IV SA/Gl 1012/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. M.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M.C. złożył do Sądu pismo z dnia 27 listopada 2012 r., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy doręczenie wezwania, o którym mowa wyżej nastąpiło na zasadach określonych w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.)., to jest w trybie tzw. doręczenia zastępczego. M.C. co prawda nadesłał do tut. Sądu wypełniony formularz PPF, jednak nastąpiło to po upływie zakreślonego przez Sąd terminu, wobec czego zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 marca 2013 r. wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. W nadesłanym formularzu PPF M.C. wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, jak również nie uzyskuje żadnych dochodów. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. M.C. wezwany został do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących jego sytuacji materialnej poprzez udokumentowanie wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, wskazanie skąd czerpie środki na utrzymanie oraz podanie jaki tytuł przysługuje mu do nieruchomości, w której zamieszkuje. Wnioskodawca został prawidłowo pouczony, że odpowiedzi na wezwanie należy udzielić w terminie 7 dni, a brak odpowiedzi może zostać potraktowany jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy. W zakreślonym przez Sąd terminie M.C. nadesłał do tut. Sądu pismo, w którym poinformował, że nie zna swoich kosztów utrzymania oraz że nie posiada dochodów. Oświadczył ponad to, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej, gdyż został mu odebrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dalszej kolejności wskazać należy, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Skarżący bowiem pomimo prawidłowego i precyzyjnego wezwania nie uprawdopodobnił okoliczności dotyczących swojej trudnej sytuacji materialnej ani nie udokumentował okoliczności, na które powołał się we wniosku. Fakt ten w zasadzie uniemożliwia dokonanie właściwej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy. Nie jest bowiem możliwe obiektywne stwierdzenie, że wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Aby wykazać zasadność swojego wniosku, strona powinna przedłożyć takie dokumenty, które uprawdopodobnią, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy Stwierdzić więc przyjdzie, iż M.C. pomimo wezwania nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy, co leżało w jego bezpośrednim interesie. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie zostały mu przedstawione do oceny i weryfikacji. Skarżący choć faktycznie zadeklarował brak jakichkolwiek dochodów oraz brak oszczędności, to nie udzielił odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób obecnie pokrywa koszty swojego utrzymania. W tej sytuacji, skoro skarżący nie uzupełnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem z dnia 27 stycznia 2014 r., to nie jest możliwe obiektywne ustalenie jego aktualnego stanu majątkowego i sytuacji osobistej. Natomiast uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Natomiast negatywne skutki niewykonania wezwania Sądu obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.