IV SA/Gl 1020/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Pismem z dnia 10 września 2014 r. A.K. (dalej także: strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia [...] r., nr [...] wydaną – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 269 ze zm., dalej: "K.p.a"), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925) – po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Burmistrza R. z dnia [...] r., nr [...] uznającej, że kwoty wypłacone na rzecz J.K. były nienależnie pobranymi świadczeniami z funduszu alimentacyjnego, mocą której organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, że strona nienależnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone na rzecz osoby uprawnionej (J.K.) w okresie od 1 października 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. w wysokości 1200 zł. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, co do istoty, naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez wskazanie, że: po pierwsze – nie miała wiedzy, a tym samym świadomości, o umorzeniu zabezpieczenia alimentacyjnego ustanowionego na rzecz jej córki, po drugie – nie brała udziału w postępowaniu drugoinstancyjnym. Formułując powyższe zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi w całości i zmianę zaskarżonej decyzji polegającą na jej uchyleniu oraz zwolnienie jej od ponoszenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zanegowała przyjęcie przez orzekające w sprawie organy, że miała wiedzę o umorzeniu przez Sąd postępowania, w którym wydano postanowienie z dnia [...] r., sygn. akt [...] udzielające zabezpieczenia małoletniej powódce J.K. w sprawie o alimenty przeciwko matce T.K. w ten sposób, że zobowiązano pozwaną do uiszczania miesięcznej kwoty po 300 zł na rzecz małoletniej powódki płatnych do jej rąk w terminie do 15-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek kwoty począwszy od dnia 28 marca 2011 roku do czasu zakończenia postępowania. Autor skargi podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, opiekuje się małoletnia córką, nie jest prawnikiem, nie zna prawa i de facto nie rozumie w jaki sposób doszło do wydania postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] r., sygn. akt [...], z którego wynika, że w przedmiocie zabezpieczenia alimentów postanowieniem tegoż Sądu z dnia [...] r. umorzono postępowanie. Tym samym nie zgodził się z uznaniem, że nienależnie pobrał świadczenia z funduszu alimentacyjnego ustalone decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] r., nr [...] na rzecz jego małoletniej córki J.K. w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. w wysokości po 300 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej P.p.s.a) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Możliwość, jaką stwarza ten przepis nakłada na Sąd obowiązek ustalenia, czy w konkretnej sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające celowość wydania takiego orzeczenia. Sąd w każdym przypadku musi zatem rozważyć, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie, a więc czy orzeczenie które zapadnie w odrębnym postępowaniu może stanowić podstawę rozstrzygnięcia zawieszonego postępowania. Taka sytuacja – w ocenie składu orzekającego występuje w niniejszym postępowaniu. Prawomocne rozstrzygnięcie w zakresie określenia bytu prawnego decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. przyznającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J.K. ma wpływ na ocenę czy w świadczenie z funduszu alimentacyjnego pobierane przez stronę w wysokości 300 zł miesięcznie było i jest świadczeniem nienależnym Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 451/14 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia [...] r., (nr [...]) uchylającą, po wznowieniu postępowania, w całości własną decyzję z dnia [...] r. przyznającą J.K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "(...) W istocie rzeczy J.K. nie mogła uzyskać prawa do świadczeń alimentacyjnych ze względu na, to że w świetle art. 2 pkt. 11 ustawy w dacie wydania decyzji przyznającej jej świadczenie (....) nie była osobą uprawnioną do alimentów wobec braku stosownego tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd. Nie ma przy tym znaczenia to, że w postępowaniu prowadzącym do przyznania jej decyzją (...) organ I instancji uzyskał zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. z dnia 6 stycznia 2012 r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych zabezpieczonych Postanowieniem tegoż Sądu z dnia [...]r., sygn. akt [...]. Postanowienie to, skoro w myśl art. 743 § 1 k.p.a. podlega wykonaniu w drodze egzekucji uznać trzeba za tytuł wykonawczy pochodzący od sądu, jednakowoż przestało ono obowiązywać z dniem 26 czerwca 2011 r. (data uzyskania prawomocności) wobec umorzenia postępowania w sprawie zabezpieczenia alimentów Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Niespełnienie jednej z przesłanek uzyskania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w dacie wydania decyzji uprawniającej stanowi nową istotną dla sprawy okoliczność, ale jednocześnie powoduje, iż decyzja z dnia [...] r. była wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc ma ona znamiona decyzji obarczonej ciężką wadą materialnoprawną stanowiącą podstawę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe "wyprzedza" postępowanie wznowieniowe w tym znaczeniu, że w przypadku wystąpienia określonej przesłanki, która może jednocześnie być uznana za okoliczność uzasadniającą zastosowanie jednego i drugiego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych, pierwszeństwo ma tryb nieważnościowy. Stwierdzenie nieważności nosi bowiem znamiona aktu deklaratoryjnego, który w sposób prawnie wiążący uznaje nieważność decyzji od momentu jej podjęcia (działa wstecz), podczas gdy uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania działa jedynie na przyszłość". Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że prawomocne rozstrzygniecie kwestii poddanej badaniu przez tut. Sąd w przytoczonym powyżej wyroku z dnia 16 stycznia 2015 r., pozostaje w korelacji z przedmiotowym postępowaniem, w którym należy stwierdzić – czy A.K. nienależnie pobrał świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone na rzecz osoby uprawnionej J.K. w okresie od 1 października 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. w wysokości 1200 zł (łącznie). Tożsamość podmiotowa i zbieżność przedmiotowa jaka zachodzi w tychże postępowaniach wypełnia przesłankę zawieszenia postępowania, określoną w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd postanowił zawiesić postępowanie do czasu podjęcia prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd wydał orzeczenie jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.