IV SA/Gl 1023/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. odmówił przyznania K. Z. świadczenia wychowawczego na syna G. na okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2016 r., a przyznał je na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że dochód rodziny wnioskodawczyni w roku bazowym (2014) przekraczał kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), dalej: ustawa o pomocy, a mające zastosowanie przy ocenie uprawnień do przedmiotowego świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie. Natomiast w dniu 21 czerwca 2016 r. mąż strony utracił dochód z powodu wyrejestrowania działalności gospodarczej i dlatego od następnego miesiąca przyznano to świadczenie, gdyż dochody rodziny kształtowały się od tego czasu poniżej wskazanego kryterium. W odwołaniu wnioskodawczyni zakwestionowała odmowną część decyzji I instancji zarzucając, że zgodnie z wpisami do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jej mąż zakończył prowadzenie działalności gospodarczej już 1 kwietnia 2014 r. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając jej ustalenia i wnioski. Kolegium stwierdziło, że organ prawidłowo obliczył dochód rodziny wliczając sporny dochód, ponieważ nie był to dochód utracony. Odwołując się do art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 21 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), organ wskazał, że mąż strony mógł skorzystać z uprawnienia wynikającego z tego przepisu i zawiesić wykonywanie działalności. Jednakże z załączonego do akt sprawy i do odwołania wydruku CEIDG wynika, że nie zgłosił faktu zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności z dniem 1 kwietnia 2014 r., na co powołuje się w odwołaniu. Druk CEIDG zawiera pozycję "Data zawieszenia wykonywania indywidualnej działalności" i okoliczność, na którą strona się powołuje, nie została w tym wydruku odnotowana. Natomiast data 1 kwietnia 2014 r. została w wydruku zaznaczona jako "Data zaprzestania wykonywania działalności", co w rozumieniu przepisu art. 3 pkt. 23 - definicja utraty dochodu, ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest tożsame z zawieszeniem jej wykonywania. Przepis art. 3 pkt 23 lit. f tej ustawy mówi o "wyrejestrowaniu" pozarolniczej działalności gospodarczej lub "zawieszeniu" jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Mąż strony nie zgłosił do CEIDG zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, zrobił to dopiero w miesiącu czerwcu 2016 r. i z dniem 21 czerwca 2016 r. został wykreślony wpis z rejestru. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo wliczył dochód R. Z. osiągnięty w 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej do dochodu rodziny w miesiącu maju 2014 r. Dochód ten mógł być uznany za dochód utracony przy ustalaniu dochodu rodziny w miesiącu czerwcu 2016 r. W wyniku tego dochód na osobę w rodzinie w miesiącu czerwcu 2016 r. nie przekroczył określonego w ustawie kryterium - 800 zł, dlatego zasadne było przyznanie wnioskowanego świadczenia od 1 lipca 2016 r. do końca okresu zasiłkowego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony zaskarżył w całości decyzję Kolegium, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie jej pierwotnego zaskarżenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu, iż wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu tej ustawy nie jest tożsame z "zaprzestaniem wykonywania działalności gospodarczej", o którym mowa w ustawie z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. 08.04.2015 r. poz. 584), 2) naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu męża skarżącej za przedsiębiorcę, gdy w istocie od dnia 1 kwietnia 2014 r. R. Z. nie prowadził działalności gospodarczej (zaprzestał jej wykonywania), a przez to nie był przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy, 3) naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że "wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej" stanowi informację ujawnianą w CEIDG, gdy zgodnie z tym przepisem, CEIDG posługuje się wyłącznie terminem "data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej", co przy uwzględnieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy wprost stanowi, że osoba, która zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej nie jest przedsiębiorcą, 4) naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa. i art. 80 kpa - poprzez: a) dowolne i błędne przyjęcie przez organy, że mąż skarżącej nie zgłosił zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, a zrobił to dopiero w miesiącu czerwcu 2016 r. i z dniem 21 czerwca 2016 r. został wykreślony jego wpis z rejestru, gdy w istocie mąż skarżącej nie zgłaszał w czerwcu 2016 r. zawieszenia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej bowiem od 1 kwietnia 2014 r. zaprzestał wykonywania takiej działalności, w związku z czym nie mógł zawiesić nieprowadzonej działalności gospodarczej, b) dowolne i błędne przyjęcie przez organy, że data "zaprzestania wykonywania działalności" i faktyczne zaprzestanie prowadzenia takiej działalności nie jest tożsame z pojęciem "wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej", gdy w istocie tożsamość funkcjonalna pomiędzy tymi terminami istnieje, a rozbieżności w nomenklaturze pomiędzy tymi aktami nie powinny obciążać jednostki jako strony postępowania administracyjnego, c) dowolną i błędną interpretację przez organy znaczenia "zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej" i skutków ujawnienia tej informacji w CEIDG dla ustalenia "wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej", d) dowolną i błędną ocenę poczynioną przez organy w zakresie dowodów zaprezentowanych przez skarżącą i oparciu się przez te organy o nieznane skarżącej inne dowody, a w konsekwencji również niewyjaśnienie podstaw subsumcji poczynionej przez te organy, e) dowolną i błędną ocenę poczynioną przez organy w zakresie charakteru pojęcia "data wykreślenia z rejestru", która to czynność jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną i nie pociąga za sobą żadnych konstytutywnych skutków, f) błędną ocenę dokonaną przez organy w zakresie rzekomego przekroczenia kwoty w wysokości 800 zł w zakresie dochodu na osobę w rodzinie, co było następstwem niewłaściwie przeprowadzonej oceny materiału dowodowego i nieprawidłowej subsumcji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej ustawa ppsa.). Na mocy art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że problem dotyczący chwili utraty dochodu przez męża skarżącej, w identycznym stanie faktycznym był rozważany w prawomocnie osądzonej sprawie w przedmiocie świadczeń rodzinnych (wyrok tut. Sądu z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 1024/16). Sąd uchylił w tamtej sprawie decyzję organu odwoławczego, który następnie wydał nową decyzję z dnia [...]r., nr [...], którą przyznał skarżącej świadczenia rodzinne od 1 czerwca 2016 r. Z ustaleń zaprezentowanych w motywach tej decyzji wynika, że Kolegium uznało dochód męża skarżącej za 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w całości jako dochód utracony. Jest to więc ustalenie całkowicie przeciwstawne ustaleniom z zaskarżonej decyzji. Tymczasem pojęcie utraty dochodu z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy o pomocy jest analogiczne do tego pojęcia występującego w art. 3 pkt 23 lit. f ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to zmianę stanowiska Kolegium w stosunku do wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Ta rozbieżność wymaga zatem ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy przez organ odwoławczy, gdyż za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 kpa) uznaje się m.in. zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach podjętych w stosunku do tego samego adresata, na tle takich samych stanów faktycznych, na tle takiego samego lub zbliżonego (analogicznego) stanu prawnego (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/ Łd 652/97, ONSA 1999/1/27). Dodatkowo należy też wytknąć, że skarżąca odwołaniem zaskarżyła tylko odmowną część decyzji I instancji, podczas gdy Kolegium utrzymało w mocy całą decyzję pierwszoinstancyjną, a więc orzekło również co do tej części, która była już ostateczna. W każdym razie nie znalazło to odzwierciedlenia w rubrum i sentencji decyzji. Sąd nie stwierdził jednak nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż w jej uzasadnieniu Kolegium wskazało zaskarżoną część decyzji I instancji. Omawiane uchybienie wymaga jednak korekty przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 i 205 § 2 ppsa orzeczono, jak w sentencji. mr