IV SA/Gl 103/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-02-27
Skład orzekający: Beata Kalaga - Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Polskiego Związku Działkowców w sprawie odmowy nadania członkostwa i prawa użytkowania działki podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na uchwałę Polskiego Związku Działkowców w sprawie odmowy nadania członkostwa i prawa użytkowania działki. Polski Związek Działkowców nie jest organem administracji publicznej, a sprawy dotyczące członkostwa i użytkowania działek rozstrzygane są przez sądy powszechne, zgodnie z ustawą o rodzinnych ogródkach działkowych.Stan faktyczny
H.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Działkowców w C. o odmowie nadania jej członkostwa i prawa do użytkowania działki. Polski Związek Działkowców wniósł o odrzucenie skargi, argumentując brak kognicji sądu administracyjnego. Sąd rozpoznał kwestię dopuszczalności skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na uchwałę Polskiego Związku Działkowców Zarządu Okręgowego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania członkostwa Polskiego Związku Działkowców postanawia odrzucić skargę
Pismem z dnia [...] H.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Polskiego Związku Działkowców Zarządu Okręgowego w C. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] Zarządu Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w C. z dnia [...], o odmowie nadania H.S. członkostwa Związku i prawa użytkowania działki.
W odpowiedzi na skargę Polski Związek Działkowców Zarząd Okręgowy w C. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do jej rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W niniejszej sprawie H.S. przedmiotem skargi uczyniła uchwałę Polskiego Związku Działkowców Zarządu Okręgowego w C. w sprawie odmowy nadania członkostwa i prawa użytkowania działki. Wobec tego przyjdzie wskazać, że przedmiot skargi nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, gdyż nie należy do wskazanych powyżej spraw, które swoją kognicją obejmuje sądownictwo administracyjne. Fakt ten znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1419 z późn. zm.). Stosownie bowiem do art. 32 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych, w sprawach nabycia lub utraty członkostwa w PZD oraz nabycia lub utraty użytkowania działki w rodzinnym ogrodzie działkowym zainteresowany może - po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego - dochodzić swoich praw na drodze sądowej.
Należy w tym miejscu mieć na uwadze regulację zawartą w art. 177 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która stanowi, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Zatem nie ulega wątpliwości, że art. 32 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych odsyła wymienionego tam zainteresowanego na drogę postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym.
Ponadto z ustawy wynika jednoznacznie, że Polski Związek Działkowców nie jest organem administracji publicznej, gdyż zgodnie z art. 25 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych Polski Związek Działkowców, jest ogólnopolską, samodzielną i samorządną organizacją społeczną powołaną wyłącznie do reprezentowania i obrony praw i interesów swych członków wynikających z użytkowania działek w rodzinnych ogrodach działkowych. Potwierdza to dodatkowo, że PZD jest szczególną organizacją społeczną i nie działa w ramach administracji publicznej, której działania podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że sprawa nie podlega jego kognicji i działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło