IV SA/Gl 1051/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Referent - stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] r. nr [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wydania nowej decyzji stwierdzającej chorobę zawodową "[...]" wymienioną w pozycji [...] u M.B. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał już decyzję z dnia [...], od której strona nie wniosła odwołania. Zdaniem organu brak jest podstaw do ponownego wszczęcia postępowania w sprawie choroby zawodowej, a fakt prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w pełni uzasadnia odmowę wydania nowej decyzji. Odwołanie od tej decyzji wniosła M.B. W odwołaniu tym podniosła, że jej sprawa nie została merytorycznie rozpatrzona i jednocześnie wystąpiła o uchylenie decyzji dotychczasowej i stwierdzenie u niej występowania choroby zawodowej [...]. Natomiast pismem z dnia [...] podtrzymała wniesione odwołanie i zaznaczyła, że wszelkie dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia znajdują się w organie pierwszej instancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że odwołująca się występując do organu pierwszej instancji z wnioskiem o podjęcie postępowania nie przedstawiła żadnych nowych dowodów uzasadniających jego wznowienie, w konsekwencji organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, a tym samym decyzja organu pierwszej instancji zasługuje na utrzymanie. Z powyższą decyzją nie zgodziła się M.B., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej skarżąca uznała, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia postanowień art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ jej zdaniem przepis ten nie ma zastosowania w sprawie. Według skarżącej powodem uruchomienia postępowania stał się pogarszający stan zdrowia, który doprowadził ją do [...]. Natomiast organy administracji ignorują ten fakt i nie zamierzają zmienić swojego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że organy administracji obu instancji dopuściły się uchybień w zakresie postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi. Na wstępie niniejszych rozważań należy stwierdzić, że skarżąca pismem z dnia [...] wystąpiła do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. o zajęcie się jej sprawą i o stwierdzenie występowania u niej choroby zawodowej. Organ ten korzystając z postanowień art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wezwał skarżącą do sprecyzowania w terminie 7 dni treści swojego żądania i pouczył, że w przypadku nie dokonania tej czynności pozostawi wniosek bez rozpoznania. W odpowiedzi na wskazane wezwanie skarżąca pismem z dnia [...] wniosła o ustalenie, iż jej stan zdrowia spowodowany warunkami pracy na tyle się pogorszył, że kwalifikuje się do uznania występowania u niej choroby zawodowej. Konsekwencją tej korespondencji stało się przekazanie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. pismem z dnia [...] wniosku skarżącej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. celem załatwienia zgodnie z właściwością. W tym miejscu należy wskazać, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia postanowień art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ przepis ten przewiduje, że przekazanie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Jednakże przyjdzie podkreślić, że uchybienie, którego dopuścił się Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miało wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ jego pismo z dnia [...] w znaczeniu materialnym będzie mogło być uznane za przewidziane prawem postanowienie. Natomiast zamieszczone w nim sugestie dotyczące sposobu załatwienia sprawy sprzeczne są z przewidzianą w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą dwuinstancyjności. Kolejną kwestią wymagającą ustosunkowania się jest treść decyzji organu pierwszej instancji, otóż mocą swojej decyzji organ ten odmówił wydania nowej decyzji administracyjnej w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u M.B. Jak wynika z uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie wydana została już decyzja administracyjna i w chwili obecnej nie można już wydać nowej decyzji administracyjnej, ponieważ dotychczasowej decyzji przysługuje przymiot prawomocności. Zaprezentowane stanowisko organu pierwszej instancji zostało podtrzymane przez organ odwoławczy. Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że przywoływany powyżej Kodeks nie zna tego typu decyzji, zatem organ administracji nie może wydać decyzji odmawiającej "wydania decyzji". Jeżeli organ administracji uznaje, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe to umarza wszczęte postępowanie, natomiast, jeżeli nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania to wydaje decyzję merytoryczną rozstrzygającą o istocie sprawy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji odmówił on wydania nowej decyzji z tego powodu, że w [...] organ ten wydał decyzję, mocą której rozstrzygnął o tym, czy w przypadku skarżącej występują przesłanki uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej i decyzji tej przysługuje przymiot prawomocności, a zatem organ ten powołuje się na postanowienia art. 16 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i uznaje, że decyzji z [...] przysługuje powaga rzeczy osądzonej i nie można w sprawie wydać drugiej decyzji, ponieważ wyczerpana zostałaby przesłanka stwierdzenia jej nieważności z uwagi na wydanie jej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z sytuacją wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, spotkamy się wówczas, gdy stan faktyczny w sprawie będzie identyczny, co oznacza, że organowi przyszłoby orzekać w identycznych warunkach. W rozpatrywanej sprawie wskazane zagrożenie nie występuje, ponieważ jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych przez skarżącą to jej stan zdrowia uległ zmianie, natomiast bardziej istotnym powodem uznania, że nie zachodzi tożsamość sprawy jest to, że zmianie uległ stan prawny. Otóż pierwsza decyzja organu pierwszej instancji podejmowana była w oparciu o postanowienia rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), natomiast w dniu 30 lipca 2002 r. przyjęte zostało nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115), a zatem w sprawie uległ zmianie stan prawny, tym samym uwzględniając zmianę stanu faktycznego i stanu prawnego nie można mówić o tożsamości sprawy i o tym, że nowo wydana decyzja wydana będzie z wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Wskazane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpane zostały już przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi. Następnym zagadnieniem, które należy podnieść to naruszenie przez organy administracji postanowień wynikających z treści art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ administracji w toku postępowania zobowiązany jest do informowania strony o przysługujących jej prawach, jak również czuwa nad tym, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa. Wskazany obowiązek ciąży na organach administracji od momentu uruchomienia postępowania do jego zakończenia. W rozpatrywanej sprawie organy dopuściły się naruszenia postanowień przywoływanego przepisu, ponieważ po wniesieniu przez skarżącą wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego nie podjęły żadnych działań zmierzających do ukazania jej sytuacji prawnej i przysługujących skarżącej uprawnień, a w szczególności rodzajów postępowań, które mogłaby uruchomić. Natomiast organ wyższego stopnia wezwał skarżącą do sprecyzowania swojego wniosku i zamieścił pouczenie, że w przypadku nie sprecyzowania wniosku pozostawi wniosek bez rozpoznania. Takie postępowanie organu odwoławczego nie znajduje umocowania w przepisach prawa, ponieważ art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może być w tego typu sytuacjach wykorzystywany. W sprawie tej prawidłowe postępowanie winno odbywać się z wykorzystaniem postanowień art. 66 tegoż Kodeksu i polegać na przekazaniu wniosku strony do organu właściwego. Organ ten mógł jedynie przed wydaniem stosownego postanowienia o przekazaniu wniosku skarżącej do organu właściwego wyjaśnić, czy wniosek ten dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji podjętej w [...], jednakże takie działania nie zostały podjęte. Przedstawione powyżej uchybienie wyczerpuje znamiona uwzględnienia wniesionej skargi. Ostatnią kwestią na jaką należy zwrócić uwagę to ta, że organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie przeprowadził niezbędnego postępowania dowodowego, czym dopuścił się naruszenia postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, przewidującego obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przed podjęciem decyzji. Takie postępowanie organów administracji mogło być następstwem uznania, że sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, jednakże nie zmienia to faktu, że organy administracji dopuściły się naruszenia wskazanego przepisu, a uchybienie to uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który winien kierując się wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku przeprowadzić od początku postępowanie zmierzające do rozpatrzenia wniosku skarżącej i podjęcia stosownej decyzji administracyjnej. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono wydania nowej decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u M.B., Sąd nie orzekał o jej wykonalności. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. su.