IV SA/Gl 1019/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-06

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, wniosek o ustanowienie pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna uzasadnia jego przyznanie.
Stan faktyczny
Skarżąca D.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak zasobów pieniężnych i przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, a jedynym dochodem jest renta matki. Dołączyła dokumenty potwierdzające bezrobocie, koszty utrzymania oraz wydatki na leczenie i rehabilitację matki. Sprawa dotyczy decyzji odmawiającej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści pism procesowych datowanych na 18 sierpnia 2014 r. D.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, to jest odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 28 sierpnia 2014 r., skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie podniosła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką – H.K. i posiada mieszkanie o powierzchni 47 m2. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Miesięczny dochód brutto rodziny skarżącej zadeklarowany został w kwocie 1.839,80 zł uzyskiwanej przez jej matkę z tytułu renty. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 11 września 2014 r.) skarżąca nadesłała zaświadczenie potwierdzające, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, wyciąg bankowy obrazujący wysokość emerytury oraz zasiłku pielęgnacyjnego pobieranych przez jej matkę oraz plik dokumentów potwierdzających ponoszone koszty utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną i gaz, faktury dokumentujące zakup leków), a nadto fakturę dokumentującą koszt turnusu rehabilitacyjnego dla matki. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna rozstrzygająca o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, będącego świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W rezultacie, wnioskodawczyni jest w tej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku D.K. o ustanowienie pełnomocnika godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś nadesłane przez nią dokumenty źródłowe potwierdzają, że od ponad półtora roku jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku przy czym jedynym źródłem utrzymania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego są emerytura i dodatek pielęgnacyjny pobierane przez jej matkę, w kwocie netto ogółem 1.685,22 zł (vide: nadesłany wyciąg bankowy). Zważywszy rozmiar obciążających tę rodzinę udokumentowanych kosztów utrzymania (w tym wydatków związanych na leczenie i rehabilitację H.K.), do czego należy wszak doliczyć niezbędne wydatki na wyżywienie i zakup środków czystości uznano, że wspomniany dochód nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku dla ich koniecznych potrzeb życiowych. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło