IV SA/Gl 1053/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-01-22
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nienależne pobranie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nakazująca ich zwrot, wydana w konsekwencji uchylenia decyzji przyznającej te świadczenia, może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, jeśli decyzja uchylająca została następnie prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nienależne pobranie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nakazująca ich zwrot, wydana w następstwie uchylenia decyzji przyznającej te świadczenia, musi zostać uchylona, jeśli decyzja uchylająca została następnie prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny. Uchylenie decyzji przyznającej świadczenia powoduje, że ponownie stają się one prawnie skuteczne, a błędna interpretacja pojęcia 'nienależnie pobranego świadczenia' przez organy administracji stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą nienależne pobranie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nakazującą ich zwrot. Decyzja ta została wydana w konsekwencji uchylenia wcześniejszych decyzji przyznających świadczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz naruszenie art. 7 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację pojęcia 'nienależnie pobranego świadczenia'. Sąd podkreślił, że wcześniejszy wyrok WSA uchylający decyzję o uchyleniu świadczeń spowodował ponowne wejście w obrót prawny decyzji przyznających świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. oraz określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...] i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. stwierdzającą, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 30 września 2010 r. na A.G. w kwocie 3000 zł. zostały nienależnie pobrane oraz zobowiązującą K.G. do spłaty nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 3000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji z dnia [...]r. stwierdzająca, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 30 września 2010 r. na A.G. w kwocie 3000 zł. zostały nienależnie pobrane, została wydana w konsekwencji uchylenia mocą decyzji z dnia [...]r. - decyzji z dnia [...]r. przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A., C. i S. G. oraz decyzji ją zmieniającej z dnia [...]r. przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A.G.
W piśmie z dnia 15 czerwca 2011 r. K.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia art. 2 pkt 2 i 7d oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przedstawił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie - według art. 134 § 1 P.p.s.a. - Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż w niej wskazane.
W przedmiotowej sprawie, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją - decyzja organu I instancji stwierdzająca, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 30 września 2010 r. na A.G. w kwocie 3000 zł. zostały nienależnie pobrane i zobowiązująca skarżącą do spłaty nienależnie pobranego świadczenia, została wydana – jak wskazał w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy - w konsekwencji uprzedniego uchylenia mocą decyzji organu I instancji z dnia [...]r. - decyzji z dnia [...]r. przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A., C. i S. G. oraz decyzji ją zmieniającej z dnia [...]r. przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A. G.
Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 633/11 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. w sprawie uchylenia z dniem 1 października 2009 r. decyzji Nr [...] z dnia [...]r. przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A., C. i S. G. oraz decyzji ją zmieniającej Nr [...] z dnia [...]r. przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na A.G. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przy wydaniu decyzji organów obydwu instancji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. Ponadto organy obydwu instancji naruszyły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), w tym zwłaszcza poprzez błędną interpretację użytego w tej ustawie pojęcia "nienależnie pobranego świadczenia". Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 17 lipca 2012 r.
W związku z tym, w sprawie zakończonej decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., według którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak bowiem była o tym mowa wyżej - z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzja organu I instancji w przedmiotowej sprawie, została wydana w konsekwencji uprzedniego uchylenia decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Podkreślenia przy tym wymagało, że uchylenie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2012 r., decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, spowodowało, że ponownie znalazła się w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu świadczeń alimentacyjnych.
Należało również zwrócić uwagę na to, że powodem uchylenia przez Sąd decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, było m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację ustawowego pojęcia - nienależnie pobranego świadczenia, co ma wpływ również na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres wymieniony w decyzji, zostały nienależnie pobrane i zobowiązującą skarżącą do spłaty nienależnie pobranych świadczeń.
Z powyższych przyczyn, w przedmiotowej sprawie stwierdzić należało wystąpienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. i orzec jak w sentencji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uwzględni powyższe wskazania, w tym zwłaszcza dotyczące konsekwencji uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2012 r., decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu stronie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Przepis art. 152 P.p.s.a. stanowił podstawę orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło