IV SA/Gl 1048/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-09-13
Skład orzekający: Szczepan Prax, Stanisław Nitecki, Anna Tyszkiewicz – Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy ustanowili rozdzielność majątkową, ale nadal wspólnie zamieszkują i gospodarują, mogą być traktowani jako jedna rodzina na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku celowego z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że małżonkowie, którzy ustanowili rozdzielność majątkową, ale nadal wspólnie zamieszkują, wspólnie gospodarują, korzystają ze wspólnych sprzętów domowych i wspólnie dokonują zakupów, są traktowani jako jedna rodzina na potrzeby ustawy o pomocy społecznej. Fakt ustanowienia rozdzielności majątkowej nie wyklucza wspólnego gospodarowania, a środki pochodzące z odrębnych majątków mogą być przeznaczane na potrzeby gospodarstwa domowego i drugiego małżonka. W związku z tym, dochód rodziny obejmuje dochody obojga małżonków, a przekroczenie kryterium dochodowego uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego.Stan faktyczny
Skarżący J. J. ubiegał się o zasiłek celowy na zakup leków. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochody skarżącego i jego żony przekraczają kryterium dochodowe, mimo ustanowienia rozdzielności majątkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że małżonkowie wspólnie gospodarują. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że rozdzielność majątkowa wyklucza łączenie dochodów i że jego żona również ponosi znaczne koszty leczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Anna Tyszkiewicz – Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] odmówiono przyznania J. J. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego specjalnego na pokrycie kosztów zakupu lekarstw.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 41 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że J. J. pismem z dnia [...] 2006 r. zwrócił się z wnioskiem o pomoc finansową, a podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że strona ubiega się o zasiłek na pokrycie wydatków związanych z zakupem leków. Podczas wywiadu J. J. oświadczył, że prowadzi odrębne od żony gospodarstwo domowe, czego dowodem ma być przedłożona kserokopia aktu notarialnego, zgodnie z którym małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że w ramach wywiadu środowiskowego ustalono, że w małżeństwie nie występują konflikty, J. J. i jego żona korzystają ze wspólnych urządzeń i wyposażenia mieszkania, dokonują wspólnych zakupów, razem przygotowują posiłki. Wniosek o pomoc finansową złożyła żona strony, która zażądała również obecności podczas wywiadu środowiskowego, tłumacząc to troską o dobro małżonka i jego interesy.
W tym stanie rzeczy organ I instancji stwierdził, że przedłożony akt notarialny dotyczy wyłącznie dysponowania i zarządzania majątkiem, nie rzutuje natomiast na stan faktyczny związany z prowadzeniem wspólnego lub odrębnego gospodarstwa domowego.
Odnośnie sytuacji materialnej rodziny ustalono, że J. J. otrzymuje świadczenie z ZUS w kwocie [...] zł, a jego żona wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie.
Dalej organ I instancji przytoczył treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Świadczenie to może być przyznane w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Wskazano także, iż podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 tej ustawy, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, przy jednoczesnym występowaniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej lub przy innych okolicznościach uzasadniających przyznanie pomocy społecznej. Dochody J. J. i jego małżonki wynoszą [...] zł, czyli są wyższe od kryterium dochodowego, tj. od kwoty 632 zł, a zatem nie są spełnione wymogi przyznania zasiłku celowego.
W dalszej części rozważań organ I instancji przytoczył treść art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że osoba albo rodzina o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może - w szczególnie uzasadnionych przypadkach – otrzymać specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) lub też zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Wskazano także, iż w myśl art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Dalej organ I instancji odnotował, że J. J. jest osobą o [...] stopniu niepełnosprawności, która wymaga (podobnie jak małżonka strony) stałego leczenia farmakologicznego. Z przedłożonej faktury wynika, iż w [...] 2006 r. rodzina zakupiła leki za kwotę [...] zł (nabywając medykamenty potrzebna na okres 2-3 miesięcy). Łączne miesięczne opłaty mieszkaniowe zamykają się w kwocie ok. [...] zł ,a po ich uregulowaniu pozostaje kwota ok. [...] zł, kształtująca się na poziomie kryterium dochodowego, która przy racjonalnym gospodarowaniu środkami finansowymi pozwala na samodzielne zaspokojenie przedstawionych potrzeb.
W tym stanie rzeczy organ I instancji stwierdził, że nie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Wskazano także na treść art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Skonstatowano także, że ograniczone środki finansowe MOPS w T. oraz duża liczba osób ubiegających się o pomoc, które nie posiadają własnego źródła dochodu, bądź tych, których dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego wymaga wprowadzenia priorytetów w zakresie przyznawania pomocy w formie zasiłków pieniężnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. zanegował twierdzenie organu I instancji, zgodnie z którym brak konfliktów między małżonkami, a także korzystanie ze wspólnych pomieszczeń i urządzeń domowych wyklucza możliwość oddzielnego zarządzania dochodami. Wyjaśnił, że mieszkanie składa się z dwóch pokoi (każdy z małżonków zajmuje jeden z nich) oraz wspólnie (z konieczności) użytkowanej kuchni i łazienki. Małżonkowie nie robią wspólnych zakupów, korzystają jednakże z tych samych urządzeń kuchennych, a w razie pogorszenia samopoczucia J. J. posiłki dla strony przygotowuje żona. Odwołujący podał także, iż jest osobą niepełnosprawną, cierpi na zaawansowane schorzenia (przeszedł [...], ma [...],[...], wymaga częściowej pomocy osoby drugiej), a więc poprosił żonę o załatwienie pomocy finansowej oraz obecność podczas wywiadu środowiskowego. W odwołaniu wskazano także, iż żona J. J. jest osobą schorowaną, ubiega się przed sądem o orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, ponosi znaczne koszty prywatnych konsultacji lekarskich, a także zakupu leków, nie stać jej na odpowiednie do stanu zdrowia leczenie i odżywanie, spłaca pożyczkę udzieloną przez zakład pracy (który odmówił zgody na okresowe zawieszenie spłat), zaciągniętą na konieczny remont łazienki i zakup leków dla męża, czego organ nie uwzględnił w ogóle w analizie dochodów strony.
W konkluzji odwołania J. J. stwierdził, że wywiad środowiskowy był przeprowadzony nierzetelnie, niezgodnie ze stanem faktycznym, a oczywista pomiędzy schorowanymi małżonkami wzajemna pomoc w codziennym życiu została bezpodstawnie zinterpretowana na niekorzyść strony.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy, akcentując, że z Dz.III wywiadu środowiskowego wynika, iż J. J. zamieszkuje wspólnie z żoną, która reguluje opłaty mieszkaniowe, małżonkowie wspólnie zakupują żywność, konflikty między małżonkami nie występują. Strona choruje na [...],[...],[...] i [...] jest osobą częściowo niezdolną do pracy, ma orzeczony (na okres do [...] 2007 r.) [...] stopień niepełnosprawności. Dochodem J. J. jest renta inwalidzka otrzymywana w kwocie [...] zł, żona strony pobiera wynagrodzenie w wysokości [...] zł, łączny dochód stanowi zatem kwota [...] zł, stałe miesięczne wydatki rodziny wynoszą [...] zł, a koszt zakupu leków na okres 2-3 miesięcy – [...] zł. Analiza budżetu strony i jej żony wskazuje zatem, że po opłaceniu podstawowych opłat i zakupieniu leków pozostaje kwota ok. [...] zł, kształtująca się mniej więcej na poziomie kryterium dochodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odnotowało także, iż w toku postępowania organ I instancji zwrócił się do strony o przedstawienie zaświadczenia o zarobku żony za miesiąc [...] 2006 r. oraz wypełnienie oświadczenia o stanie majątkowym, bowiem w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W odpowiedzi (na ponaglenie) żona J. J. przedłożyła pismo, do którego dołączyła rachunki za media oraz dokumenty potwierdzające zadłużenie w tytułu pożyczek spłacane w kwocie [...] zł miesięcznie.
Dalej organ odwoławczy przywołał treść art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym rodziną są osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz powołanej normy prawnej organ II instancji stwierdził, że fakt, iż J. J. oraz jego żona zamieszkują wspólnie, wspólnie gospodarują korzystając ze wspólnych sprzętów gospodarstwa domowego i naczyń, a wszystkie opłaty mieszkaniowe ponosi żona przemawia za potraktowaniem w/w jako osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło dalej, iż strona nie spełnia wymogów kwalifikujących ją do otrzymania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, gdyż dochód na osobę, który w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł przekracza kryterium dochodowe wynoszące 316 zł. Stwierdzając zasadność odmowy przyznania zasiłku celowego organ odwoławczy zaakcentował, że decyzja w przedmiocie przyznania wsparcia finansowego podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze skonstatowało także, iż podziela stanowisko organu I instancji, który nie znalazł podstaw do przyznania stronie zasiłku celowego specjalnego, gdyż warunki rodziny pozwalają na samodzielne zaspokajanie potrzeb.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia w analizie budżetu rodziny wartości rat, w których żona J. J. spłaca pożyczkę otrzymaną w zakładzie pracy organ odwoławczy wyjaśnił, że spłata pożyczek nie jest celem pomocy społecznej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a zatem nie można jej było wziąć jej pod uwagę przy obliczaniu dochodu rodziny. Odnośnie kwestii nierzetelności pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy organ II instancji stwierdził, że obowiązujące przepisy prawa nie przyznają Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu kompetencji do rozpatrywania skarg na pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., a organem właściwym w tej sprawie jest dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w T. (skargi na Dyrektora MOPS rozpatruje natomiast, zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a. – Rada Powiatu T.).
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. J. wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o zasiłek na zakup leków. Podał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest osobą niepełnosprawną, częściową niezdolną do pracy (sprawa o stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy toczy się nadal przed sądem), której stan zdrowia pogarsza się i nie rokuje poprawy. Skarżący podkreślił, iż "dochodu żony z powodu intercyzy nie można łączyć z moją rentą" i ponownie wyjaśnił, że jego małżonka jest poważnie chora i jej samej nie wystarcza środków na konieczne kosztowne leczenie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.
Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego
w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Przedmiotom sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego w K., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. o odmowie przyznania J. J. zasiłku celowego specjalnego na zakup leków.
Jednym ze świadczeniem finansowych przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, które mogą być przyznane osobom, jeżeli ich dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego jest zasiłek celowy. Art. 39 ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy stanowi, że świadczenie to może być przyznane w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osoba albo rodzina o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, które do dnia 1 października 2006 r. dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło 461 zł, a dla osoby w rodzinie – 316 zł na osobę w rodzinie, może natomiast - w szczególnie uzasadnionych przypadkach – otrzymać specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi (art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) lub też zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczową, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową (art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej).
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Art. 6 pkt 3 i 4 wspomnianej ustawy stanowi, że dochód rodziny obejmuje sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie, a dochód na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 14) tworzą osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Odnosząc opisane regulacje prawne do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy zauważyć należy na wstępie, że art. 39 ustawy o pomocy społecznej wśród celów, które mogą być sfinansowane z otrzymanego zasiłku celowego wymienia zakup leków i nie podlega dyskusji, że dostęp do farmaceutyków koniecznych w leczeniu jest jedną z elementarnych potrzeb człowieka. Nie ulega zatem wątpliwości, że J. J. wnioskując o wsparcie finansowe z pomocy społecznej na zakup leków działał w celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej, na co mógłby zostać przeznaczony zarówno zasiłek celowy, jak i specjalny zasiłek celowy.
Zbadanie czy strona uprawniona była do otrzymania zasiłku celowego wymagało ustalenia dochodu rodziny wnioskodawcy, dochodu na osobę w rodzinie i odniesienie go do kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W tym zakresie organy obu instancji w oparciu o szczegółowo przeprowadzony wywiad środowiskowy i postawę małżonki J. J. w trakcie postępowania przyjęły, że strona tworzy dwuosobową rodzinę wraz z żoną. Skarżący natomiast z faktu, iż małżonkowie, zawarli notarialną umowę o rozdzielności majątkowej (przedłożono akt notarialny z dnia [...] 1998 r., zgodnie z którym "małżonkowie J. J. i E. B.-J. wyłączyli wspólność ustawową małżeńską, poddając stosunki majątkowe ustrojowi rozdzielności majątkowej") wywodzi, że osoby takie nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Z przeprowadzonego (w obecności obojga małżonków) wywiadu środowiskowego (stosowny kwestionariusz został podpisany przez J. J. bez zastrzeżeń) wynika, że małżonkowie J. zamieszkują wspólnie, razem robią zakupy, korzystają ze wspólnych sprzętów domowych, a opłaty mieszkaniowe są w całości regulowane przez żonę skarżącego. Z oświadczeń złożonych przez stronę w toku postępowania wynika także, iż małżonkowie wspierają się w codziennych sprawach, np. przygotowując posiłki dla drugiego domownika, załatwiając w imieniu małżonka sprawy urzędowe. Z akt sprawy wynika także jasno, że małżonka J. J. czynnie uczestniczyła we wszystkich działaniach zmierzających do uzyskania zasiłku na zakup leków, a wniosek o odroczenie rozprawy został nadesłany za pośrednictwem faxu użytkowanego w zakładzie pracy małżonki skarżącego. Podkreślić także należy, że zarówno w trakcie wywiadu środowiskowego, jak i w późniejszych etapach postępowania administracyjnego strona jako jedyny argument przemawiający za stwierdzeniem, że prowadzi odrębne od żony gospodarstwo domowe wskazywała fakt zawarcia umowy ustanawiającej w jego małżeństwie rozdzielność majątkową, a także odnotować, że załączona do akt sprawy faktura z dnia [...] r. dotycząca zakupu leków, których nabywcą był J. J. potwierdza, iż skarżący zapłacił kwotę [...] zł, a zatem (zakupując leki na kilkumiesięczną kurację) poniósł jednorazowo wydatek przewyższający jego miesięczny dochód.
Mając zatem na uwadze, że środki finansowe na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych J. J. pochodzą w całości z wynagrodzenia uzyskiwanego przez jego małżonkę i udziela ona także wsparcia finansowego na bieżące utrzymanie męża (skoro skarżący jest w stanie wydać jednorazowo równowartość swojej renty na leki, które będzie przyjmował przez kilka miesięcy i jak sam przyznał w odwołaniu sfinansował ich zakup ze środków uzyskanych z pożyczki zaciągniętej przez żonę w zakładzie pracy) stwierdzić należy, że małżonkowie J. są osobami pozostającymi w związku małżeńskim, które wspólnie zamieszkują i wspólnie gospodarują. Konstancja ta nie może być podważona w oparciu o fakt, że w małżeństwie skarżącego ustanowiono umowną rozdzielność majątkową. Okoliczność, że na mocy wspomnianej umowy mąż i żona dysponują majątkami odrębnymi nie wyklucza bowiem uprawnienia do przeznaczania środków pochodzących z tych majątków na potrzeby gospodarstwa domowego i drugiego małżonka, tj. wspólnego gospodarowania, o którym mowa w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Z akt sprawy absolutnie nie wynika, aby J. J. utrzymywał się i zaspokajał swoje potrzeby mieszkaniowe wyłącznie z otrzymywanego świadczenia rentowego lub też posiadał inne, niż wynagrodzenie małżonki, źródło utrzymania, a zatem stwierdzić należy, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że dochód rodziny wnioskującego o zasiłek celowy obejmuje rentę wnioskodawcy i wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez jego małżonkę. Nadmienić trzeba, ze pozytywne relacje między małżonkami i brak konfliktów, (która to okoliczność, jak słusznie stwierdza skarżący, nie wyklucza oddzielnego zarządzania odrębnymi majątkami małżonków) potwierdza w niniejszej sprawie tezę, że małżonka skarżącego, który uzyskuje niskie świadczenie rentowe przeznacza uzyskiwane wynagrodzenie na zaspokojenie potrzeb obojga. Na poparcie powyższego stanowiska przytoczyć należy tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1996 r. (sygn. akt I SA 1557/95, publ. ONSA 1997/2/96), który odnosi się co prawda do innej przyczyny ustania wspólności majątkowej małżonków, ale znajduje również zastosowanie w niniejszej sprawie. Stwierdzono w nim, że "ustanie wspólności ustawowej małżonków po orzeczeniu rozwodu jest następstwem zmiany ich wzajemnego stanu prawnego, natomiast wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego jest stanem faktycznym, który może oddziaływać bądź też nie na stan prawny".
Jak więc wykazano powyżej organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że strona nie spełnia kryteriów otrzymania zasiłku celowego, gdyż dochód rodziny na osobę przewyższa kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Nadmienić trzeba, że organy obu instancji dokonały oceny sytuacji strony j jej rodziny pod kątem przyznania pomocy finansowej w formie świadczeń nadzwyczajnych, takich jak zasiłek celowy specjalny, zasiłek celowy zwrotny, a odmowa przyznania tego świadczenia nie przekracza, w ocenie sądu, granic uznania administracyjnego, w ramach którego wydawane są rozstrzygnięcia w przedmiocie wspomnianych świadczeń. Poczynione przez organy obu instancji ustalenia były bowiem wystarczające do stwierdzenia, że wskazana we wniosku potrzeba bytowa może być zaspokojona w ramach możliwości finansowych rodziny skarżącego.
Jak więc wykazano powyżej zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło