IV SA/Gl 1041/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-05-12
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, która z mocy prawa jest zwolniona z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku zwolnienia z mocy prawa, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący podnosił trudną sytuację materialną, brak dochodów i posiadanie jedynie samochodu oraz udziału we współwłasności domu. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku, sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jego sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
W piśmie procesowym datowanym na [...] Z. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się między innymi na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i życiowej.
Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
Z. K. złożył rzeczony formularz w dniu [...], potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata a także zwolnienie od kosztów sądowych.
Równocześnie podniósł, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej [...]. Jest natomiast właścicielem [...]-letniego samochodu osobowego marki [...] o wartości około [...] oraz współwłaścicielem domu jednorodzinnego (udział wynoszący [...], co daje [...]). Nadto zadeklarował, iż nie osiąga jakiegokolwiek dochodu i nie otrzymuje żadnej pomocy od instytucji państwowych.
Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające, pismem z dnia [...] skarżącego wezwano o uzupełnienie danych, na które się powołał.
W odpowiedzi na powyższe Z. K. nadesłał pismo procesowe z dnia [...] (omyłkowo opatrzone datą [...]), w którym oświadczył, iż pozostaje bez pracy już od [...] i jest na pełnym utrzymaniu swojej matki, która pokrywa wydatki związane z zamieszkiwanym przezeń domem (podatek rolny, opłaty za tzw. media i opał) oraz koszty jego wyżywienia. Równocześnie podkreślił, że uskarża się na liczne schorzenia i ponosi w związku z tym wydatki na leczenie oraz zakup leków, które pokrywane są przez jego matkę i siostrę.
Do przywołanego pisma z dnia [...] dołączona została między innymi decyzja Prezydenta Miasta B.-B. o utracie przez skarżącego [...] od dnia [...] oraz oświadczenie złożone w dniu [...], w toku kolejnej rejestracji w [...], celem ponownego uzyskania [...].
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Cel, charakter i grono adresatów tego świadczenia wskazują przy tym jednoznacznie, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy.
Odnosząc się natomiast do wniosku Z. K. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, nie osiąga jakichkolwiek dochodów, od [...] pozostaje bez pracy i jest utrzymywany przez matkę oraz siostrę. Nadesłane przezeń dokumenty źródłowe potwierdzają zaś, że w roku [...] posiadał [...], który utracił z dniem [...] z powodu nie stawienia się w [...] w wyznaczonym terminie, zaś w dniu [...] złożył w [...] wniosek o ponowną rejestrację.
W tym stanie rzeczy uznano, że opłacenie wydatków, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika procesowego znacznie przekracza możliwości płatnicze wnioskującego.
Na marginesie godzi się odnotować, że podobna ocena sytuacji materialnej Z. K. została wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia 16 marca 2006 r., na mocy którego przyznano mu prawo pomocy w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 114/06. Rzeczona sytuacja majątkowa nie uległa natomiast w międzyczasie żadnym istotnym zmianom.
Zważywszy wszystkie przywołane wyżej okoliczności ustanowiono dla niego adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło