IV SA/Gl 1014/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia odrzucić skargę W. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. o numerze wskazanym w sentencji postanowienia w sprawie przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na pokrycie ponoszonych przez niego kosztów związanych ze zużyciem energii elektrycznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Z uzyskanych z urzędu informacji, zwłaszcza z dołączonego do akt postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynika, iż skarżący jest ubezwłasnowolny częściowo oraz że ustanowiono dla niego kuratora w osobie K. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pismem z dnia [...]r. wezwał K. K. do nadesłania w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, czy jako kurator podtrzymuje wniesioną przez częściowo ubezwłasnowolnionego W. D. skargę. Pismo to zostało odebrane osobiście przez K. K. w dniu [...]r. i pomimo upływu zakreślonego terminu do dnia dzisiejszego takie oświadczenie nie wpłynęło do tutejszego Sądu. Wspomniane wezwanie zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niezłożenia oświadczenia we wskazanym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności sąd administracyjny z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia zawarta w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zwanej dalej P.p.s.a. Jedną z przesłanek wymienionych punkcie 5 art. 58 jest brak zdolności sądowej lub procesowej jednej ze stron. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 26 P.p.s.a zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, natomiast osoby fizyczne ograniczone w zdolności prawnej mają zdolność do czynności prawnych w sprawach wynikających z czynności prawnych, których mogą dokonywać samodzielnie ( art. 58 § 2 P.p.s.a). W prawie prywatnym czynnościami, które osoby ograniczone w zdolnościach do czynności prawnych mogą wykonywać samodzielnie są czynności podejmowane w ramach codziennego funkcjonowania jak np. zawieranie drobnych umów kupna-sprzedaży, rozporządzanie rzeczami ruchomymi przekazanymi im do dyspozycji przez przedstawiciela ustawowego, wykonywanie pracy dozwolonej dla tej kategorii osób. W administracyjnym prawie materialnym natomiast sporadycznie występują regulacje, które przewidują samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, gdyż zasadą jest, że takie osoby działają przez swoich przedstawicieli ustawowych (zob. art. 30 § 2 k.p.a.). Wyjątkowo dokonywanie czynności prawnych przez osoby małoletnie dopuszcza ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 z późn. zm.), w której przewidziano uprawnienia dla osoby, która ukończyła szesnasty rok życia, do wyrażania zgody na nabycie lub zrzeczenie się przez rodziców obywatelstwa polskiego, które rozciąga się na nią (art. 8 ust. 7, art. 13 ust. 3), jak również składania oświadczenia przez taką osobę o powrocie do obywatelstwa polskiego, jeśli jedno z jej rodziców jest obywatelem polskim, a obywatelstwo obce zostało dla niej wybrane przez rodziców po urodzeniu (art. 6 ust. 3). Podobne rozwiązanie znajduje się w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 233, poz. 1992), zgodnie z którym rozciągnięcie zmiany nazwiska jednego z rodziców na małoletnie dziecko wymaga zgody tego dziecka, jeśli ukończyło czternaście lat. We wskazanych wyżej wypadkach osoby małoletnie będą posiadały zdolność do czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli działanie lub bezczynność organów administracji (np. niepodjęcie w terminie decyzji w sprawie przyjęcia oświadczenia o powrocie do obywatelstwa polskiego) stanie się przedmiotem sądowej kontroli. Zdolność ta będzie obejmowała również prawo do osobistego uczestniczenia w posiedzeniu jawnym, gdyż osoba niepełnoletnia tylko w charakterze strony może przebywać na sali sądowej (zob. art. 95 p.p.s.a.). W świetle powyższego osoba fizyczna niemająca zdolności procesowej przed sądem administracyjnym to zarówno osoba niemająca w ogóle zdolności procesowej, jak i osoba posiadająca ograniczoną zdolność procesową, gdy chodzi o sprawy, w których nie może dokonywać czynności samodzielnie. Osoby fizyczne niemające zdolności do czynności w postępowaniu zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 27 P.p.s.a. mogą je podejmować jedynie poprzez swoich przedstawicieli. W rozpoznawanej sprawie Sąd zwrócił się do ustanowionego w sprawie kuratora skarżącego K. K. o złożenie oświadczenia, czy podtrzymuje wniesioną przez W. D. skargę. Pomimo prawidłowego doręczenia wspomnianego wezwania kurator nie złożył takiego oświadczenia. W ocenie Sądu , w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest przyznanie zasiłku celowego skarżący nie mógł działać sam, a jedynie przez swego przedstawiciela ustawowego, który jednak nie poparł osobiście wniesionej skargi. W zaistniałej sytuacji skargę wniesioną samodzielnie przez stronę, która nie posiada zdolności procesowej i nie jest reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego należało odrzucić, dlatego też na mocy art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.