IV SA/Gl 1047/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-06-09

Skład orzekający: Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, powinien zostać przyznany częściowy zakres prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, mimo pierwotnego braku formalnego wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzeciw skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Skoro skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a jego sytuacja materialna jest trudna (samotne gospodarowanie, brak dochodów, korzystanie z pomocy społecznej, brak oszczędności i majątku), należy mu przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący W.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną (brak dochodu, samotne gospodarowanie, korzystanie z dodatku mieszkaniowego). Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych i materialnych, skarżący złożył podpisany wniosek, powtarzając swoje żądania. Referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący wniósł sprzeciw, dołączając dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną (decyzje o dodatku mieszkaniowym, zasiłkach, zaświadczenie z urzędu pracy).
Rozstrzygnięcie
Zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu [...] W.R. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżący powołał się na trudną sytuację materialną wywodząc, iż od [...] lat pozostaje bez dochodu. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś źródłem utrzymania jest dla niego dodatek mieszkaniowy, w kwocie [...] zł. Wezwaniem z dnia 24 marca 2016 r. zwrócono się do skarżącego o usunięcie braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez jego podpisanie. Równocześnie wnioskodawcę wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących jego sytuacji materialnej W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał kolejny - podpisany własnoręcznie formularz "PPF", w którym zasadniczo powtórzył złożone wcześniej oświadczenia oraz sprecyzował, że zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W wyznaczonym w tym wezwaniu siedmiodniowym terminie nie złożył natomiast żadnych wyjaśnień ani nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, o które się do niego zwrócono. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia W.R. wniósł sprzeciw, do którego dołączył decyzję przyznającą dodatek mieszkaniowy, decyzje przyznające zasiłek celowy oraz okresowy z powodu bezrobocia, a także zaświadczenie z urzędu pracy, że pozostaje osobą bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Natomiast zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie posiada środków pieniężnych koniecznych do ustanowienia adwokata. Jak wynika z dokumentacji nadesłanej do niniejszej sprawy W.R. jest osobą samotną korzystającą z pomocy społecznej. Ponadto skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku, który mogłaby spieniężyć. Wobec tego nie budzi wątpliwości, że samodzielne ustanowienie adwokata przekracza możliwości płatnicze skarżącego i mogłoby narazić go na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło