IV SA/Gl 1012/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-07-17

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nawet zawieszoną, może być uznana za osobę bezrobotną i nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych?
Ratio decidendi
Osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nawet jeśli działalność jest zawieszona, nie może być uznana za osobę bezrobotną zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa ta stwarza domniemanie, że działalność gospodarcza została podjęta od dnia wskazanego we wpisie do ewidencji, a ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na osobie zainteresowanej. W przypadku braku obalenia tego domniemania, brak jest podstaw do przyznania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.
Stan faktyczny
Skarżąca T. W. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, ponieważ w momencie rejestracji w urzędzie pracy posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, który nie został wyrejestrowany. Pomimo zawieszenia działalności, organy uznały, że nie spełniała ona wymogów ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżąca argumentowała, że nie została prawidłowo poinformowana o konsekwencjach posiadania zawieszonej działalności i że wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na jej korzyść.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., w wyniku wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydał decyzję z dnia [...] r. [...]. Decyzją tą, wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f w związku art. 139 § 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 105 § 1, 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu z dniem [...] 2002 r. T. W. za osobę bezrobotna i przyznaniu jej prawa do zasiłku od dnia [...] 2002 r., decyzje z dnia [...] r. nr [...] o utracie prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz decyzję z dnia [...] r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2003 r. z powodu podjęcia zatrudnienia i orzekł o odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2002 r. oraz prawa do zasiłku z dniem [...] 2002 r., o umorzeniu postępowania w kwestii utraty prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz o umorzeniu postępowania w kwestii utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie rejestru prowadzonego przez Urząd Miejski w S. ustalono, że T. W. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnym [...] od dnia [...] 2001 r.. Wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej dokonano z dniem [...] 2006 r.. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest przeszkodą określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f do przyznania statusu osoby bezrobotnej. W związku z tym ustalono, że w momencie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy strona nie spełniała wymogów do uznania jej za osobę bezrobotną, a tym samym nie przysługiwał jej zasiłek dla bezrobotnych. Jednocześnie rozstrzyganie w kwestii utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia stało się bezprzedmiotowe i dlatego postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. W odwołaniu od powyższej decyzji T. W. domagała się umorzenia postępowania w tej sprawie. Wskazała, że w chwili rejestracji w urzędzie pracy zawiesiła działalność handlową, nie była świadoma konieczności jej całkowitego wyrejestrowania nadto, jak podała, nie została doinformowana w tym zakresie przez pracownika urzędu. Myślała, że zawieszona działalność pomoże jej w znalezieniu pracy. Podniosła, że działalność tę wyrejestrowała [...] 2006 r. po otrzymaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...), z którego wynika, iż podjęcie działalności gospodarczej albo podleganie ubezpieczeniu społecznemu skutkuje niemożnością przyznania statusu bezrobotnego. Dalej podał, że z treści odwołania wynika, iż strona rejestrując się w urzędzie pracy prowadziła działalność gospodarczą. Działalność ta była prowadzona od [...] 2001 r. do [...] 2006 r., z jej zawieszeniem w okresie od [...] do [...] 2006 r.. Nadto wyjaśnił, że zawieszenie działalności gospodarczej nie jest tożsame z jej zaprzestaniem. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, strona nie spełniła wymagań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia (...)., od których ustawodawca uzależnił przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów odwołania organ podał, iż strona w dniu rejestracji własnoręcznym podpisem złożonym na karcie rejestracyjnej oraz w oświadczeniu potwierdziła, że nie ma zawieszonej działalności gospodarczej oraz, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ zatrudnienia nie był zobligowany żądać od niej przedłożenia decyzji o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T. W. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazała, że w 2002 r. zawiadomiła Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Urząd Skarbowy o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Od momentu złożenia wniosku o zamiarze zawieszenia działalności gospodarczej do dnia wykreślenia wpisu tj. do dnia [...] 2006 r. nie podjęła żadnych czynności prawnych ani faktycznych pozostających w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. W okresie następującym po rejestracji działalności gospodarczej podupadła na zdrowiu w związku z czym nie była w stanie faktycznie tej działalności prowadzić. Była przekonana, że w momencie gdy faktycznie nie dokonuje czynności związanych z działalnością gospodarczą jest traktowana jak osoba jej nieprowadząca. Ponadto, zdaniem skarżącej, skoro organem "prowadzącym" Urząd Pracy jak i ewidencję przedsiębiorców jest Prezydent Miasta to niedopuszczalne w praworządnym i demokratycznym państwie jest aby przepływ informacji między tymi jednostkami trwał cztery lata. Zarzuciła, iż podczas toczącego się w jej sprawie postępowania naruszono normy zawarte w art. 8 i 9 k.p.a. Na tej podstawie wywodziła, że wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny jak również, iż przepis art. 9 k.p.a. uchyla w odniesieniu do stron zasadę ujemnych konsekwencji nieznajomości prawa w zakresie spraw rozpatrywanych w postępowaniu administracyjnym W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że strona w dniu rejestracji posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz że prowadziła działalność gospodarczą - [...], pod firmą zakład handlowy "A". Nadto podniósł, iż nie doszło do naruszenia zasad określonych w art. 8 i 9 k.p.a. bowiem strona w dniu rejestracji w urzędzie zatrudnienia została wyczerpująco poinformowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca stwierdziła, że podczas rejestracji składając oświadczenia na różnego rodzaju dokumentach była ponaglana przez pracownika w związku z czym nie miała możliwości zapoznać się z nimi. Nie była w sposób rzetelny i fachowy poinformowana o swych prawach i obowiązkach. Odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodziła, iż organ niesłusznie próbuje obarczyć ja winą w sytuacji gdy nie została prawidłowo poinformowana przez urzędnika dokonującego rejestracji. Nadto podniosła, iż zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa zarejestrowanie działalności gospodarczej stwarza jedynie domniemanie, że działalność ta została podjęta z dniem wskazanym we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Domniemanie to może zostać obalone wszystkimi środkami dowodowymi przez osobę zainteresowaną. Na rozprawie w dniu skarżąca oświadczyła, że działalność gospodarczą – zgłoszoną w 2001 r. prowadziła przez okres około roku - prowadziła [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Na mocy art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f w.w. ustawy). Przy czym należy stwierdzić, że analogiczny zapis zawierał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) obowiązującej w dacie rejestracji skarżącej. Z powyższej regulacji wynika, że bezrobotnym nie jest osoba prowadząca działalność gospodarczą, chociażby pozostawała bez pracy i była gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy. Jednocześnie treść wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż ustawodawca przyjął, że dla nabycia lub zachowania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku znaczenie ma dzień wskazany w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej jako dzień podjęcia tej działalności. Zatem przepis ten stwarza domniemanie, iż zarejestrowana działalność gospodarcza została podjęta z dniem podanym we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Domniemanie z tym związane może być obalone przez osobę zainteresowaną, z tym, że ciężar dowodu, iż działalność ta nie została podjęta od spoczywa na tej osobie. W niniejszej sprawie ustalono, iż T. W. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnym [...] od dnia [...] 2001 r. do dnia [...] 2006 r. Działalność ta była zawieszona od [...] 2002 do [...] 2006 r. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., tj. w dniu [...] 2002 r. skarżąca podpisała oświadczenie, iż zapoznała się z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz oświadczyła, że nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej i nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Konsekwencją tego faktu jest to, że organ uprawniony był przyjąć, iż skarżąca została prawidłowo pouczona o prawach i obowiązkach bezrobotnego, a jednym z tych obowiązków było poinformowanie Powiatowego Urzędu Pracy w dniu rejestracji o posiadaniu wpisu w ewidencji działalności gospodarczej i zawieszeniu tej działalności, bądź też przedłożenie decyzji o wykreśleniu wpisu dokonanego w dniu [...] 2001 r. W przedmiotowym stanie faktycznym – w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. o wykreśleniu z dniem [...] 2006 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] 2001 r. można było ustalić, że skarżąca niewątpliwie w okresie od [...] 2001 do [...] 2006 r. miała zarejestrowaną działalność gospodarczą: [...]. Natomiast bez znaczenia prawnego pozostaje kwestia zawieszenia tej działalności. Istotne bowiem znaczenie ma sam fakt podjęcia działalności gospodarczej, nie zaś okres jej prowadzenia, czy okoliczność jej zawieszenia. Skarżąca w toku postępowania nie obaliła domniemania, że działalności tej od dnia wskazanego we wpisie, tj od [...] 2001 r. do dnia jej wyrejestrowania nie podjęła. Dodatkowo wskazać przyjdzie, iż fakt podjęcia działalności skarżąca potwierdziła oświadczając na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r., że działalność zgłoszoną w 2001 r. prowadziła przez ok. jeden rok – prowadziła [...]. Zatem przyszło stwierdzić, iż w dacie rejestracji w dniu [...] 2002 r. stronie nie przysługiwał status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Skarżąca podjęła bowiem działalności gospodarczą od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji, a do dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nie wyrejestrowała tej działalności, a więc już z tego tytułu nie było uprawnienia do nabycia statusu bezrobotnego i będącego tego następstwem prawa do zasiłku. W ocenie Sądu ustalenia organów w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanki stanowiącej podstawę odmowy przyznania skarżącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku znajdują dostateczne oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a ocena prawna ustalonego stanu faktycznego nie narusza przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w dniu rejestracji nie została należycie poinformowana, należy stwierdzić, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji sprawy. Podpisane bowiem przez skarżącą oświadczenie w dniu [...] 2002 r. (k – [...] akt administracyjnych sprawy) w pkt [...] wyraźnie wskazuje na okoliczność, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej jak również zawieszenie tej działalności jest przesłanką negatywną do otrzymania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku. Ponadto bezzasadne są twierdzenia skarżącej, że nie miała możliwości zapoznania się z treścią tegoż oświadczenia, skoro oświadczenie to podpisała. Na marginesie już wskazać tylko wypadnie, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżąca ponownie rejestrując się jako osoba bezrobotna w dniach [...] 2004 r. oraz [...] 2005 r., podpisała tej samej treści oświadczenia, że nie zawiesiła działalności gospodarczej oraz nie posiada wpisu do ewidencji o działalności gospodarczej. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że w postanowieniu z dnia [...] r., które skarżąca otrzymała [...] r. w przedmiocie wznowienia postępowania została zawarta informacja o przysługującym jej prawie uczestniczenia w tym postępowaniu, zapoznania się z materiałem zgromadzony w sprawie jak również składania wniosków w wyznaczonym tam terminie, co oznacza, że skarżąca miała zapewniony udział w tym postępowaniu. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Wobec powyższego brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło