IV SA/Gl 104/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-04-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, w której skarżący korzysta ze zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa, wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego w sprawie dotyczącej choroby zawodowej powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zwolnienie z kosztów sądowych z mocy prawa w sprawach o choroby zawodowe nie wyklucza możliwości ustanowienia pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna skarżącego tego wymaga.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i wysokie wydatki. Sąd uznał, że skarżąca korzysta ze zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa, a jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika procesowego jest uzasadniony ze względu na wykazanie, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącej;
W treści skargi z dnia [...] J. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ponieważ powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 1 marca 2010 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
J. P. złożyła rzeczony formularz w dniu 11 marca 2010 r. potwierdzając, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego.
W uzasadnieniu podniosła, że jest osobą samotnie gospodarującą i utrzymuje się z emerytury w miesięcznej wysokości [...] netto, wystarczającej jedynie na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania, na które składa się czynsz, opłaty za tzw. media a także wydatki na leki ([...] miesięcznie), zakup opału (rocznie 3 tony węgla za kwotę ogółem [...]) oraz na spłatę zaciągniętego kredytu ([...] miesięcznie).
Nadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu o powierzchni [...] wynajmowanym od spółdzielni mieszkaniowej).
Pismem z dnia 16 marca 2010 r. skarżącą wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych na które się powołała.
W odpowiedzi J. P. nadesłała dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość niektórych ponoszonych przez nią wydatków oraz wyciągi bankowe obrazujące operacje dokonane na należącym do niej rachunku bankowym w okresie ostatnich czterech miesięcy.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi J. P. jest decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez tutejszy Sąd wcześniejszym pismem datowanym na 26 lutego 2010 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Jakkolwiek bowiem miesięczny dochód wyżej wymienionej wynoszący [...] (vide: nadesłane wyciągi bankowe) trudno uznać za relatywnie niski, to jednak nie sposób tracić z pola widzenia, że jest ona osobą zadłużoną i suma obciążających ją zobowiązań z tytułu spłat zaciągniętych kredytów wynosi [...] (patrz: dowody wpłat dokonanych na rzecz: A – [...] i [...], B – [...] oraz ujęte w wyciągach bankowych zlecenia stałe dotyczące spłat pożyczki z kasy zapomogowo-pożyczkowej w wysokości [...]).
Po uregulowaniu wspomnianych zobowiązań do dyspozycji wnioskującej pozostaje zatem kwota nieco ponad [...], która musi wystarczyć na uiszczenie wszystkich opłat stałych związanych z zamieszkiwanym lokalem oraz wydatków na zakup niezbędnych leków, żywności, odzieży i środków czystości.
Biorąc zatem pod uwagę wysokość kosztów jakie wiążą się z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika stwierdzić przyjdzie, iż wyżej wymieniona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na ich opłacenie bez poniesienia uszczerbku w swych koniecznych potrzebach bytowych.
W tym stanie rzeczy uznano, że wymóg wynikający art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. został w sprawie zachowany i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie tego przepisu oraz w oparciu o art. 258 §1 i §2 pkt 7 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło