IV SA/Gl 1025/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-08-06
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy wierzyciela, wydając decyzję o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, musi wykazać, że świadczenia te zostały faktycznie wypłacone osobie uprawnionej, a także czy musi wykazać, że dłużnikowi przekazano informację o przyznaniu świadczeń?Ratio decidendi
Decyzja o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną z decyzją o przyznaniu tych świadczeń i stanowi jej prawną konsekwencję. Organ właściwy wierzyciela jest zobowiązany ustalić, czy została wydana ostateczna decyzja o przyznaniu świadczeń i czy świadczenia te zostały wypłacone. W przypadku pozytywnych ustaleń, organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot należności. Sąd uznał, że w aktach sprawy znajdowały się dowody potwierdzające wypłatę świadczeń, a strona skarżąca nie przedstawiła dowodów podważających te ustalenia, co czyniło zarzut braku wykazania faktycznej wypłaty świadczeń niezasadnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta K. o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego K. U. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej A. U. za okres od 01.10.2011 r. do 30.09.2012 r. w kwocie 3 000,00 zł wraz z odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skargę do WSA w Gliwicach wniósł kurator nieznanej z miejsca pobytu K. U., zarzucając organom niewykazanie faktycznego wypłacenia świadczeń osobie uprawnionej oraz brak przekazania dłużnikowi informacji o przyznaniu świadczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta K.orzekł o obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego K. U. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej A. U., reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego D. T., za okres od 01.10.2011 r. do 30.09.2012 r. w kwocie 3 000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami po uprzednim ustaleniu wysokości ustawowych odsetek na dzień wpłaty i zobowiązał K. U. do zwrotu tych należności określając termin i sposób zapłaty należności. Rozstrzygnięcie to wydano na podstawie art. 27 ust. 1, 1a, 2, 3, 7 pkt 2 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 1228 ze zm.), a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.)
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] przyznano D. T. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Natomiast w związku z zakończeniem okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zobowiązany jest wydać decyzję o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dłużnik jest zobowiązany do zwrotu tych należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej łącznie z ustawowymi odsetkami. Jednocześnie organ podał za jaki okres, w jakiej kwocie i w jakim miesiącu nastąpiła wypłata świadczeń.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł adwokat G. J., ustanowiony przez Sąd Rejonowy Wydział [...] z dnia 19 maja 2014 r. sygn. akt [...] kuratorem nieznanej z miejsca pobytu K. U. W odwołaniu zarzucił zaskarżonej decyzji brak wykazania okoliczności, że osobie uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych świadczenia te zostały faktycznie wypłacone w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz brak wykazania, że dłużnikowi alimentacyjnemu została przekazana informacja o przyznaniu osobie uprawnionej przedmiotowych świadczeń zgodnie z art. 27 ust. 7 tej ustawy. Wskazując na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku obowiązku zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oraz o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo w uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie tego, czy dłużnik alimentacyjny dobrowolnie nie realizował obowiązku alimentacyjnego w okresie, w którym uprawniony pobierał świadczenie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach tego rozstrzygnięcia, na podstawie akt sprawy, organ ustalił, że decyzją nr [...] z dnia [...] przyznano D. T. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna A. U. na okres od 01.10.2011 r. do 30.09.2012 r. w wysokości po 250 zł miesięcznie. W tym samym dniu, tj. 07.10.2011 r. organ I instancji wystosował do K. U. informację dla dłużnika alimentacyjnego o kwocie zobowiązań na dzień wystawienia zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, tj. na dzień 08.09.2011 r. , którą ww. odebrała osobiście w dniu 18.10.2011 r.. Stąd też na bezzasadny Kolegium uznało zarzut braku wykazania, że rzeczona informacja została przekazana dłużnikowi alimentacyjnemu. Dalej Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy, na rzecz osoby uprawnionej A. U. w okresie od 01.10.2011 r. do 30.09.2012 r. wypłacono świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 3 000,00 zł, a nadto, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych była całkowicie bezskuteczna. Dlatego też strona zobowiązana jest zwrócić w całości kwotę wypłaconych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami, które są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Natomiast decyzję w tej sprawie organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń. W tym przedmiocie organ I instancji pismem z dnia 30.05.2014 r. wszczął z urzędu postępowanie informując o przysługującym stronie prawie przeglądania akt sprawy oraz składania dodatkowych dowodów. Pismo to zostało doręczone ustanowionemu kuratorowi nieznanej z miejsca pobytu K. U. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kurator nieznanej z miejsca pobytu K. U. adwokat J. J. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegające na niewykazaniu, że osobie uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych, świadczenia te zostały faktycznie wypłacone oraz naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania w sprawie materiału dowodowego tak, aby w sprawie nie pozostały żadne wątpliwości co do okoliczności, że osobie uprawnionej świadczenia te zostały wypłacone. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji kuratora – przedstawiciela wyznaczonego do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym osoby nieznanej z miejsca pobytu. W uzasadnieniu skargi argumentował, że na organie ciąży obowiązek wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one w sprawie istotne znaczenie. Zdaniem skarżącego zasadnym i koniecznym jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania D. T. na okoliczność faktycznego otrzymywania świadczeń alimentacyjnych, gdyż bez przeprowadzenia tego dowodu nie sposób dociec czy treść dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także wówczas, gdy decyzja dotknięta jest wadą nieważności. Jednocześnie po myśli art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, nie wykazała bowiem, aby zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Przedmiot oceny Sądu stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] zobowiązującą skarżącą K. U. do zwrotu należności w wysokości 3 000 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu otrzymanych przez A. U. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Biorąc pod uwagę zakres przedmiotowy rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 1228 ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie natomiast do art. 27 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Analiza cytowanych przepisów prowadzi do wniosku, że decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu osobie uprawnionej. W postępowaniu w sprawie zwrotu takich należności organ zobowiązany jest więc ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te na podstawie tej decyzji zostały wypłacone. Decyzja ta jest bowiem związana z decyzją o przyznaniu świadczeń alimentacyjnych, będąc jej prawną konsekwencją. Pozytywne ustalenia w tym zakresie oznaczają, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych świadczeń na rzecz osoby uprawnionej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., ze względu na niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego przez K. U., przyznano prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla A. U., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D. T., w wysokości 250 zł miesięcznie na okres od 01.10.2011 r. do 30.09.2012 r. Na tej podstawie przyznane świadczenia były wypłacone w okresach i kwotach wskazanych w decyzji organu I instancji o zwrocie tych należności, co wynika z odpisu dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (operacje na koncie dłużnika z okresu od 01.10.2011 do 30.09.2012 r. oraz dowód wypłaty świadczenia za wrzesień 2012 r. w grudniu 2012 r.). Wprawdzie Kolegium wprost nie wskazało dowodów, na podstawie których poczyniło ustalenie, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone, niemniej jednak uchybienie to nie może mieć wpływu na wynik sprawy, skoro z akt sprawy wynika, że świadczenia te zostały wypłacone. Jednocześnie strona skarżąca w toku postępowania nie powołała żadnej okoliczności, jak również nie przedstawiła żadnego dowodu, które podważałyby to ustalenie. Zatem za niezasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący niewykazania, że osobie uprawnionej świadczenia te zostały faktycznie wypłacone. W związku z tym należało stwierdzić, że zachodziły podstawy prawe oraz faktyczne do podjęcia zaskarżonej decyzji.
Mając wszystko powyższe na uwadze w rozpoznawanej sprawie nie można organom zarzucić naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też, stosownie do regulacji art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło