IV SA/Gl 1015/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącej; W treści skargi z dnia [...]r. R.J. wniosła o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną i życiową. Wobec faktu, iż omawiane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia [...]r. skarżącą wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. R.J. złożyła rzeczony formularz w dniu [...]r., precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego, lecz także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i czworgiem niepełnosprawnych dzieci. W tym miejscu dodała, że sama również jest osobą niepełnosprawną. Nadto zadeklarowała, że nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Posiada natomiast dom o powierzchni około [...] m2, wymagający remontu oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, a także inny grunt o powierzchni [...] ha. Tu dodała, że wymienione nieruchomości stanowią aktualnie przedmiot postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po jej rodzicach. Miesięczny dochód brutto przypadający na rodzinę strony zadeklarowany został w kwocie [...] zł, na co składa się pobierany przez nią zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, renta z tytułu niezdolności do pracy jej męża, w rozmiarze [...] zł oraz renty socjalne i zasiłki pielęgnacyjne pobierane przez każde z jej czworga dzieci, w kwotach odpowiednio po [...] zł i [...] zł. Następnie, to jest w odpowiedzi do uprawdopodobnienia danych powołanych we wniosku, skarżąca nadesłała przekazy pocztowe dokumentujące otrzymanie przez jej dzieci rent socjalnych za luty 2011 r., kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu im zasiłków pielęgnacyjnych oraz kopię decyzji organu rentowego ustalającej wysokość renty przyznanej jej małżonkowi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi R.J. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Charakter tego świadczenia jak również cel, któremu służy nie budzi zaś wątpliwości co do tego, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jakkolwiek przy tym kwota dochodu netto przypadającego na jej gospodarstwo domowe wynosi prawie [...] zł (vide: nadesłane dokumenty źródłowe), to jednak należy podkreślić, że rodzina ta składa się aż z sześciu osób, a w rezultacie dochód per capita wynosi w niej zaledwie około [...] zł. Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że sytuacja życiowa, w tym zwłaszcza zdrowotna rodziny wnioskującej jest wyjątkowo trudna. Nie dość bowiem, że ona sama jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr [...] akt sprawy), to niepełnosprawność mają orzeczoną również wszystkie jej dzieci (potwierdza to fakt, iż na każde z czworga z nich pobiera ona zasiłek pielęgnacyjny - patrz: nadesłane decyzje o przyznaniu tych świadczeń), z kolei małżonek wyżej wymienionej to osoba całkowicie niezdolna do pracy (vide: nadesłana decyzja organu rentowego). Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, iż wnioskodawczyni wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.