IV SA/Gl 1045/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zapłaty odsetek ustawowych za nieterminową wypłatę należności z tytułu dopłaty do wypoczynku za lata 2007-2008 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w D. z dnia [...] roku nr [...]; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz skarżącego kwotę 357 złotych (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Komendant Miejski Policji w D., działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), odmówił R.L. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zapłaty odsetek ustawowych za nieterminową wypłatę należności z tytułu dopłaty do wypoczynku za lata 2007 i 2008. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności wskazał, że w dniu [...] do Komendy Miejskiej Policji w D. zostały przekazane przez Sąd Rejonowy w D. IV Wydział Pracy akta sprawy o sygn. [...] z powództwa R.L. przeciwko Komendzie Miejskiej Policji w D. o zasądzenie odsetek od nieterminowo wypłaconej należności z tytułu dopłaty do wypoczynku. Dalej podniesiono, że R.L. od [...] r. ubiegał się o wypłatę należności z tytułu dopłaty do wypoczynku za rok 2007 i 2008. W sprawie prowadzone było postępowanie administracyjne zakończone decyzjami odmownymi, które zaskarżone zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 975/13 uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. W konsekwencji [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał R.L. i członkom jego rodziny prawo do dopłaty do wypoczynku za rok 2007 i 2008. Następnie organ wskazał, że po zrealizowaniu wypłaty świadczenia był dwukrotnie wzywany przez R.L. do dobrowolnej zapłaty odsetek z tytułu nieterminowego wypłacenia dopłaty do wypoczynku. W odpowiedzi został on poinformowany, że wyrok WSA w Gliwicach nie zasądzał wypłaty odsetek, natomiast w razie opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego zasadą jest dochodzenie odsetek przed sądem powszechnym. Jednocześnie stwierdzono, że w dniu [...] R.L. złożył pozew do Sądu Rejonowego w D. Wydział IV Pracy o zasądzenie odsetek od nieterminowej wypłaty świadczenia z tytułu dopłaty do wypoczynku za rok 2007 i 2008. Sąd Rejonowy w D. stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Komendantowi Miejskiemu Policji w D. Organ I instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy uznał, że sprawa będąca przedmiotem wniosku nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem organu droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje wówczas, jeżeli konkretny przepis prawa tak stanowi lub odsyła w kwestiach nie uregulowanych w ustawie do stosowania w tym przedmiocie np. przepisów prawa cywilnego. Podniesiono, że w ustawie o Policji nie ma regulacji dotyczącej odsetek w razie opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Nieterminowość stanowi w takim przypadku zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym, dla którego nie przewidziano administracyjnoprawnej formy rozstrzygania. Dlatego też, w ocenie organu, w zakresie dochodzenia roszczeń z tytułu nieterminowego spełnienia świadczenia pieniężnego właściwy jest sąd powszechny. Od powyższego postanowienia R.L. wniósł zażalenie, w którym zaznaczył, że mając na uwadze art. 66 § 4 k.p.a., organ administracji publicznej nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd ten uznał się za niewłaściwy. Wobec powyższego Komendant Miejski Policji w D. jest organem właściwym do rozstrzygnięcia, a tym samym nie mógł odmówić wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 oraz art. 268a k.p.a., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i powołał prawne regulacje przedmiotu sprawy. Następnie podniósł, że stosunek służbowy funkcjonariusza nie jest stosunkiem pracy, lecz stosunkiem administracyjnoprawnym uregulowanym w ustawie o Policji, która zawiera uregulowania dotyczące zarówno uprawnień jak i obowiązków funkcjonariuszy. Organ wskazał, że ustawodawca szczegółowo określił świadczenia pieniężne funkcjonariusza, nie przewidział jednak odsetek za nieterminowo wypłacane uposażenia. Ustawa o Policji nie tylko nie przewiduje prawa do odsetek, ale także nie zawiera żadnego przepisu odsyłającego w tej kwestii do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego. Nie zawiera również zastrzeżenia, że w sprawach jakiejkolwiek dyskryminacji funkcjonariusza w nieprzyznaniu mu pewnych uprawnień właściwych dla stosunków cywilnoprawnych, gdyż w zamian za trudną i niebezpieczną pracę ustawodawca przyznał funkcjonariuszom szereg uprawnień i uprzywilejowanych świadczeń. Komendant stwierdził ponadto, że prawo funkcjonariusza do odsetek istnieje wtedy, gdy je ustanawia, a ustawa o Policji nie przewiduje naliczenia odsetek ustawowych od nieterminowych wypłat należności pieniężnej. Zdaniem organu II instancji jeżeli jakaś sprawa nie należy do zakresu administracji publicznej nie może być rozpatrzona przez organ administracyjny. Zatem sprawa odsetek nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracyjnych. Na poparcie swoich wywodów organ odwoławczy zacytował orzecznictwo sądów administracyjnych i powszechnych. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze R.L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 61 a k.p.a., poprzez stwierdzenie, że brak jest podstawy materialno- prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, art. 66 § 4 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania, pomimo faktu że droga sądowa dla przedmiotowej sprawy została zamknięta postanowieniem sądu rejonowego, art. 365 § 1 k.p.c. poprzez niedostosowanie się do prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w D. oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji, poprzez nieuwzględnienie przysługującemu skarżącemu prawa do dochodzenia uzasadnionego roszczenia w postaci odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconego uposażenia. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnień zaskarżonego postanowienie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Oznacza to, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Przyczyny te nie zostały w przepisie skonkretyzowane. Dlatego należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Z kolei na mocy art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia wymaga przewidziana przez ten przepis moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu. Jej swoistość wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy i organy administracji publicznej, w tym także orzekające w postępowaniu administracyjnym. Organy te muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Sens przepisu art. 365 § 1 k.p.c. wyraża się w tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów publicznych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie przyznanych im kompetencji. Sąd Rejonowy w D. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie z powództwa R.L. przeciwko Komendzie Miejskiej Policji w D. o zasądzenie odsetek stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Komendantowi Miejskiemu w D. Komendant Miejski Policji w D. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a [...] Komendant Wojewódzki w K. po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego orzezcenie to utrzymał w mocy. W tym miejscu podkreślić należy, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie przeprowadził postępowania administracyjnego i nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty, co powinno nastąpić wobec przekazania sprawy przez sąd powszechny. Organy powinny były merytorycznie rozpatrzeć wniosek o wypłatę odsetek za nieterminową wypłatę należności z tytułu dopłaty do wypoczynku i zweryfikować zarzuty R.L. Gdyby organy uznały, że stanowisko skarżącego w tym zakresie nie jest prawidłowe, powinny były to uczynić w decyzji odmawiającej udzielenia mu wypłaty żądanych odsetek. Na marginesie dodać należy, że nawet gdyby przyjąć, że z całokształtu obowiązujących przepisów wynika, iż wniosek skarżącego powinien być rozpoznany przez sąd powszechny, to prawomocne postanowienie sądu powszechnego stwierdzającego swoją niewłaściwość i przekazującego sprawę do rozpoznania Komendantowi Miejskiemu Policji w D. czyni ten organ właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Organ, nie może zaś odstąpić od merytorycznego rozpoznania tego wniosku z powodu swojej niewłaściwości, gdyż prawomocne postanowienie sądu powszechnego stwierdzającego swoją niewłaściwość i przekazującego mu sprawę do rozpoznania zmodyfikowało normę kompetencyjną w ten sposób, że Komendant Miejski Policji w D. jest właściwy do rozpoznania tej konkretnej sprawy. W tych okolicznościach Sąd, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.