IV SA/Gl 1045/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-02-08

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Krzysztof Kandut, Adam Nita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo ocenił sytuację dochodową strony ubiegającej się o zasiłek celowy, uwzględniając dochody i wydatki z okresu trwania postępowania zamiast z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a także czy uzasadnienie decyzji było wystarczające w kontekście uznania administracyjnego i ograniczeń finansowych MOPS?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Kluczowe naruszenia dotyczyły błędnego ustalenia dochodu strony poprzez uwzględnienie okresu wykraczającego poza miesiąc poprzedzający złożenie wniosku oraz niewystarczającego uzasadnienia decyzji, które nie wyjaśniało w sposób przekonujący podstaw odmowy przyznania zasiłku celowego w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście możliwości finansowych MOPS.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zasiłek celowy na zakup żywności. Organy obu instancji ustaliły, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego, jednak odmówiły przyznania zasiłku, powołując się na posiadane przez stronę środki finansowe (w tym zwrot podatku) oraz ograniczone możliwości finansowe MOPS. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących uznania administracyjnego i potencjału finansowego MOPS. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...]r. nr [...]; [...] odmawiającą S. P. (dalej: wnioskodawca, skarżący, strona) przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup artykułów żywnościowych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej: kpa) Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...]r. skarżący złożył kierowany do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. wniosek o pomoc finansową na zakup żywności. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że strona prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z synem P., posiada lekki stopień niepełnosprawności (orzeczony do 31 lipca 2018 r.), a nadto jest częściowo niezdolna do pracy do 31 stycznia 2019 r. Jak ustalił organ, dochód gospodarstwa domowego stanowi renta inwalidzka w wysokości 702,01 zł, zasiłek okresowy w wysokości 100,99 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł. Dochód na osobę w rodzinie wynosi więc 499 zł i nie przekracza kryterium dochodowego wynoszącego 514 zł. Dodatkowo organ ustalił, że strona ma przyznane świadczenie wychowawcze na syna P. (ucznia technikum ekonomicznego), a nadto [...] r. otrzymała z urzędu skarbowego zwrot podatku za 2016 rok w kwocie 1.629 zł. Zwrot ten, jak wyjaśnił skarżący, przeznaczył w części (700 zł) na zakup odzieży i obuwia dla syna (podobnie jak część środków ze świadczenia wychowawczego), ponadto na zakup odzieży, obuwia i leków dla siebie (400 zł) oraz na koszty leczenia, w tym wizyty prywatne (300 zł). Pozostała do dyspozycji kwota 326 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji stwierdził, iż strona spełniła kryterium dochodowe uzależniające przyznanie wnioskowanej pomocy, jednak zgłoszona potrzeba może zostać zaspokojona we własnym zakresie ze względu na posiadane w miesiącu kwietniu 2017 r. własne środki finansowe (głównie ze zwrotu podatku). W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta B. decyzją z [...] r. odmówił wnioskodawcy zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych. Wskutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej zwane SKO) uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi (decyzja SKO z [...]r.). Motywując takie rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, powołując art. 39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm. – dalej zwana UPS), że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów sprawienia pogrzebu. Świadczenie to przyznawane jest osobie spełniającej przesłanki określone w art. 8 ust. 1 UPS, czyli takiej, której dochód nie przekracza kryterium przewidzianego dla osoby w rodzinie w wysokości 514zł, przy jednoczesnym wystąpieniu jednej z przesłanek przewidzianych w art. 7 tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego strona spełnia wskazane wymogi ustawowe. Nie jest to jednak równoznaczne z przyznaniem świadczenia, gdyż zasiłek celowy jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego i to organ administracji decyduje nie tylko o wysokości świadczenia, ale czy świadczenie w ogóle zostanie przyznane. Rozstrzygnięcie sprawy, szczególnie niekorzystne dla strony, powinno być jednak należycie umotywowane. Przede wszystkim organ powinien dogłębnie ustosunkować się do sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, dokładnie przedstawić jakie rodzina ponosi koszty miesięczne oraz jakie dodatkowe wydatki poczyniła w miesiącu kwietniu 2017 r. (m.in. odzież, leki, przejazdy), uwzględniając wszystkie posiadane środki finansowe. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji, uwzględniając zalecenia SKO, decyzją z [...]r. odmówił wnioskodawcy zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że organ I instancji nieprawidłowo wyliczył środki finansowe, które posiadał wnioskodawca, gdyż zaliczył do nich kwoty pieniężne jakimi dysponował zarówno w kwietniu jak i marcu 2017 r., tj. włączył do nich świadczenia z pomocy społecznej wypłacone 28.03.2017 r., zwrot podatku otrzymany 12.04.2017 r. oraz świadczenie wychowawcze. Organ pominął przy tym zgłoszone przez wnioskodawcę koszty przejazdu z B. do K. i z powrotem na komisję lekarską. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie podzieliło zarzutów podniesionych w odwołaniu i zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał m.in. przepisy art. 39 oraz art. 2-4 UPS i wyjaśnił, że na dochód rodziny skarżącego w marcu 2017 r. składała się renta inwalidzka w wysokości 773 zł, zasiłek okresowy w wysokości 100,99 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł zatem 499 zł i nie przekraczał kryterium dochodowego, tj. 514 zł. Organ dodał, że strona ma przyznane świadczenie wychowawcze na syna. Z kolei w kwietniu 2017 r. strona, oprócz dochodu w wysokości takiej jak w marcu (997,99 zł), otrzymała zwrot podatku za 2016 rok w kwocie 1.629 zł. Uzyskała także zasiłek wychowawczy w kwocie 500 zł, zasiłek celowy na żywność i leki w kwotach odpowiednio 200 zł i 95,20 zł wypłacone 28 marca 2017 r. Suma środków finansowych pozostających w dyspozycji strony "podczas trwającego postępowania" wyniosła łącznie 3.422,19 zł. Wydatki stałe związane z opłatą mieszkania i energii (czynsz 499,18 zł, energia 63,84 zł) wyniosły 563,02 zł. Wydatki na leki wyniosły 144,66 zł (na ich zakup skarżący otrzymał pomoc w wysokości 95,20 zł), telefon 60 zł, oraz bilet 50 zł. Łącznie wydatki organ przyjął w kwocie 817,68 zł. Co do kwoty pochodzącej ze zwrotu podatku organ wskazał, że wnioskodawca przeznaczył na zakup odzieży i obuwia dla syna (na ten cel przeznaczył także część środków ze świadczenia wychowawczego, w pozostałej części wydatkując je na sport, edukację, odzież), odzieży, obuwia i leków dla siebie - 400 zł, koszty leczenia (w tym wizyty prywatne) - 300 zł. Łącznie wydatki "w czasie trwania postępowania" wyniosły 2.717,68 zł, a zatem do dyspozycji rodziny pozostało 704,51 zł. Analizując sytuację wnioskodawcy organ odwoławczy wskazał, że miesięczny dochód jakim dysponuje strona nie przekracza obowiązującego kryterium dochodowego. Jednakże w ramach uznania administracyjnego organ ma prawo dokonać oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy administracji nie posiadają całkowitej swobody w zakresie przyznawania zasiłków celowych, gdyż zasadniczym ograniczeniem są możliwości ośrodka pomocy społecznej. W przypadku braku odpowiednich środków na przyznawanie zasiłków celowych ich wysokość jest uzależniona od możliwości organu. Załatwiając wniosek skarżącego organ wziął pod uwagę, że w 2017 r. na realizację zadań własnych MOPS otrzymał 3.554.870 zł, z czego na dożywianie 1.481 dzieci przeznaczy 2.554.870 zł. W 2016 r. na zaspokojenie innych potrzeb, w tym zasiłki celowe, pozostała przeciętnie kwota 157 zł miesięcznie na osobę. Dalej organ II instancji stwierdził, że sytuacja strony jest trudna, jednak biorąc pod uwagę posiadane w kwietniu 2017 r. środki finansowe mogła ona we własnym zakresie zaspokoić zgłaszaną potrzebę zakupu artykułów żywnościowych. Gmina, ze względu na ograniczone środki finansowe, nie może zaspokajać potrzeb osób, które mają możliwość zaspokojenia tych potrzeb z własnych środków. W ocenie Kolegium przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji, bowiem organ może, ale nie musi przyznać pomoc w tej formie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o "zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych za miesiąc kwiecień 2017 r." Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 39 ust.1 i 2 UPS, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i przyjęcie, że skarżącemu nie należy się zasiłek celowy na zakup artykułów żywnościowych; 2. naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. polegające na braku dokładnych ustaleń w zakresie określenia możliwości organu pomocy społecznej, w szczególności potencjału finansowego MOPS. W uzasadnieniu skargi podniósł w szczególności, że organ uzasadniając swoją decyzję nie wskazał jakimi środkami finansowymi dysponował w skali miesiąca, w którym został złożony wniosek, na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych. Co więcej, nie przedstawił jaka jest średnia wysokość udzielanych zasiłków celowych w skali danego miesiąca na jednego uprawnionego, będącego w takiej samej lub zbliżonej sytuacji jak wnioskodawca. Organ wskazał wyłącznie, że w 2016 r. średnia miesięczna wysokość zasiłku celowego dla rodziny na zaspokojenie przez nich innych podstawowych potrzeb bytowych wyniosła 157 zł, nie podając jak sytuacja ta kształtuje się w 2017 r. Skarżący wskazał także, że jest świadomy tego, że organ wydaje decyzję o przyznaniu zasiłku w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nie ulega jednak wątpliwości, iż uznanie administracyjne nie może prowadzić do dowolności działania administracji, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie musi, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek z urzędu uwzględnić wadliwości kontrolowanego aktu. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 UPS, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, czy też długotrwałej lub ciężkiej choroby. Formy pomocy społecznej określa art. 36 UPS, wymieniając m.in. świadczenie w postaci zasiłku celowego. W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarty w powyższym przepisie katalog nie ma charakteru zamkniętego. Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które określa rozporządzenie Rady Ministrów z 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 poz. 1058). Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia, dla osoby w rodzinie wynosi 514 zł. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 UPS, prawo do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy, przysługuje osobie w rodzinie, której dochód, określony jako suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, nie przekroczył 514 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Jak trafnie dostrzegł organ odwoławczy, rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w których w odniesieniu do zasiłku celowego ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne Sąd bada, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy i czy rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. Trudna sytuacja życiowa skarżącego związana jest bowiem z wystąpieniem ubóstwa i niepełnosprawności, czyli okoliczności wskazanych w art. 7 ustawy, uzasadniających przyznanie pomocy. Stan taki potwierdziły organy obu instancji w wydanych decyzjach. Jednocześnie organy przyjęły, że dochód skarżącego w marcu 2017 r. nie przekracza kwoty ustalonego kryterium dochodowego (514 zł). Dochód na osobę w rodzinie wynosi bowiem 499 zł. SKO w zaskarżonej decyzji stwierdziło, przyjmując za organem I instancji, że strona 12 kwietnia 2017 r. otrzymała zwrot podatku za 2016 rok w kwocie 1.629 zł, świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł oraz zasiłki celowe na żywność w kwocie 200 zł i na leki w kwocie 95,20 zł, wypłacone 28 marca 2017 r. "Wobec tego środki finansowe jakimi dysponowała strona podczas trwającego postępowania wyniosły łącznie 3.422,19 zł." Z kolei wydatki "w czasie trwania postępowania" wyniosły 2.717,68 zł (czynsz, energia, leki, leczenie, telefon, bilet, odzież, obuwie). Do dyspozycji rodziny pozostało więc 704,51 zł. Odnosząc powyższe stanowisko organów do treści art. 8 ust. 3 UPS należy zauważyć, że przepis ten nakazuje przyjąć za dochód wnioskodawcy sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (pozostałe przypadki zawarte w tym przepisie nie mają zastosowania w niniejszej sprawie). Skoro wniosek strona złożyła w kwietniu, to miesiącem do ustalenia dochodu winien być marzec 2017 r. Tymczasem organ przy rozstrzyganiu sprawy wskazał na dochody i wydatki z marca i kwietnia 2017 r., ostatecznie wskazując na dochody i wydatki z czasu "trwania postępowania". Do tego kryterium ustawa jednak nie odwołuje się. Nakazuje natomiast wprost ustalenie tych danych z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Takie stanowisko organu, sprzeczne z treścią art. 8 ust. 3 UPS oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. nie mogło zostać przez Sąd zaakceptowane. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien jednoznacznie ustalić dochody i wydatki z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku i na tej podstawie ustalić dochód strony, dokonując następnie porównania z kryterium dochodowym. Z wydanej decyzji nie wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości co zadecydowało o wyniku sprawy: sytuacja dochodowa z marca 2017 r., zwrot podatku z kwietnia 2017 r., czy też różnica dochodów i wydatków z czasu trwania postępowania. Tak skonstruowane rozstrzygnięcia narusza wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Z treści wydanej przez organ decyzji strona winna czerpać pełną, wszechstronną, zgodnie z prawem umotywowaną informację o swojej sytuacji prawnej, w zakresie zarówno prawa procesowego jak i materialnego. W ocenie Sądu skarżona decyzja w zakresie wyżej opisanym kryterium tego nie spełnia. Niezależnie od powyższego zwrócić trzeba uwagę i na to, że – jak wskazały organy - organy administracji nie posiadają całkowitej swobody w zakresie przyznawania zasiłków celowych, gdyż zasadniczym ograniczeniem są możliwości ośrodka pomocy społecznej. Sąd stanowisko to w pełni podziela. Jednakże nie można nie zauważyć stwierdzenia organu odwoławczego, że w przypadku braku odpowiednich środków na przyznawanie zasiłków celowych ich wysokość jest uzależniona od możliwości organu. Załatwiając wniosek skarżącego organ wziął pod uwagę, że w 2017 r. na realizację zadań własnych MOPS otrzymał 3.554.870 zł, z czego na dożywianie 1.481 dzieci przeznaczy 2.554.870 zł. Taka kalkulacja i przedstawione przez organ argumenty pokazują istnienie 1 mln. zł do wykorzystania na inne cele. Skoro, jak wskazuje organ w zaskarżonej decyzji (s.4), wysokość zasiłków (a nie możliwość ich przyznania) jest uzależniona od sytuacji finansowej MOPS, to są to argumenty odnoszące się do poziomu świadczenia, a nie braku podstaw do jego przyznania. Również to narusza wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Powoduje bowiem, że rozstrzygnięcie decyzji nie w pełni koresponduje z jej uzasadnieniem. Tymczasem w postępowaniu administracyjnym obowiązuje wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem zasady prawy obiektywnej jest m.in. regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiająca obok innych wymogów decyzji, obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno też czynić zadość zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa i klarowną argumentację, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Prawidłowo sformułowane uzasadnienie umożliwia także sądowi administracyjnemu prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania organu administracji. Należy podkreślić, że sąd nie może uzupełniać braków postępowania przeprowadzonego przez organ administracji o stosowną argumentację i wyręczać w ten sposób organów w dokonaniu oceny spełnienia przesłanek uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Sąd administracyjny jedynie kontroluje, czy organ ten nie naruszył właściwych przepisów procedury administracyjnej i czy w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie organy nie wypełniły ciążących na nich obowiązków w powyższym zakresie, naruszając art. 8 ust. 3 UPS oraz 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. W konsekwencji prowadząc ponownie postępowanie organ powinien, uwzględnić przedstawione wyżej uwagi. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło