IV SA/Gl 1027/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. odmówiono J.P. przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego z powołaniem się na art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 7 pkt 4,5,6, art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 z póxn. zm.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r. nr 127 poz. 1055). W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na ustalenia dokonane w związku z przeprowadzonym w rodzinie wnioskodawcy wywiadem środowiskowym. Wynikało z nich, że wnioskodawca i L.D. zamieszkują razem prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności do [...]r. i nie nabył uprawnień rentowych. L.D. pracuje zawodowo. A łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. jest więc wyższy od obowiązującego ustawowego kryterium wynoszącego 702 zł. W związku z przekroczeniem obowiązującego kryterium dochodowego oraz fakt, że klient nie spełnia przewidzianych ustawą przesłanek do objęcia pomocą w formie zasiłku stałego organ odmówił przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Wskazano, że rodzina wnioskodawcy otrzymała pomoc w formie zasiłku specjalnego celowego z przeznaczeniem na napełnienie butli gazowej w kwocie [...] zł w [...] i [...] oraz z przeznaczeniem na zakup obuwia letniego w kwocie [...] zł. W odwołaniu od opisanej decyzji J.P. wniósł o jej uchylenie kwestionując ustalenia organu, co do składu jego rodziny. Zaprzeczył, by L.D. była jego rodziną i oświadczył, że dopiero "zamierza zawrzeć związek małżeński". Osoba ta dać miała odwołującemu schronienie bez prawa do zameldowania w jej mieszkaniu. Jego zdaniem kwota [...] zł to wyłączny dochód L.D. Ponad powyższe zakwestionował wysokość kryterium dochodowego przyjętego przez organ, jako pochodzące z roku 1990 i nieadekwatne do obecnego stanu rzeczywistości. Wniósł o zabezpieczenie mu minimum niezbędnego do godnego życia, takiego, jak w Niemczech lub we Francji. Powołał się na brzmienie art. 75 ust. 1 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP wywodząc, iż jako bezdomny ma prawo do zabezpieczenia społecznego, a władze publiczne mają obowiązek przeciwdziałać bezdomności. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Po ustaleniach stanu faktycznego w sposób tożsamy, co w zaskarżonej decyzji, w szczególności co do ustalenia wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia przez odwołującego wspólnego gospodarstwa z L.D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało w całości art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zwróciło uwagę, że w przypadku osoby w rodzinie prawo do zasiłku stałego przysługuje w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem tej osoby. Dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę w jego dwuosobowej rodzinie jest wyższy niż kryterium dochodowe, co wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego zasiłku. Kolegium wskazało, iż dla oceny sprawy nie ma znaczenia fakt braku związku małżeńskiego z osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.P. oświadczył, że L.D. odmówiła mu dalszego wspólnego zamieszkiwania. Nie ma zatem gdzie mieszkać. Tak, jak w odwołaniu zacytował art. 67 ust. 2 i art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto przedstawił swój krytyczny stosunek, co do działania władz Miasta Zawiercia, a także jako niesłuszne uznał odwoływanie się do kryterium dochodowego ustalonego w roku 1990. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie przypomnieć należy, że na mocy art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podkreślenie zasługuje nadto, że po myśli art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) kontrola działalności organów publicznych przypisana sądom administracyjnym sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż Sąd nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Kontrolując zatem decyzję stanowiącą przedmiot skargi przy uwzględnieniu przywołanych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjnego stwierdził, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Skarżący wnioskował o przyznanie świadczenia uregulowanego przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Zasadnie zatem dokonano oceny jego wniosku w aspekcie przepisu art. 37 ustawy. Przepis ten określa przesłanki materialnoprawne otrzymania zasiłku stałego, a ich spełnienie daje podstawę do otrzymania tego świadczenia. Zapis zawarty w art. 37 ust.1 i 2 ustawy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że przyznanie prawa do zasiłku stałego wymaga spełnienia kryterium dochodowego. Procedura związana z weryfikacją kryteriów dochodowych przedstawiona została w art. 9 ustawy. Po jej zakończeniu minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", zweryfikowane kryteria dochodowe do dnia 15 lipca w roku, w którym przeprowadza się weryfikację, a w przypadku, gdy Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych nie uzgodni w przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala, nie niższe niż w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku. Zweryfikowane kryteria dochodowe obowiązują od dnia 1 października roku, w którym jest przeprowadzana weryfikacja. Właściwym aktem obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, regulującym kwestie kryterium dochodowego, było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 Nr 127 poz.1055). W jego § 1 ustalono zweryfikowane kryteria dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej - w wysokości 477 zł i dla osoby w rodzinie - w wysokości 351 zł. Wbrew twierdzeniom skarżącego kryterium to nie pochodziło z 1990r. a nadto bezwzględnie obowiązywało organ orzekający, który z mocy art. 7 Konstytucji i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego zobligowany jest do działania na podstawie prawa. Organ stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej nie posiada także możliwości dowolnego interpretowania pojęcia "rodzina". Termin ten zdefiniowany został na użytek tej ustawy, co znalazło odbicie w słowniczku pojęć przedstawionym przez ustawodawcę w art. 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w jej art. 6 pkt 14 rodzina to – "osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące". Słusznie zatem zwrócono uwagę w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż brak więzi formalnych pomiędzy osobami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe nie ma przesądzającego znaczenia. Przedstawione Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach wraz ze skargą akta spraw administracyjnej pozwalają stwierdzić zasadność dokonanych przez organ ustaleń, co do składu rodziny skarżącego w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy. Kwestionariusz Rodzinnego Wywiadu Środowiskowego z dnia [...] podpisany został bez zastrzeżeń przez wnioskodawcę, a także L.D., jako osobę uczestniczącą w wywiadzie zawierającym dane o rodzinie. Ponadto J.P. nie kwestionował ustaleń dokonanych w postępowaniu poprzedzającym decyzje przyznające mu specjalny zasiłek celowy (decyzje z dnia [...] Nr [...] i Nr [...]), w których przyjęto, iż na dochód dwuosobowej rodziny J.P. składa się wynagrodzenie uzyskiwane przez konkubinę skarżącego, L.D. Odnosząc się natomiast do twierdzeń zawartych w skardze, a to do faktu braku miejsca zamieszkania w chwili składania skargi zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili jego wydania. Jeżeli zatem, jak twierdzi skarżący, po wydaniu decyzji pozostaje bez miejsca zamieszkania i bez dochodu, nie może to wpłynąć na ocenę zgodności z prawem kontrolowanego aktu wydanego w odmiennym stanie faktycznym. Natomiast skarżącemu przysługuje uprawnienia do wystąpienia do organów pomocy społecznej z ponownym wnioskiem o przyznanie mu stosownej pomocy. Wniosek ten musi zostać rozpoznany z uwzględnieniem obecnego stanu faktycznego i odpowiednio do tego rozpatrzony. Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu skargę należało oddalić, o czym orzeczono, jak w sentencji, na mocy art. 151 p.p.s.a.