IV SA/Gl 1019/13

WyrokWSA w Gliwicach2015-02-05

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało zarzuty odwołania dotyczące obliczenia dochodu przy ubieganiu się o specjalny zasiłek opiekuńczy, w szczególności poprzez nieuwzględnienie decyzji ZUS o waloryzacji renty i nadpłacie podatku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, w tym zasad czynnego udziału strony, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny dowodów. Organ nie ustosunkował się do zarzutów odwołania dotyczących waloryzacji renty matki skarżącej i nadpłaty podatku, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca D.K. ubiegała się o specjalny zasiłek opiekuńczy na matkę H.K. Decyzją organu I instancji odmówiono przyznania zasiłku z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na dochód rodziny na osobę w wysokości przekraczającej 623 zł. Skarżąca w odwołaniu zarzuciła błędne obliczenie dochodu matki, nieuwzględnienie waloryzacji renty i nadpłaty podatku. WSA w Gliwicach uchylił decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., w wyniku rozpoznania odwołania D.K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] o odmowie przyznania wyżej wymienionej, specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę H.K. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku skarżącej, nie został spełniony jeden z warunków otrzymania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, a ustawowe kryterium dochodowe to 623 zł. Podniósł, że okoliczność ta powoduje, iż skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad matką. Dodał, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki, w przeliczeniu na osobę, nie przekracza kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych tekst jedn. Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej również ustawą). Wskazał, że za dochód rodziny osoby wymagającej opieki uważa się dochód następujących członków rodziny: 1/ w przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia: a/ osoby wymagającej opieki, b/ małżonka osoby wymagającej opieki, c/ osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d/ pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c w wieku do ukończenia 25 roku życia, z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko (art. 16a ust. 4 pkt 2 ustawy). Następnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 2a cytowanej ustawy, dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (uwzględnienie utraty lub uzyskania dochodu). Wskazał, że z powołanych przepisów wynika, iż ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w przedmiotowej sprawie, organ I instancji uwzględnił dochód za [...] r. Wnioskująca D.K. w [...] r. osiągała dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który podlegał odliczeniu od dochodu z uwagi na wyrejestrowanie działalności gospodarczej z dniem [...]. Jedynym dochodem podlegającym uwzględnieniu przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, był zatem dochód jej matki - H.K. za [...] r. z tytułu renty inwalidzkiej. Organ I instancji przyjął, że dochód ten wyniósł [...] zł, a na osobę w rodzinie - [...] zł miesięcznie, czyli przekroczył kwotę ustawowego kryterium. Organ odwoławczy podniósł, że ustalając wysokość dochodu, uwzględniono, że H.K. w [...] r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł (dowód: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia [...]). Dochód ten podlegał obniżeniu o należny podatek w kwocie [...] zł i o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł (dowód: pismo ZUS z dnia [...]) i wyniósł [...] zł rocznie, a więc [...] zł miesięcznie i [...] zł na osobę w rodzinie. Wskazał, że organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia przyjmując wyżej wyliczony dochód i decyzja ta jest zgodna z prawem. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, D.K. zarzuciła, że organ błędnie obliczył wysokość dochodu osiągniętego przez jej matkę H.K. w [...] r. oraz nie uwzględnił kwoty "rezerwy" wynoszącej [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 7 K.p.a., regulującego jedną z podstawowych zasad postępowania, zgodnie z którą organy administracji przy rozpatrywaniu spraw zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które nakładają na organ administracji obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący i przeprowadzenia oceny materiału dowodowego. W konsekwencji tego, uzasadnienie decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Przede wszystkim bowiem uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, nie czyni zadość obowiązkom organu w zakresie rozpatrzenia zarzutów odwołania. Skarżąca podniosła w odwołaniu, że w przedmiotowej sprawie nie zostało uwzględnione, iż renta jej matki – H.K. w [...] r., po waloryzacji od [...] wynosiła [...] zł. miesięcznie, co stanowiło – jak podkreśliła – kwotę dochodu na osobę, w wysokości [...] zł. Przy uwzględnieniu zatem, że kryterium dochodowe w okresie zasiłkowym, którego dotyczył wniosek skarżącej, wynosiło 623,00 zł (ustalone na podstawie art. 16a ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy zastosowaniu § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. ( Dz.U. z 2012 r. poz. 959), szczególnie istotne znaczenie miało rozważenie przez organ odwoławczy powyższych stwierdzeń zawartych w odwołaniu i przedstawienie w decyzji stosownych obliczeń, ze wskazaniem ich podstawy prawnej. Nie jest wystarczające w tym zakresie, powtórzenie ustaleń organu pierwszej instancji i wskazanie jako dowodów; zaświadczenia Urzędu Skarbowego i pisma ZUS – zgromadzonych w postępowaniu organu I instancji – z jednoczesnym pominięciem ustosunkowania się do treści dokumentu dołączonego przez skarżącą do odwołania, tj. decyzji ZUS o waloryzacji renty H.K. W wyniku tego pominięcia, organ nie wyjaśnił stronie, jakie są przyczyny wystąpienia różnicy pomiędzy kwotą dochodu na osobę w rodzinie skarżącej – ustaloną przez organ, a kwotą wskazaną przez stronę w odwołaniu. W konsekwencji, organ pominął również ustosunkowanie się do argumentów odwołania, które sprowadzają się do kwestii zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że w pkt V decyzji ZUS, dołączonej do odwołania, organ rentowy wskazał, że wraz ze świadczeniem rentowym wypłaconym w [...] przekazał nadpłatę podatku za rok podatkowy [...]. Pomimo, że dokument ten został dołączony do odwołania, organ odwoławczy – jak już była o tym mowa wyżej – całkowicie pominął ustosunkowanie się do jego treści. W ten sposób pominął kwestie o znaczeniu kluczowym dla rozstrzygnięcia odwołania. W ramach odniesienia się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że "zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy." Z przytoczenia tego wynika, że organ w istocie pominął ustosunkowanie się do twierdzeń odwołania, nie zawarł bowiem wskazania żadnych argumentów, które stanowiłyby odniesienie do jego treści. Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięte przez organ odwoławczy stwierdzenia i oceny, dotyczyły przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wobec tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zatem zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe wskazania i w wyniku rozpoznania sprawy, wskaże w uzasadnieniu rozstrzygnięcia istotne oceny i ustalenia oraz określi – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło