IV SA/Gl 1016/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant starszy referent Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Nr [...] z dnia [...] roku Prezydent Miasta C. uznał S. B. z dniem [...] 2003 r. za bezrobotnego absolwenta. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że S. B. spełnił w dniu rejestracji wszystkie ustawowe warunki pozwalające na przyznanie mu statusu bezrobotnego absolwenta. W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku nr [...], powołując w podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. jedn. Dz.U z 2003 r. nr 58, poz. 514 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że w związku ze złożonym oświadczeniem zainteresowanego w dniu [...] 2003 r., z dniem [...] 2003 roku S. B. utracił status osoby bezrobotnej, ponieważ podjął zatrudnienie na podstawie cywilno– prawnej umowy zlecenia, a zatem w dacie wniesienia odwołania w dniu [...] 2003 roku nie legitymował się "przymiotem osoby bezrobotnej" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stąd postępowanie przed organem odwoławczym stało się bezprzedmiotowe i tym samym umorzenie postępowania jest zasadne. S. B. zaskarżył wymienioną decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, iż decyzja organu odwoławczego jest dla niego krzywdząca i wniósł o przyznanie statusu absolwenta oraz prawa do zasiłku za okres od [...] 2003 roku do [...] 2003 roku. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż jego zatrudnienie trwało od [...] do [...] 2003 roku, zaś w dniu [...] 2003 roku zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna statusem bezrobotnego absolwenta i prawem do zasiłku. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 lipca 2005 roku w sprawie 4 II SA/Ka 2801/03 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa i konieczne stało się jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd zwrócił uwagę, iż zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, absolwentem jest osoba bezrobotna w okresie do 12 miesięcy od dnia określonego np. w dyplomie, jeżeli spełnia jeden z warunków wskazanych w punktach od lit. a do g tego artykułu. Nadto wskazał, iż u podstaw rozstrzygnięcia organu odwoławczego legło błędne założenie, iż skarżący nie ma przymiotu strony z uwagi na utratę statusu osoby bezrobotnej z chwilą podjęcia zatrudnienia, co przełożyło się na umorzenie postępowania odwoławczego. Wskazując, że skarżący bez względu, na to czy ma status absolwenta, czy tylko osoby bezrobotnej jest stroną postępowania administracyjnego na każdym jego etapie, co powoduje, że toczące się postępowanie administracyjne dotyczyło jego interesu prawnego, a zatem umorzenie postępowania administracyjnego odbyło się z naruszeniem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które to uchybienie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skład orzekający wyjaśnił, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne będzie jednoznaczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i wydanie merytorycznej decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, iż S. B. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu [...] roku przedkładając dyplom ukończenia studiów wyższych, na podstawie czego organ pierwszej orzekł o uznaniu go za bezrobotnego absolwenta. Wojewoda wskazał, iż decyzja organu zatrudnienia wydana została pod rządami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W obecnie obowiązującym stanie prawnym przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 roku (Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), które uchyliły ustawę z 14 grudnia 1994 roku, nie przewidują statusu bezrobotnego absolwenta. Przepisy nowej – obowiązującej ustawy wprowadzają bowiem pojęcia bezrobotnego i bezrobotnego do 25 roku życia. W ocenie organu obowiązany jest on rozpoznając sprawę ponownie, rozstrzygać w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, przywołując w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1992 roku (sygn. akt II S.A. 49/92) stanowiący , iż w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, lecz musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Istniejący zaś stan prawny wyklucza możliwość rozstrzygnięcia odwołania strony w przedmiocie statusu bezrobotnego absolwenta, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania w myśl art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. B. wskazał, iż spełnia wszelkie ustawowe warunki do przyznania prawa do zasiłku za okres od dnia [...] 2003 roku do dnia [...] 2003 roku, a zatem należy mu się wypłata tego zasiłku. Dodał, że w zaskarżonej decyzji nie ma ani słowa, że spełniał w wyżej wymienionym okresie wymagania ustawowe do przyznania prawa do zasiłku, podczas gdy, w jego ocenie, z przedłożonych dokumentów wynika, że wymagania te zostały spełnione. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podnosząc w uzasadnieniu, iż obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują przyznania statusu bezrobotnego absolwenta. Ustawa ta posługuje się bowiem pojęciem bezrobotnego i bezrobotnego do 25 roku życia, a zatem rozpoznanie odwołania w sytuacji gdy skarżący domaga się przyznania statusu bezrobotnego absolwenta, pozbawione jest podstaw. Wobec powyższego oddalenie skargi jest w ocenie organu odwoławczego uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga wniesiona przez S. B. okazała się uzasadniona w zakresie w jakim zmierzała do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Oceny tej sąd dokonuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania administracyjnego. W myśl uregulowania z art. 134 ust 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem - art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych - zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej, a zatem sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. W niniejszej sprawie kontroli poddana została decyzja Wojewody [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem S. B. od decyzji Prezydenta Miasta C. w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej. Skarżący zarówno w odwołaniu skierowanym do Wojewody [...], jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego starał się zakwestionować zasadność rozstrzygnięcia organu administracyjnego który odmówił mu przyznania jednocześnie statusu bezrobotnego absolwenta i osoby bezrobotnej posiadającej prawo do zasiłku. U podstaw rozstrzygnięcia Wojewody [...] legło założenie, że skoro pod rządami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest możliwe przyznanie statusu bezrobotnego absolwenta, to postępowanie odwoławcze od decyzji organu administracyjnego pierwszej instancji, w którym skarżący domaga się przyznania takiego właśnie statusu, podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważyć należy, iż kodeks nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie zgodnie się przyjmuje, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w myśl którego organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 cytowanego Kodeksu. Powyższe prowadzi do przekonania, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 tego Kodeksu. W sprawie podległej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak było przesłanek do uznania, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie powołanego przez Wojewodę [...] przepisu. Wskazać nadto należy, iż faktycznie obecnie obowiązujące uregulowania ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują przyznania statusu bezrobotnego absolwenta. Ustawa ta bowiem w art. 2 ust. 1 wprowadza pojęcia; bezrobotnego /pkt 2/, bezrobotnego do 25 roku życia /pkt 3/, bezrobotnego powyżej 50 /pkt 4/, bezrobotnego długotrwałego /pkt 5/ i bezrobotnego bez kwalifikacji zawodowych /pkt 6/. Brak legalnej definicji bezrobotnego absolwenta prowadzi do wniosku, że ustawodawca zrezygnował z odrębnego uregulowania prawnego dotyczącego bezrobotnego absolwenta. Nie sposób jest jednak nie zwrócić uwagi na uregulowania intertemporalne zawarte w rozpatrywanej ustawie, wskazujące w jaki sposób i w jakim zakresie należy stosować przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku "sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych". Przepis ten wprowadza zatem zasadę, iż rozpoznanie odwołań od decyzji organów administracyjnych wydanych w pierwszej instancji według ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, winno odbywać się w oparciu o przepisy tej właśnie, nieobowiązującej już ustawy. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku wniesione zostało pod rządami uprzednio obowiązujących przepisów, a zatem z mocy art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku, te przepisy będą miały zastosowanie do rozstrzygnięcia w przedmiocie wywiedzionego odwołania. Powyższego nie zmienia faktu, że poprzednio wydana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] roku także została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2005 roku. Wskazać zatem należy, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest wadliwa albowiem zapadła ona wbrew przywołanej wyżej regulacji art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Reasumując, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne będzie wyjaśnianie okoliczności faktycznych sprawy i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem przepisów obowiązującej w dacie zaskarżenia decyzji z dnia [...] roku, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (zgodnie z z zapisem art. 146 obowiązującej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Z uwagi na przedstawione powyżej uchybienie i podniesione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.