kwoty. W tym zakresie skarżący przedłożył rachunki i faktury za opał dotyczące sezonu grzewczego 2015/2016, opiewające na kwotę ogółem 4.774,02 zł, co daje średnio na miesiąc 397,84 zł, wydatki na leki i prywatne wizyty lekarskie - faktury i dowód wpłaty na kwotę ogółem 459,03 zł, wydatki na paliwo, w kwocie 100 zł, opłaty za telefony, w wysokości 64,90 zł i 36,00 zł, opłata za wywóz odpadów, w kwocie 57,20 zł oraz opłata za energię elektryczną, w wysokości 108,68 zł. Ponadto przedłożył dokumenty potwierdzające dokonanie od lipca 2015 r. do marca 2016 r. znacznych wydatków na remont zamieszkiwanej nieruchomości, w tym montaż dachu na kwotę 13990 zł oraz usługi budowlane na kwotę 3890 zł. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia żądania, gdyż różnica pomiędzy miesięcznym dochodem netto trzyosobowej rodziny w kwocie 3829,59 zł a udokumentowanymi wydatkami i niezbędnymi kosztami utrzymania w kwocie 1.223.65 zł wynosi 2.605,94 zł i nawet pomniejszona o wydatki związane z wyżywieniem i zakupem koniecznych środków czystości dla trzech osób umożliwia opłacenie pełnomocnika z wyboru. Ponadto fakt dokonania znacznych wydatków na remont domu, w którym skarżący przebywa na podstawie umowy dożywocia świadczy o istnieniu po stronie skarżącego pewnych możliwości płatniczych. W piśmie złożonym w dniu 14 lipca 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw. Podniósł, że musiał zaciągnąć pożyczkę w związku z zakupem obuwia ortopedycznego oraz w celu pokrycia kosztów bieżącego utrzymania i remontu. Druga pożyczka została przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu pralki oraz lodówki. Zdaniem skarżącego referendarz nie uwzględnił kosztów zakupu kart do telefonu dla syna w kwocie 75 zł, butli gazowej w kwocie 82 zł oraz wody. Zaznaczył, że ponosi szereg wydatków, w tym takich jak koszty zakupu butów, odzieży oraz remontów. Skarżący wymienił także koszty naprawy samochodu, zakup drewna opałowego w kwocie 800 zł rocznie, składki na ubezpieczenie na życie w kwocie 82 zł i 77 miesięcznie. Jednocześnie podał koszty ubezpieczenia samochodu osobowego w wysokości 494 zł oraz przedłożył fakturę za zakup paliwa: benzyny w kwocie 134 zł oraz LPG w kwocie 50 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Oznacza to, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 73) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającym zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że skarga została nadana w dniu 10 października 2016 r. Tym samym należało uznać, że zastosowanie do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy ma przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym powołaną wyżej ustawą zmieniającą. Zgodnie ze znowelizowanym art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyjdzie zatem zważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast na mocy art. 245 § 1 p.p.s.a. może ono zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z nadesłanej dokumentacji dochód trzyosobowej rodziny skarżącego wynosi 3.829,59 zł. W nadesłanym sprzeciwie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które świadczyłby o istotnej zmianie sytuacji materialnej jego rodziny. Należy podkreślić, że nie udokumentował ponoszonych wydatków związanych z naprawami i ubezpieczeniem samochodu, składkami na ubezpieczenie na życie skarżącego i jego małżonki, kosztów zakupu opału. Jak wynika z nadesłanej dokumentacji, niezbędne udokumentowane koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą około 1400 zł (koszty wykazane przez referendarza w wysokości 1223,65 zł oraz rachunki za zakup paliwa dołączone do sprzeciwu w kwocie około 174 zł). Różnica między wykazanym dochodem netto za udokumentowanymi wydatkami wynosi więc około 2430 zł. Zdaniem Sądu nawet uwzględniwszy konieczne inne wydatki, choć nieudokumentowane, w tym związane z zakupem żywności, środków czystości, naprawy samochodu i jego ubezpieczenia, zakupu lekarstw itp., to do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota pozwalająca na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Jednocześnie należy wskazać, że jakiekolwiek zobowiązania strony wynikające z umów cywilnoprawnych nie mogą uzasadniać pokrycia przez Skarb Państwa kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.