IV SA/Gl 1038/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-02-21
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki materialno-prawne do przyznania zasiłku stałego z pomocy społecznej, w szczególności czy jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności oraz czy jego dochód jest niższy od kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku stałego, ponieważ nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu wieku (nie ukończył 65 lat) ani z powodu niepełnosprawności (brak orzeczenia o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności lub innym orzeczeniu o całkowitej niezdolności do pracy). Organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku stałego, jednocześnie przyznając zasiłek okresowy, który był zgodny z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Kierownik Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie spełnia ustawowych kryteriów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, jednocześnie przyznając skarżącemu zasiłek okresowy. Skarżący zaskarżył obie decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji i przyznania zasiłku stałego, argumentując swoją trudną sytuacją materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) oddala skargę, 2) przyznaje adwokatowi T. L. wynagrodzenie w kwocie [...] zł [...] gr ([...] ) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej Nr [...] działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C. na podstawie art. 106 ust. 4, art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 110 ust. 8 i art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm) odmówił przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał iż, nie spełnia on ustawowych kryteriów niezbędnych do przyznania mu wnioskowanego świadczenia.
W odwołaniu skarżący powołując się na [...] sytuację materialną i bytową wnosił o przyznanie mu zasiłku stałego, akcentując, że państwo polskie, poprzez powołane do tego organy, winno przyjść z pomocą ludziom znajdującym się w ciężkich warunkach życiowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na mocy art. 138 §1 pkt 1 i art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1, i 2 , art. 8 ust. 1 i 3 oraz art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazując na treść art. 37 ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, ze zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby gospodarującej w rodzinie określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Uwzględniając natomiast [...] sytuację życiową skarżącego przyznał mu zasiłek okresowy na okres [...] miesięcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący domagał się uchylenia tych decyzji, akcentując, że jest osobą [...], prowadzi [...] gospodarstwo domowe [...] uzyskując żadnych [...] z innych źródeł. Przyznane mu świadczenie uważa za bardzo skromne i nie zaspakajające podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego też wnosił o przyznanie zasiłku stałego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że tylko w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Gdy zaś ustali istnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Jednocześnie na mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U Nr 64, poz. 593) zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej i osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W świetle przywołanego przepisu osoba ubiegająca się o przyznanie wskazanej formy świadczenia z pomocy społecznej musi kumulatywnie spełnić przesłanki wskazane w przywołanym przepisie, jak również w jej przypadku nie może wystąpić żadna z okoliczności negatywnych wymienionych w art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Osoba ubiegająca się o zasiłek stały musi być osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, co oznacza, że albo ukończyła 60 rok życia (kobieta) lub 65 rok (mężczyzna), albo też legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, względnie innym orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy. Natomiast zgodnie z przepisami z zakresu ubezpieczeń społecznych, całkowicie niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Całkowita niezdolność do pracy spowodowana niepełnosprawnością dotyczy osób zaliczanych do I i II grupy inwalidzkiej oraz osób legitymujących się znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Dodatkowo osoba taka musi spełniać wymogi w zakresie dochodów, otóż jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać kryterium dochodowego przewidzianego na osobę w rodzinie.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie spełnia przesłanek materialno-prawnych warunkujących otrzymanie zasiłku stałego. Skarżący jest osobą w wieku [...] lat, zatem nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku - w myśl cytowanych wyżej przepisów jest nią mężczyzna po osiągnięciu 65 roku życia. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący legitymował się orzeczeniem o zaliczeniu go do umiarkowanego lub znacznego stopnia [...], zatem nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu [...]. Nie posiada on również decyzji zaliczającej go do [...] lub [...]. Organy zatem trafnie oceniły, że skarżący nie spełnia warunków niezbędnych do uzyskania zasiłku stałego, nie jest on bowiem osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu [...] lub [...].
Bez wątpienia ze względu na swoją sytuację [...],[...] i [...] skarżący należy do kręgu osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, wszak nie może uzyskać tego, którego domagał się w sprawie.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności i regulujących je przepisów. Należy przy tym zaakcentować, że organy nie mają w tym zakresie samodzielności, zobowiązane są bezwzględnie przestrzegać obowiązujące zapisy ustawy. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych okoliczności, niż te które zostały wskazane w ustawie. W przeciwnym wypadku postępowałyby sprzecznie z prawem. Podobnie nie mógł postąpić sąd administracyjny, który stoi na straży legalności działań administracji publicznej.
Skarżący uzyskał pomoc w formie zasiłku [...] oraz [...] i [...], stosownie do sytuacji materialnej skarżącego i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Sytuacja ta nie uprawnia go jednak jak wskazano wyżej do otrzymania świadczenia w formie zasiłku stałego.
W konsekwencji tych wywodów zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i procesowemu, wobec czego należało oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy. Składają się nań wynagrodzenie adwokata w kwocie [...] zł plus VAT i opłata skarbowa w kwocie [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło