IV SA/Gl 1047/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu [...] W.R. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżący powołał się na trudną sytuację materialną wywodząc, iż od [...] lat pozostaje bez dochodu. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś źródłem utrzymania jest dla niego dodatek mieszkaniowy, w kwocie [...] zł. Wezwaniem z dnia 24 marca 2016 r. zwrócono się do skarżącego o usunięcie braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez jego podpisanie. Równocześnie wnioskodawcę wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących jego sytuacji materialnej, poprzez: - nadesłanie kopii decyzji, na mocy której pobiera aktualnie dodatek mieszkaniowy; - sprecyzowanie, czy poza dodatkiem mieszkaniowym pobiera aktualnie świadczenia z pomocy społecznej. Wskazano, iż w razie odpowiedzi twierdzącej należy nadesłać kopie decyzji o przyznaniu tych świadczeń, pobranych w okresie ostatnich 3 miesięcy lub aktualnie obowiązujących; - udokumentowanie faktu, iż poza w/w świadczeniami nie uzyskuje aktualnie żadnego innego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. aktualne (to jest wydane w roku 2016) zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzające, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał kolejny - podpisany własnoręcznie formularz "PPF", w którym zasadniczo powtórzył złożone wcześniej oświadczenia oraz sprecyzował, że zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W wyznaczonym w tym wezwaniu siedmiodniowym terminie nie złożył natomiast żadnych wyjaśnień ani nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, o które się do niego zwrócono. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi wydana została w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, będącego świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 marca 2016 r. - karta nr 14 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku W.R. o ustanowienie pełnomocnika trzeba podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uzupełnił ani nie uprawdopodobnił oświadczeń, które podniósł w swoim wniosku. Nie udzielił mianowicie dodatkowych wyjaśnień dotyczących swoich źródeł utrzymania i nie nadesłał jakichkolwiek aktualnych dokumentów, które obrazowałyby te dochody czy też potwierdzałyby fakt, iż jest on nadal osobą bezrobotną (dokumenty dołączone do akt administracyjnych innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy z jego skargi - zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Gl 1060/15 potwierdzają bowiem wprawdzie, że był bezrobotny, jednak dotyczą sierpnia 2015 r. a więc okresu sprzed ośmiu miesięcy). Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że W.R. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 24 marca 2016 r., które zostało mu doręczone w dniu [...] (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 22 akt sprawy) - a w rezultacie termin na jego wykonanie upłynął z dniem [...]. W terminie tym wnioskujący nie udzielił wymaganych wyjaśnień ani nie nadesłał dokumentów wymienionych w wezwaniu, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 24 marca 2016 r., w zakresie obejmującym wymienione w nim wyjaśnienia i dokumenty, strona nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.