IV SA/Gl 1036/16

WyrokWSA w Gliwicach2019-02-20

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie kryterium dochodowego, określonego w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wyklucza przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, nawet jeśli jest ono niepełnosprawne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej, który przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie z dzieckiem niepełnosprawnym. Sąd podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie zgodności przepisów z Konstytucją, uznając brak mechanizmu częściowego świadczenia za świadome działanie ustawodawcy, a tym samym przepisy te obowiązują i sąd jest nimi związany.
Stan faktyczny
A.K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na przekroczenie kryterium 1200 zł dochodu na osobę. Skarżąca zarzuciła dyskryminację i niezgodność z Konstytucją, a także podniosła kwestię ulgi prorodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. A. K. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. odmówił przyznania tego świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego określonego w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), dalej: ustawa o pomocy. W odwołaniu powołując się na zasady konstytucyjne i prawo międzynarodowe wnioskodawczyni uznała, że pierwsze dziecko jest dyskryminowane. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało decyzję I instancji w mocy, podzielając jej ustalenia i wnioski. Kolegium wskazało na art. 5 ust. 4 ustawy o pomocy, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, w przypadku niepełnosprawności, przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1200 zł. Tymczasem w rodzinie skarżącej dochód ten wyniósł 1262,95 zł. Przekroczenie kryterium dochodowego powoduje odmowę przyznania przedmiotowego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. ponownie powołała się na Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 i 32 ), a nadto zarzuciła, że gdyby nie skorzystała z ulgi prorodzinnej w zakresie podatku dochodowego, to byłaby uprawniona do świadczenia wychowawczego. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej stanowiący podstawę oceny jej uprawnień do świadczenia wychowawczego. Dochód ten w przeliczeniu na osobę przekroczył kwotę 1200 zł, która wyznacza górną granicę dochodu uprawniającego do pobierania tego świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie, w której jej członkiem jest dziecko niepełnosprawne. Wyliczenia organów wynikają ze zgromadzonej dokumentacji i nie spotkały się z konkretnymi zarzutami skarżącej. Natomiast podnoszona przez nią kwestia zgodności decyzji z Konstytucją była powodem zawieszenia postępowania sądowego w związku z postępowaniem przez Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącym zgodności z Konstytucją przepisów art. 5 ust. 1, w zw. z ust. 3 ustawy o pomocy w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie. Zgodnie bowiem z art. 188 Konstytucji, to właśnie Trybunał Konstytucyjny jest uprawniony do oceny zgodności ustaw z Konstytucją, jednakowoż postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] Trybunał umorzył postępowanie uznając, że brak unormowania w ustawie o pomocy mechanizmu pozwalającego na otrzymanie chociażby częściowego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie w sytuacji przekroczenia progu dochodowego, jest intencyjnym i uzasadnionym działaniem ustawodawcy. Takie świadome i celowe rozwiązanie legislacyjne Trybunał uznał za zaniechanie prawodawcze, nie pozwalające na wydanie przez niego wyroku. Tym samym należy stwierdzić, że skoro Trybunał nie stwierdził niezgodności art. 5 ust. 1, w zw. z art. 5 ust. 3 z Konstytucją, to przepisy te obowiązują i Sąd jest nimi związany stosownie do art. 178 ust. 1 Konstytucji. W rezultacie należało podzielić stanowisko organów, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Bezskuteczne prawnie są także uwagi skarżącej co do możliwości omijania prawa w kontekście ulgi prorodzinnej odliczanej od podatku dochodowego. W sprawie chodzi przy tym o dochody za 2014 r., a więc tego rodzaju ewentualne zabiegi nie mogły być podejmowane w związku ze świadczeniem wychowawczym, które zostało wprowadzone dopiero ustawą z 11 lutego 2016 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło