IV SA/Gl 1036/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyjęcia renty strukturalnej przez małżonka oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C., organ I instancji), działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 157, dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm), art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.), odmówił B.B. wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia renty strukturalnej przez małżonka w sprawie znak [...] dotyczącej renty strukturalnej przyznanej M.B., zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że M.B. nabył prawo do renty strukturalnej na podstawie decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu renty strukturalnej do października 2017 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. Beneficjent zmarł dnia [...]r. Dalej organ podniósł, że dnia 12 listopada 2012 r. małżonka beneficjenta – B.B., po osiągnieciu 55 lat, wystąpiła z wnioskiem o przejecie prawa do renty strukturalnej przez małżonka. Do wniosku dołączono komplet dokumentów, z których wynikało m.in., że strona pracuje zawodowo w A w K. i podlega z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. dnia [...]r. wydał decyzję przyznającą B.B. rentę strukturalną od listopada 2012 r. do października 2017, następnie dnia 21 lutego 2013 r. zawiesił wypłatę renty ze względu na zatrudnienie i podleganie przez stronę ubezpieczeniu społecznemu. Odwołanie od decyzji o zawieszeniu nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy, co potwierdza decyzja nr [...]z dnia [...]r. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zakończyło się prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1453/13 oddalającym skargę. Organ zaznaczył, że z powyższego wynika, że B.B. została już przyznana renta strukturalna ostateczną decyzją z dnia [...]r. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. wskazał, że w dniu 4 lipca 2017 r. B.B. ponownie złożyła wniosek o przejecie prawa do renty strukturalnej przez małżonka wraz z dokumentacją, z której wynika, że nadal jest zatrudniona w A w K. na pełny etat. W ocenie organu I instancji ponowny wniosek nie może zostać poddany postępowaniu, ponieważ żądanie strony zostało już rozstrzygnięte decyzją z dnia [...]r., a to powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. Od powyższego postanowienia B.B. wniosła zażalenie, kwestionując orzeczenie organu I instancji. Strona oświadczyła, że nie wniosła skargi kasacyjnej od wyroku z 6 lutego 2014 r. ze względu na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. Zdaniem strony istnieje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania ze względu na obecne zatrudnienie. W wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Organ odwoławczy zważył, że z oświadczenia strony z dnia 4 lipca 2017 r. wynika, że nie prowadzi działalności rolnej lecz pracuje w A w K. na stanowisku- pielęgniarka szkolna, przy czym jednocześnie podlega ubezpieczeniu z w ZUS. Powyższe oznacza, że strona kontynuuje zatrudnienie, co uzasadnia zawieszenie renty strukturalnej. Jednocześnie organ II instancji podniósł, że nabycia prawa do renty strukturalnej przez B.B. czyni ją osobą uprawnioną do tej renty, ale jeśli uprawniony podejmuje pracę lub zatrudnienie skutkujące obowiązkiem ubezpieczenia społecznego renta strukturalna podlega zawieszeniu. Reasumując organ stwierdził, że wniosek o przejęcie renty strukturalnej został już rozpatrzony przez organ I instancji decyzją z dnia [...]r. nr [...], a zatem odmowa wszczęcia postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. była zasadna. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze B.B. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...]r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - § 10 w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013"- przez brak rozpoznania wniosku o przejęcie renty strukturalnej przez małżonka, mimo spełnienia przez skarżącą przesłanek wynikających z wymienionych przepisów; - art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego- przez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niezasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy złożony przez skarżącą wniosek o przejęcie renty strukturalnej przez małżonka spełniał wszelkie wymogi przewidziane przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" i powinien zostać rozpoznany; - art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.- poprzez naruszenie przez organ administracji zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz utrzymanie w mocy wydanego z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego postanowienia organu pierwszej instancji; - art. 7 k.p.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy i załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu skarżącej. Jednocześnie skarżąca zarzuciła skarżonemu postanowieniu naruszenie art. 32 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach uzasadnienia skarżąca wskazała, że jej wniosek z dnia 4 lipca 2017 r. spełniał wszystkie wymogi formalne, a pomimo to organy odmówiły wszczęcia postępowania. Oświadczyła, że organy nie wzięły pod uwagę, że niedługo po przyznaniu renty jej wypłata z niezrozumiałych i krzywdzących względów została zawieszona. Nadto skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie, nie zachodzą w sprawie przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188.) oraz stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to obowiązek wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (postanowienia) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub normy procesowe, przy czym naruszenie to musi mieć charakter kwalifikowany, to jest rażący względnie mający, bądź mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] wydane na podstawie art. 61a k.p.a. rozstrzyga o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku B.B. o przejęcie prawa do renty strukturalnej przez małżonka. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania (przesłanka podmiotowa). Natomiast druga występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn (przesłanka przedmiotowa), przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. W ocenie Sądu w sprawie zachodzi druga przesłanka uzasadniająca odmowę wszczęcia postępowania. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. dnia [...]r. wydał decyzję przyznającą B.B. rentę strukturalną od listopada 2012 r. do października 2017, następnie dnia 21 lutego 2013 r. zawiesił wypłatę renty ze względu na zatrudnienie i podleganie przez stronę ubezpieczeniu społecznemu. Powyższe czyni skarżącą uprawnioną do renty strukturalnej, zaś kwestia braku pobierania renty strukturalnej wynika z podjętego przez skarżącą zatrudnienia podlegającego ubezpieczeniu społecznemu. Legalności kwestionowanego postanowienia nie podważają zarzuty skargi, które wskazują zarówno na uchybienia prawa materialnego jak i procesowe. Jednocześnie Sąd działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego je postanowienia. Wobec powyższego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie a zatem, stosownie do regulacji art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.