IV SA/Gl 1015/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-16
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest dłużnikiem alimentacyjnym i samotnie wychowuje małoletniego syna, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ jego trudna sytuacja materialna i życiowa, wynikająca z samotnego wychowywania małoletniego syna i braku znaczących dochodów, uniemożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z mocy prawa, gdyż sprawa dotyczyła materii z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący A.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie małoletniego syna, brak zasobów finansowych i majątkowych, a także niskie dochody z alimentów i świadczeń socjalnych przy wysokich kosztach utrzymania. Dołączył dokumentację potwierdzającą jego sytuację materialną, zdrowotną syna oraz zaległości w opłatach. Sprawa dotyczyła decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W dniu 28 listopada 2017 r. A. W. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżący powołał się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów oraz na trudną sytuację materialną. Równocześnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, nad którym sprawuje wyłączną opiekę i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 37 m2).
Jako dochód swojego gospodarstwa domowego wnioskodawca zadeklarował alimenty na syna (350 zł), świadczenie wychowawcze (500 zł), zasiłek rodzinny (124 zł) oraz dodatek mieszkaniowy (336,27 zł) i dodatek energetyczny (15,58 zł), z kolei wśród obciążających go kosztów utrzymania wymienił czynsz (460,84 zł), uiszczane co dwa miesiące opłaty: za energię elektryczną (około 140 zł) i za gaz (około 70 zł) oraz koszty zakupu żywności (500 zł), a także żywności wg diety związanej z dolegliwościami zdrowotnymi (350 zł). Dodatkowo skarżący powołał się na zaległości płatnicze z tytułu alimentów na jego pozostałych dwoje dzieci. Nadesłał również dokumenty potwierdzające kłopoty zdrowotne jego syna oraz obrazujące zaległości w ramach opłat za energię elektryczną i za gaz.
Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżący nadesłał kopie aktualnie obowiązujących decyzji administracyjnych o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem, świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko i zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem. Przedstawił nadto kopię potwierdzenia przelewu dotyczącego alimentów na syna, otrzymanych w grudniu 2017 r., w kwocie 350 zł, a także kopię decyzji z dnia [...] mocą której przyznano mu zasiłek celowy, w kwocie 528 zł w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi A. W. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a zatem dotycząca materii z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 24 października 2017 r. - karta nr 1 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Wychowuje przy tym samotnie małoletniego syna, zaś przedstawiona przezeń wyczerpująca dokumentacja źródłowa potwierdza, że jedynym źródłem utrzymania ich gospodarstwa domowego są alimenty w kwocie 350 zł miesięcznie oraz cały szereg świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej.
W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że jego sytuacja materialna i życiowa jest trudna, zaś wygenerowanie środków na opłacenie adwokata bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu niewątpliwie przekracza jego możliwości. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło