IV SA/Gl 1020/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. D. w przedmiocie należności przedemerytalnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę S. D. domagał się "rozpatrzenia sprawy dotyczącej przysługującego mu świadczenia przedemerytalnego" W uzasadnieniu skargi wskazał, iż składając w roku [...] dokumenty w Rejonowym Urzędzie Pracy w R. spełniał warunki do pobierania świadczenia przedemerytalnego zgodnie z art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r.o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem miał wówczas ukończone [...] lat życia i [...] lat pracy oraz został zwolniony z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Skarżący podniósł, iż nie wie na jakiej podstawie organ przyznał mu zasiłek przedemerytalny zamiast należnego mu świadczenia. Dodał, nadto, iż pomimo [...] składanych przez niego odwołań do wojewody do chwili obecnej nie otrzymał na powyższe odwołania żadnej odpowiedzi. Zarządzeniem z dnia [...]r. wezwano skarżacego do oznaczenia organu administracji, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (data, nr i przedmiot rozstrzygnięcia), a w przypadku gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu, podanie jakiego aktu albo czynności owa bezczynność dotyczy, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż kilkakrotnie składał odwołanie od decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. i nie otrzymywał na nie odpowiedzi, bądź otrzymywał je od organu pierwszej instancji. Zażądał nadto wyrównania strat, jakie poniósł przez to, że wypłacano mu zasiłek przedemerytalny zamiast świadczenia przedemerytalnego, do którego był uprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, gdyż nie uczynił zadość opisanemu powyżej zarządzeniu. Nie wyjaśnił dostatecznie czy skargą zaskarżył jedną z wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji, jak też nie sprecyzował czy skarga dotyczy bezczynności organu. Tymczasem przepis art. 57§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymaga, aby skarga zawierała m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności oraz oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy. Stosownie do brzmienia art. 3§2 tej ustawy sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zatem obowiązkiem skarżacego jest precyzyjne określenie wskazanych powyżej okoliczności. Ich brak uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi. Sądy administracyjne nie orzekają bowiem abstrakcyjnie oceniając całokształt działalności danego organu administracyjnego, a badają zgodność z prawem konkretnego aktu lub czynności. W przedmiocie uprawnień skarżacego wynikających z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wydano ostatecznie decyzje, których nie zaskarżył on do sądu administracyjnego, przeto nie mogą być one obiektem kontroli legalności. Decyzja z dnia [...]r. o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego stała się ostateczna bez zaskarżenia, podobnie jak i następne rozstrzygnięcia o zawieszeniu i wznowieniu jego wypłaty. Decyzję z dnia [...]r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego S. D. zaskarżył odwołaniem, które nie odniosło skutku, gdyż Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. utrzymał ją w mocy. Skarga w niniejszej sprawie została nadana w placówce pocztowej w dniu [...]r., przed datą wydania decyzji Wojewody, a więc nie mogła jej dotyczyć. Gdyby skargę ta potraktować jako skargę na bezczynność organu odwoławczego, byłaby ona przedwczesna, niezależnie od tego, iż w toku niniejszego postępowania bezczynności ustała, bowiem zapadła decyzja odwoławcza. Trzeba zważyć, że przepis art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Natomiast w myśl § 2 tegoż przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jednym z takich środków jest zażalenie złożone w trybie art. 37 kpa do organu wyższego stopnia, w sytuacji, w której organ zobowiązany do załatwienia sprawy nie czyni tego w terminach określonych przepisami prawa. Skarżący pomimo niewydania przez Wojewodę Ś. decyzji w terminie określonym w art. 35 kpa i braku - do dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – zawiadomienia o tego przyczynach - nie złożył zażalenia, w trybie art. 37 kpa, skierowanego do organu wyższego stopnia nad Wojewodą Ś. W aktach sprawy brak pisma, które odpowiadałoby takiemu środkowi. Zatem nie została spełniona przesłanka warunkująca dopuszczalność skargi na bezczynność organu, określona w art. 52 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niemniej jednak – jak wynika z pisma z dnia [...]r. przedmiotem zaskarżenia jest działalność Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w R. w zakresie świadczenia przedemerytalnego, która - jak to podniesiono – nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Gdyby zaś uznać, że skarga zaczepia decyzję tego organu, to podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarga do sądu administracyjnego nie służy bowiem na decyzje nieostateczne, jakimi są decyzje organów pierwszej instancji, które w pierwszym rzędzie poddawane są kontroli organu wyższego stopnia wskutek odwołania. Skarżący takie odwołanie na decyzję z dnia [...]r. złożył, uruchamiając tym samym tryb właściwy dla załatwienia swojej sprawy. Pozostało zatem czekać na rozstrzygnięcie sprawy przez Wojewodę, a wobec braku działań tego organu, złożyć nań zażalenie w trybie art. 37 kpa, które dawałoby podstawę do wniesienia skargi na jego bezczynność. Natomiast po zapadnięciu decyzji z dnia [...]r. skarżący mógł wnieść na nią skargę. Na koniec godzi się wskazać, że sądy administracyjne nie są władne orzekać o ewentualnym odszkodowaniu od organów administracyjnych, gdyż ta kwestia została poddana kompetencji sądów powszechnych. Z tych wszystkich przyczyn, skarga jest niedopuszczalna i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała odrzuceniu.