IV SA/Gl 1019/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska del. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Ośrodka A w G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. stwierdził u K.O. chorobę zawodową – [...], wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej "rozporządzeniem". Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że podczas zatrudnienia w Ośrodku A w G. w okresie od [...] do [...]. K.O., zmarły [...], wykonując prace [...] mógł być narażony na obecność w [...], zaklasyfikowanych do czynników [...]. W szczególności okresowo, przez około [...] w ciągu roku [...]. Jednorazowo, [...], wykonywał prace na [...]. W czasie prac [...] wykonywał również [...] zawierającej domieszki [...]. Wartościowość i zakres stężeń nie jest znany, gdyż zakład pracy nie przeprowadzał w tym zakresie pomiarów. Przedmiotowa choroba zawodowa została rozpoznana przez dwie uprawnione placówki służby zdrowia. W odwołaniu wskazany zakład pracy zarzucił pominięcie faktu wieloletniego [...] przez K.O., które w zestawieniu ze stosunkowo rzadkim narażeniem go na czynniki [...] w środowisku pracy winno rodzić wątpliwości co do zawodowej etiologii zachorowania. Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji, podzielając w całości jej ustalenia i wnioski. W szczególności organ odwoławczy wskazał na spełnienie przesłanek, od których uzależnione jest stwierdzenie choroby zawodowej, a mianowicie występowanie narażenia na czynniki chorobotwórcze w środowisku pracy, rozpoznanie choroby zawodowej przez kompetentną placówkę diagnostyki lekarskiej i związek ujawnionej choroby z warunkami pracy. Organ podniósł, że nie jest jednak konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie spowodowały chorobę. Można natomiast wykazywać pozazawodową przyczynę choroby, ale nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika. Tymczasem omawiana choroba zawodowa została rozpoznana mimo znanej okoliczności dotyczącej wieloletniego [...] przez K.O. W skardze firma "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu podstawowego stopnia, zarzucając im naruszenie prawa materialnego - § 2 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący wywodził, że do stwierdzenia choroby zawodowej nie wystarczy samo istnienie warunków narażających na powstanie choroby, lecz konieczne jest bezsporne wykazanie lub przynajmniej uznane za wysoce prawdopodobne zawodowej etiologii schorzenia. Ponownie podkreślił fakt [...] przez pracownika, które jako niezawodowy czynnik [...] winno być zestawione z narażeniem na czynniki [...] w środowisku pracy, czego organy obu instancji – zdaniem skarżącego – nie uczyniły, lecz przyjęły bezzasadnie za wystarczający do uznania zawodowej etiologii schorzenia fakt, iż nie da się wykluczyć, że narażenie w środowisku pracy było czynnikiem indukującym proces [...]. Tymczasem niemożność wykluczenia przyczyny zawodowej nie jest tym samym co uznanie takiej przyczyny za bezsporną lub wysoce prawdopodobną. Uznanie tej przyczyny w niniejszym przypadku za wysoce prawdopodobną musiałoby prowadzić do wniosku, że wpływ [...] na podstawie schorzenia był mało prawdopodobny, a to byłoby sprzeczne z aktualną wiedzą medyczną. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko akcentując, że w miejscu pracy K.O. stwierdzono narażenie na [...], tj. na czynniki o udowodnionym [...] w odniesieniu do [...]. Nie można zatem wykluczyć domniemania zawodowego tła omawianej choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Otóż skarżący nie kwestionuje ustaleń organów administracyjnych odnośnie występowania w środowisku pracy K.O. czynników [...] mogących wywołać [...], o którym mowa w pozycji [...] pkt [...] rozporządzenia. Jego zdaniem nie została jednak spełniona przesłanka z § 2 ust. 1 rozporządzenia mówiąca o stwierdzeniu bezspornym lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem tych czynników. Zarzut ten należy uznać za chybiony. Otóż wskazany przepis, jeszcze wyraźniej niż w poprzednim stanie prawnym zawiera w sobie domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie. Orzecznictwo sądowe jest w tym zakresie jednolite (por. wyrok NSA z 7.06.2006 r., sygn. akt II OSK 388/06). Zaskarżona decyzja właśnie bazuje na tym domniemaniu wspartym zgodnymi orzeczeniami lekarskimi, w których rozpoznano przedmiotową chorobę zawodową. Skarżący tych orzeczeń nie podważa. W toku postępowania administracyjnego w stosunku do pierwszego orzeczenia podnosił jedynie, że nie uwzględnia ono faktu [...] przez K.O. Kwestia ta została rozważona przy wydaniu drugiego orzeczenia przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który uznał, że mimo owego [...] nie można wykluczyć, iż dominującym czynnikiem indukującym proces [...] były występujące w środowisku pracy czynniki o udowodnionym [...] w odniesieniu do [...]. Tego rodzaju sformułowania, powtórzone przez organy administracyjne, są równoznaczne z przyjęciem domniemania z § 2 ust. 1 rozporządzenia. Skarga prezentuje przy tym swoistą sofistykę usuwając z przedstawianego stanowiska organów niewygodne dla siebie wyrażenia. Dotyczy to w szczególności stwierdzenia o możliwości dominującego wpływu na zachorowanie szkodliwych warunków pracy, a właśnie ono świadczy o dokonaniu przez wymieniony Instytut i organy orzekające porównania działania czynników zawodowych i pozazawodowych. Niemożność wykluczenia takiego dominującego działania czynników zawodowych jest spełnieniem przesłanki "wysokiego prawdopodobieństwa" z cyt. § 2 ust. 1 rozporządzenia. Nie oznacza to, jak to sugeruje skarga, ustalenia mało prawdopodobnego wpływu [...] na powstanie schorzenia, lecz uznanie, że fakt ten nie jest wystarczający do obalenia domniemania, o którym mowa w niniejszych wywodach. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że konieczne byłoby udowodnienie, że w danym przypadku chorobę spowodowały przyczyny nie związane z wykonywaniem zatrudnienia, co w tej sprawie nie nastąpiło. Wobec treści wiążącego organ administracyjny orzeczenia lekarskiego [...] Instytutu brak było podstaw do przyjęcia, że [...] (które, według karty oceny narażenia zawodowego, notabene ustało [...] przed zachorowaniem) spowodowało obniżenie stopnia prawdopodobieństwa zawodowego tła choroby z pułapu wysokiego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.